I SA/Po 755/10
WyrokWSA w Poznaniu2010-12-21
Skład orzekający: Maciej Jaśniewicz, Maria Skwierzyńska, Katarzyna Wolna-Kubicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może w interpretacji indywidualnej wykraczać poza zakres stanu faktycznego i pytania zawartego we wniosku o wydanie interpretacji, zwłaszcza w zakresie wykładni art. 30a ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczącej sumy wpłat na IKE?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może wykraczać poza zakres stanu faktycznego i pytania zawartego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. W szczególności, interpretacja dotycząca momentu obliczania sumy wpłat na IKE, która nie znajduje podstawy w przepisach prawa i wykracza poza zakres wniosku, jest nieważna. Suma wpłat na IKE powinna być rozumiana jako suma wpłat dokonanych przez oszczędzającego na IKE oraz wpłat na IKE prowadzone przez poprzednie instytucje finansowe, a wartość tych wpłat jest stała i niezmienna.Stan faktyczny
Spółka Akcyjna 'A' złożyła wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej wykładni przepisów podatkowych w zakresie sumy wpłat na indywidualne konta emerytalne (IKE) i sposobu obliczania podatku dochodowego od osób fizycznych przy zwrocie środków z IKE. Organ podatkowy wydał interpretację, w której przyjął, że suma wpłat na IKE powinna być obliczana według stanu i wartości z dnia wpływu na bieżące IKE, co spółka zakwestionowała jako wykraczające poza zakres wniosku i niezgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów działającego przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu oraz zasądził od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Jaśniewicz Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska WSA Katarzyna Wolna-Kubicka/spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Budzyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi [...] SA w Poznaniu na interpretację indywidualną Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych I. uchyla zaskarżoną interpretację; II. zasądza od Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. /-/ K. Wolna – Kubicka /-/ M. Jaśniewicz /-/ M. Skwierzyńska
W dniu (...) 2010 r. Spółka Akcyjna "A" z siedzibą P. wystąpiła, na podstawie art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) do Dyrektora Izby Skarbowej w P. – upoważnionego przez Ministra Finansów do wydawania w jego imieniu interpretacji indywidualnych, z wnioskiem o udzielenie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie przychodów z kapitałów pieniężnych.
Wnioskodawczyni przedstawiła wskazanemu organowi podatkowemu następujące okoliczności faktyczne, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie przyjął jako podstawę rozstrzygnięcia.
Spółka jest towarzystwem funduszy inwestycyjnych działającym na podstawie ustawy z dnia 27 maja 2004 r., zarządzającym funduszami inwestycyjnymi otwartymi (dalej: "fundusz" lub "fundusze").
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 roku o indywidualnych kontach emerytalnych (dalej: "ustawa o IKE") umożliwia prowadzenie indywidualnych kont emerytalnych ("IKE") w ramach funduszy inwestycyjnych otwartych. Część funduszy zarządzanych przez wnioskodawczynię prowadzi IKE dla swoich klientów. Zgodnie z dyspozycją art. 41 ust. 4 w związku z ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, fundusze te obowiązane są do pobierania zryczałtowanego podatku dochodowego od wypłat dokonywanych na rzecz osób oszczędzających na IKE, prowadzonego w ramach tych funduszy. Zgodnie zaś z art. 37 ustawy o IKE oraz statutami funduszy, oszczędzający na IKE może złożyć zlecenie zwrotu, skutkujące wypłatą zgromadzonych na koncie środków. Zlecenie zwrotu może przybrać dwie formy: zwrotu całkowitego (tj. wycofania z IKE wszystkich środków), bądź zwrotu częściowego (wycofania części środków z IKE). Możliwość realizacji zwrotu częściowego wprowadziła nowelizacja ustawy o IKE z dnia 6 listopada 2008 r. (Dz. U. Nr 220, poz. 1432), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2009 r. Do dnia wejścia w życie nowelizacji możliwy był jedynie zwrot wszystkich środków zgromadzonych na IKE (zwrot całkowity).
Środki zgromadzone na IKE mogą pochodzić zarówno z wpłat wnoszonych na bieżące IKE prowadzone na rzecz oszczędzającego, jak również z wpłat dokonanych w ramach pracowniczych programów emerytalnych ("PPE") oraz w ramach wcześniejszych IKE oszczędzającego, jak również wpłat na IKE lub PPE dokonywanych przez zmarłego spadkodawcę oszczędzającego - przeniesionych następnie na IKE - oszczędzającego w drodze wypłaty transferowej, zdefiniowanej w art. 2 pkt 14 ustawy o IKE.
Zgodnie z art. 37 ust. 1a ustawy o IKE, zlecenie zwrotu częściowego nie może obejmować środków innych niż pochodzące z wpłat na IKE. Zgodnie zaś z 30a ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, od dochodu uzyskanego przez oszczędzającego na IKE w przypadku realizacji zlecenia zwrotu całkowitego albo zwrotu częściowego, pobiera się zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 19%. Metoda obliczania dochodu, stanowiącego podstawę opodatkowania określona jest w art. 30a ust. 8 ustawy o podatku dochodowego od osób fizycznych. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku zwrotu całkowitego dochodem jest różnica między kwotą stanowiącą wartość środków zgromadzonych na IKE a sumą wpłat na IKE, natomiast w przypadku częściowego zwrotu dochodem jest kwota zwrotu pomniejszona o kwotę stanowiącą iloczyn kwoty zwrotu i wskaźnika stanowiącego udział sumy wpłat na IKE do wartości środków zgromadzonych na tym koncie.
W ocenie zainteresowanej Spółki, wątpliwości interpretacyjne budzi zawarte w art. 30a ust. 8 ustawy o podatku dochodowego od osób fizycznych sformułowanie: "suma wpłat na IKE".
W związku z powyższym stanem faktycznym "A" S. A. zadała organowi podatkowemu następujące pytania: czy przez "sumę wpłat na IKE", w rozumieniu art. 30a ust. 8 ustawy o podatku dochodowego od osób fizycznych, należy rozumieć wszystkie wpłaty wniesione na IKE, tzn. również wpłaty wnoszone przez oszczędzającego do innego IKE lub do PPE, oraz wpłaty na IKE oszczędzającego, dokonywane w trybie wpłaty transferowej z PPE/wcześniejszego IKE prowadzonego na rzecz oszczędzającego lub z IKE/PPE zmarłego; ponadto – czy wskazana powyżej suma wpłat na IKE jest zawsze wartością stałą i niezmienną niezależnie od rodzaju zwrotu (jednorazowy/częściowy), dla którego obliczany jest należny podatek dochodowy?
W ocenie Spółki, odpowiedź na oba zadane wyżej pytania powinna być twierdząca. Poprzez "sumę wpłat na IKE" rozumieć należy wszelkie wpłaty, z których pochodzą środki zgromadzone na IKE, w tym również wpłaty dokonywane na wcześniejsze IKE lub PPE prowadzone uprzednio na rzecz oszczędzającego, jak również wpłaty transferowe z IKE lub PPE zmarłego.
Wnioskodawczyni podkreśliła, iż ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje w żaden sposób sumy wpłat na IKE wskazanej w jej art. 30a ust. 8, co w jej opinii umożliwia co najmniej dwie interpretację tego sformułowania.
Otóż, po pierwsze, zgodnie z definicją wskazaną w art. 2 pkt 4 ustawy o IKE, przez "wpłatę rozumieć należy wpłatę środków pieniężnych dokonywaną przez oszczędzającego na IKE i przekazanie pożytków z papierów wartościowych zgromadzonych na IKE oszczędzającego". "Wpłatą" nie jest zatem wpłata dokonana na PPE prowadzone na rzecz oszczędzającego, ani wpłata transferowa z IKE/PPE zmarłego na bieżące IKE prowadzone na rzecz oszczędzającego.
Zdaniem Spółki, stosowanie powyższej interpretacji do zdefiniowania "sumy wpłat na IKE" nie jest jednak uprawnione. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera bowiem przepisu, który pozwalałby do zdefiniowania "sumy wpłat na IKE" na stosowanie definicji "wpłaty" wskazanej w ustawie o IKE. Brak jest zatem podstawy prawnej do przyjęcia takiej interpretacji. Co więcej, tak wąska interpretacja sumy "wpłat na IKE" może skutkować tym, że osoba uprawniona do środków pochodzących z IKE lub PPE zmarłego, dokonując wypłaty tych środków, nie zapłaci podatku dochodowego od tych środków (zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 58 ppkt a) lub pkt 58a ppkt b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych), natomiast osoba uprawniona, która dokona wypłaty transferowej w.w. środków na własne IKE, dokonując później zwrotu, podatek ten zapłaci.
Przyjęcie powyższej interpretacji prowadzi zatem do sytuacji, w której te same środki podlegają, bądź nie podlegają opodatkowaniu - w zależności od decyzji osoby uprawnionej. W związku z tym, zdaniem wnioskodawczyni, przez "sumę wpłat na IKE" rozumieć należy sumę wszystkich wpłat dokonanych na IKE przez oszczędzającego, w tym również wpłat dokonanych w ramach pracowniczych programów emerytalnych (PPE) oraz wcześniejszych IKE, z których nastąpiły wypłaty transferowe do bieżącego IKE, jak również wpłat transferowych z IKE lub PPE zmarłego.
W szczególności za bezpodstawne uznać należy pomniejszanie sumy wpłat na IKE o kwoty wcześniej dokonanych zwrotów częściowych (w przypadku obliczania wysokości podatku przy kolejnym zwrocie). Brak jest bowiem w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych podstaw do innego rozumienia "sumy wpłat na IKE" w przypadku naliczania podatku należnego przy zwrocie (całościowym), niż w przypadku naliczania podatku należnego przy zwrocie częściowym.
W opinii Spółki, przyjąć należy, że prawodawca, posługując się w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych sformułowaniem "suma wpłat na IKE" posługuje się nim w sposób konsekwentny, tzn. rozumie je zawsze w taki sam sposób.
W interpretacji indywidualnej z dnia 18 czerwca 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w P. uznał stanowisko Spółki Akcyjnej "A" wyrażone w powyższym wniosku za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu w.w. aktu organ podatkowy wskazał na treść art. 37 ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych (Dz. U. Nr 116, poz. 1205 ze zm.) oraz art. 30a ust. 1 pkt 10 i ust. 8, art. 41 ust. 4, art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.), uznając, że dochodem z tytułu częściowego zwrotu jest kwota zwrotu ustalona w przedstawiony powyżej sposób pomniejszona o iloczyn kwoty zwrotu i wskaźnika stanowiącego udział sumy wpłat na IKE do wartości środków zgromadzonych na IKE.
Organ stwierdził, że przypadku zwrotu całości środków zgromadzonych na IKE dochodem będzie różnica między kwotą stanowiącą wartość środków zgromadzonych na indywidualnym koncie emerytalnym (wartość wszystkich środków zgromadzonych na IKE oszczędzającego, jaką mają one w dniu realizacji zwrotu, zarówno pochodzących z wpłat na IKE, jak i środki transferowane z PPE lub wcześniejszych IKE, czy IKE zmarłego) a sumą wpłat na indywidualne konto emerytalne (wpłaty oszczędzającego na IKE, oraz wpłaty na IKE prowadzone przez poprzednie instytucje finansowe. W sumie wpłat nie mogą być uwzględnione wpłaty w ramach pracowniczych programów emerytalnych, z których nastąpiły wypłaty transferowe do IKE oraz wypłaty transferowe z IKE/PPE zmarłego na IKE osoby uprawnionej) według stanu i według wartości z dnia ich wpływu na bieżące IKE, z którego dokonywany jest zwrot.
Natomiast w przypadku zwrotu części środków zgromadzonych na IKE dochodem jest kwota zwrotu pomniejszona o kwotę stanowiącą iloczyn kwoty zwrotu i wskaźnika stanowiącego udział sumy wpłat na indywidualne konto emerytalne (suma wpłat rozumiana jako wpłaty oszczędzającego na IKE, z którego dokonywany jest częściowy zwrot oraz wpłaty na IKE prowadzone przez poprzednie instytucje finansowe. W sumie wpłat nie mogą być uwzględnione wpłaty w ramach pracowniczych programów emerytalnych, z których nastąpiły wypłaty transferowe do IKE, wypłaty transferowe z IKE/PPE zmarłego na IKE osoby uprawnionej) do wartości środków zgromadzonych na tym koncie według wartości w dniu realizacji zwrotu.
Zatem zarówno w przypadku zwrotu całkowitego jak i częściowego poprzez "sumę wpłat na IKE" należy rozumieć wpłaty oszczędzającego na IKE, oraz wpłaty na IKE prowadzone przez poprzednie instytucje finansowe. Wobec tego zwrot "suma wpłat na IKE" ma jedno stałe i niezmienne znaczenie zarówno w przypadku zwrotu całkowitego jak i częściowego. Jednakże na sumę wpłat nie składają się wpłaty w ramach pracowniczych programów emerytalnych, z których nastąpiły wypłaty transferowe do IKE oraz wypłaty transferowe z IKE/PPE zmarłego na IKE osoby uprawnionej.
Pismem nadanym dnia (...) 2010 r. "A" S. A. wezwała Dyrektora Izby Skarbowej w P. do usunięcia naruszenia prawa i uchylenia interpretacji indywidualnej. Wnioskodawczyni przychyliła się do stanowiska wyrażonego w zaskarżonym akcie, zgodnie z którym przez "sumę wpłat" wskazaną w art. 30a ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy rozumieć wyłącznie sumę wpłat dokonywanych przez oszczędzającego na IKE oraz wpłat na IKE prowadzone przez poprzednie instytucje finansowe. Zgodnie z tym założeniem do "sumy wpłat nie wlicza się zatem dokonanych wypłat transferowych z PPE oszczędzającego, ani wypłat transferowych z IKE/PPE zmarłego na IKE osoby uprawnionej. Spółka podważyła natomiast opinię Dyrektora Izby Skarbowego w P., zgodnie z którą "suma wpłat na IKE", od której zależy wartość należnego podatku w przypadku złożenia przez oszczędzającego zlecenia zwrotu, powinna być obliczana "według stanu i według wartości z dnia ich wpływu na bieżące IKE, z którego dokonywany jest zwrot". Stwierdzenie to ma fundamentalne znaczenie dla obliczenia kwoty należnego podatku w sytuacji, gdy na IKE, z którego realizowany jest zwrot, znajdują się środki pochodzące z wypłaty transferowej z IKE oszczędzającego prowadzonego przez poprzednią instytucję finansową.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ podatkowy stwierdził brak podstaw do zmiany w.w. interpretacji.
Przedmiotowa interpretacja indywidualna została zaskarżona do tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. "A" S. A. powtórzyła swoje stanowisko wyrażone w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, zarzucając organowi – po pierwsze - iż naruszył on prawo materialne poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 30a ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i jednocześnie – po drugie - przekroczył swoje kompetencje nakreślone przepisem art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej. Skarżąca podkreśliła, że organ określił metodę obliczania podatku przy zwrocie z IKE w sposób, który nie znajduje podstawy w przepisach prawa. Przepis art. 30a ust. 8 nie zawiera bowiem, w opinii strony, wskazania momentu obliczania wartości sumy wpłat na IKE. Podnosząc te zarzuty, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej.
W odpowiedzi na skargę organ podatkowy uznał zarzuty podniesione przez stronę za nieuzasadnione i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z normą z art. 3 § 1 ustawy z dnia 31 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej przez badanie zgodności z prawem wydanych przez jej organy aktów lub czynności. Kontrola ta ograniczona jest zatem tylko i wyłącznie do zbadania, czy w sprawie organy podatkowe nie naruszyły prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
W postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji obowiązuje w szerokim zakresie zasada oficjalności, mająca tetyczne umocowanie i określone granice w postanowieniach przepisu art. 134 P.p.s.a. Zgodnie z tą zasadą, wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej argumentacją prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich istotnych naruszeń prawa, w tym przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: O. p.).
W niniejszej sprawie skarga okazała się zasadna, albowiem organ podatkowy naruszył art. 14b § 1 w zw. z art. 14c § 1 zd. I i § 2 O. p. w wyniku przekroczenia w interpretacji indywidualnej dopuszczalnych granic rozpoznania sprawy wyznaczonej treścią wniosku o jej wydanie, tj. stanem faktycznym, pytaniem oraz stanowiskiem skarżącej odnośnie do zagadnienia prawnego przedstawionego w tym wniosku. W związku z tym, dokonując oceny zaskarżonej interpretacji Ministra Finansów - Dyrektora Izby Skarbowej, Sąd stwierdził, że skarga wniesiona przez skarżącą Spółkę zawiera usprawiedliwioną podstawę uchylenia zaskarżonego aktu, w postaci uchybienia wskazanemu art. 14b § 1 O. p.
W pierwszej kolejności trzeba zwrócić uwagę, że postępowanie w sprawie uzyskania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego stanowi szczególny rodzaj procedury podatkowej. Specyfika tego postępowania wyraża się kilkoma szczególnymi cechami, które mają istotne znaczenie dla oceny legalności działań organów podatkowych w tym zakresie.
I tak w art. 14b § 2 – 5 i § 7 O. p. ustawodawca określił warunki formalne wniosku o udzielenie interpretacji. Składający wniosek jest obowiązany m. in. do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego oraz własnego stanowiska w sprawie. Z kolei organ podatkowy, na podstawie art. 14b § 1 i art. 14c § 1 zd. I i § 2, ma co do zasady obowiązek udzielić pisemnej interpretacji prawa podatkowego zawierając w niej ocenę prawną stanowiska pytającego wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny.
W konsekwencji stwierdzić należy, że w postępowaniu w przedmiocie wydania interpretacji wyłącznie podatnik (albo płatnik albo inkasent) najpierw "wyczerpująco przedstawia stan faktyczny", a następnie, w stosunku do tak opisanego stanu faktycznego, wyraża własne stanowisko. Natomiast organ podatkowy dokonuje oceny prawnej stanowiska pytającego z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Organ ten, co należy podkreślić, w postępowaniu zmierzającym do wydania interpretacji nie jest uprawniony do ingerencji (np. poprzez uzupełnianie) w stan faktyczny zawarty we wniosku o jej udzielenie. Jego rolą jest dokonanie oceny stanowiska wnioskodawcy przez pryzmat przedstawionego stanu faktycznego jako prawidłowe albo nieprawidłowe. Ewentualne oceny prawne ze strony organu podatkowego wykraczające poza zakres stanu faktycznego, czy też wyrażone przez wnioskodawcę stanowisko w sprawie, nie mogą stanowić w tym zakresie jakiejkolwiek interpretacji, a tym samym wywoływać dla podmiotu zainteresowanego następstw prawnych związanych z uzyskaniem interpretacji, tzn. przede wszystkim określonych w art. 14m O. p. Skoro bowiem podatnik o coś nie pyta, organ podatkowy nie ma prawa tego ocenić.
W powyższej perspektywie, Sąd zważył, iż w niniejszej sprawie organ w uzasadnieniu prawnym swej oceny wyszedł poza granice wyznaczone wnioskiem o interpretację. Ujmując rzecz ogólnie, Sąd miał na uwadze, że co prawda przekroczenie granic rozpoznania wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej nie zawsze stanowi samoistny powód do uchylenia tego aktu (por. np. wyrok NSA z 21 stycznia 2009 r., I FSK 873/08), jednak w realiach rozpoznawanej sprawy okoliczność ta miała istotny wpływ treść zaskarżonej interpretacji, co słusznie podkreśliła skarżąca w uzasadnieniu skargi. Tym samym należy uznać, że takie uchybienie miało istotny wpływu na wynik sprawy.
Otóż, organ podatkowy dokonując wykładni przepisu art. 30a ust. 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm., dalej: u.p.d.o.f.), stwierdził, że w przypadku zwrotu całości środków zgromadzonych na indywidualnym koncie emerytalnym (dalej: IKE) dochodem będzie różnica między kwotą stanowiącą wartość środków zgromadzonych na tym koncie a sumą wpłat na to konto – według stanu i wartości z dnia ich wpływu na bieżące IKE, z którego dokonywany jest zwrot. Ostatnie ze wskazanych twierdzeń organu, dotyczące momentu, według którego należałoby obliczać sumę wpłat na IKE – na co zasadnie zwróciła uwagę strona skarżąca – wykracza poza brzmienie interpretowanego art. 30a ust. 8 u.p.d.o.f., co więcej - powodując istotne konsekwencje prawne dla sytuacji prawnej Spółki.
Przede wszystkim dokonane przez organ podatkowy określenie, iż przy zwrocie podatek dochodowy należy obliczać z uwzględnieniem sumy wpłat na IKE - według stanu i według wartości z dnia ich wpływu na bieżące IKE, z którego jest dokonywany zwrot – posiada podstawowe znaczenie dla obliczania kwoty należnego podatku w sytuacji, gdy na IKE, z którego realizowany jest zwrot, znajdują się środki pochodzące z wypłaty transferowej z IKE oszczędzającego prowadzonego przez poprzednią instytucję finansową. Słusznie zauważyła strona skarżąca, że w sytuacji proponowanej przez organ instytucja finansowa, do której dokonywana jest wypłata transferowa nie dysponowałaby informacją niezbędną do wyliczenia podatku, tj. o wartości danej wpłaty transferowej odpowiadającej sumie wpłat dokonanych na poprzednie IKE (art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych, Dz. U. Nr 116, poz. 1205 ze zm., ustawa o IKE). Zastosowanie zaskarżonej interpretacji istotnie czyniłaby w obecnym stanie prawnym niemożliwym – na podstawie informacji przekazywanych pomiędzy instytucjami prowadzącymi IKE – ustalenie właściwej sumy wpłat na IKE, jeśli miałaby ona być liczona w odniesieniu do wpłat na poprzednie IKE według wartości i stanu z daty wpływu na bieżące IKE – co faktycznie oznacza wartość dokonanej wpłaty transferowej, ale tylko w zakresie, w jakim odpowiada ona wpłatom na IKE. W rzeczywistości bowiem instytucja finansowa przyjmująca wypłatę transferową – co też zauważyła skarżąca – nie uzyskuje od poprzedniej instytucji prowadzącej indywidualne konto emerytalne oszczędzającego informacji o tym, jaką część przekazywanej kwoty stanowią środki pochodzące z wypłat transferowych z pracowniczego programu emerytalnego oszczędzającego lub wypłat transferowych z IKE/PPE zmarłego na IKE osoby uprawnionej – które zgodnie z zaskarżoną interpretacją powinny zostać wyłączone z sumy wpłat na IKE. Okoliczność ta niewątpliwie decyduje o tym, że treść interpretacji w w.w. części, wykraczającej poza zakres wyznaczony wnioskiem strony, wyklucza możliwość jej obowiązywania w obrocie prawnym.
Po drugie, nie uszedł uwadze Sądu fakt, iż twierdzenie organu podatkowego odnośnie do sposobu obliczania sumy wpłat – według stanu i wartości z dnia ich wpływu na bieżące IKE, z którego dokonywany jest zwrot – determinuje możliwość zmian wartości sumy wpłat, gdy tymczasem zgodzić należy się ze stroną skarżącą, że wpłata środków pieniężnych dokonywana przez oszczędzającego na IKE, w rozumieniu art. 2 pkt. 4 ustawy o IKE, może mieć tylko jedną wartość – tj. wartość z chwili jej wnoszenia.
Teza powyższa zaprezentowana przez organ jest tym bardziej nieuzasadniona, że pozostaje w sprzeczności ze sformułowaniem "sumy wpłat na IKE" zawartym w tej samej interpretacji indywidualnej. Słusznie zauważyła strona skarżąca, że nie można twierdzić, by "suma wpłat na IKE" oznaczała kwotę wpłat wniesionych na IKE bieżące oraz IKE prowadzone przez poprzednie instytucje finansowe - uznając jednocześnie, że wartość sumy wpłat może ulegać zmianie. Jak wskazano już wyżej, należy podzielić stanowisko Spółki, iż wpłata raz dokonana nie może zmienić swojej wartości.
W tej sytuacji, wobec stwierdzenia naruszenia prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżona interpretacja indywidualna nie mogła się ostać.
Ponownie rozpatrując sprawę organ podatkowy dokona oceny prawnej wyłącznie w granicach wyznaczonych wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej, uwzględniając uwagi poczynione wyżej przez Sąd.
W zaistniałym stanie rzeczy Sąd orzekł na podstawie art. 146 §1 P.p.s.a., jak w sentencji wyroku.
Na wniosek strony skarżącej, Sąd zasądził na jej rzecz zwrot kosztów postępowania sądowego na zasadzie art. 200 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a.
/-/ K. Wolna - Kubicka /-/ M. Jaśniewicz /-/ M. Skwierzyńska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło