I SA/Po 758/14
WyrokWSA w Poznaniu2014-12-17
Skład orzekający: Waldemar Inerowicz, Izabela Kucznerowicz, Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, gdy wniosek dotyczy skutków podatkowych zdarzenia przyszłego mającego miejsce w innym państwie, nawet jeśli wnioskodawca jest polskim rezydentem podatkowym?Ratio decidendi
Organ podatkowy jest uprawniony do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, jeśli przedstawiony we wniosku problem nie dotyczy sfery opodatkowania w Polsce. Instytucja interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie przepisów prawa podatkowego obowiązujących w Polsce i stworzenie pewności prawnej dla podatnika w zakresie jego obowiązków podatkowych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organ nie może wypowiadać się w zakresie obowiązków podatkowych wnioskodawcy w innych państwach.Stan faktyczny
Wnioskodawca (uczelnia) złożył wniosek o interpretację przepisów prawa podatkowego dotyczącą skutków podatkowych przekształcenia słowackiej spółki osobowej w spółkę kapitałową, w której będzie wspólnikiem. Minister Finansów, działając przez Dyrektora Izby Skarbowej, odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że wniosek wykracza poza zakres przedmiotowy instytucji interpretacji indywidualnej, ponieważ dotyczy skutków podatkowych w jurysdykcji innego państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę uczelni na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2014r. sprawy ze skargi Wyższej Szkoły na postanowienie Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych. oddala skargę
W dniu [...] 2014 r. W. złożyła wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie skutków podatkowych przekształcenia formy prawnej spółki osobowej w spółkę kapitałową.
W złożonym wniosku wnioskodawca ("[...]") przedstawiła zdarzenie przyszłe wskazując, że jest uczelnią niepubliczną wpisaną do rejestru uczelni niepublicznych i związków uczelni niepublicznych prowadzonego przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Uczelnia działa na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz. U. z 2012 r. Nr 572 ze zm.). Na podstawie statutu uczelni, do jej podstawowej działalności należy m.in. (1) kształcenie studentów w celu zdobywania i uzupełniania wiedzy oraz umiejętności i kompetencji niezbędnych w pracy zawodowej, (2) prowadzenie badań naukowych i prac rozwojowych, świadczenie usług badawczych oraz opiniodawczych i eksperckich, (3) prowadzenie działalności oświatowej ("działalność statutowa"). Od początku swojego istnienia uczelnia nie prowadziła i nie prowadzi innej działalności poza działalnością statutową.
Część dochodów uzyskanych z działalności statutowej uczelnia przeznaczyła na nabycie prawa użytkowania wieczystego gruntu wraz z własnością posadowionego na tym gruncie budynku ("nieruchomość"). Nabyta nieruchomość stanowi jedną z baz lokalowych uczelni i jest wykorzystywana do prowadzenia zajęć dla studentów.
W związku z reorganizacją sposobu zarządzania majątkiem, wnioskodawca planuje wydzielenie nieruchomości i przeniesienie jej do odrębnego podmiotu ("spółka nieruchomościowa"), kontrolowanego przez zależną od wnioskodawcy spółkę osobową z siedzibą w Polsce lub na Słowacji.
Z uwagi na przejściowe ograniczenia w rozporządzaniu prawem własności nieruchomości, planowana reorganizacja przeprowadzona będzie dwuetapowo. Najpierw uczelnia zawrze umowę przedwstępną sprzedaży nieruchomości ze spółką nieruchomościową, na podstawie której wnioskodawcy przysługiwać będzie prawo do żądania zaliczki na poczet ceny nabycia nieruchomości w wysokości 100% uzgodnionego wynagrodzenia. W związku z powyższymi postanowieniami umowy przyrzeczonej po stronie wnioskodawcy powstanie wierzytelność o zapłatę kwoty zaliczki ("wierzytelność"). Następnie wierzytelność zostanie przeniesiona do spółki osobowej w formie aportu na pokrycie wkładu wnioskodawcy, w zamian za co wnioskodawca obejmie ogół praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej. Umowa przyrzeczona zostanie zawarta niezwłocznie po ustaniu przedmiotowych ograniczeń w dysponowaniu prawem własności nieruchomości. Wtedy też nastąpi przeniesienie własności nieruchomości. Dalsze korzystanie z nieruchomości przez wnioskodawcę, odbywać się będzie na podstawie umowy leasingu finansowego zawartej ze spółką osobową. Na tym etapie planowania transakcji nie została jeszcze przesądzona jurysdykcja spółki osobowej. W przypadku podjęcia decyzji o przeniesieniu nieruchomości do spółki z siedzibą na Słowacji, spółką tą byłby podmiot funkcjonujący w formie "komanditná spoloćnost" ("SKS"). Wnioskodawca będzie w niej pełnić funkcję wspólnika o nieograniczonej odpowiedzialności i odpowiednika polskiego komplementariusza. Zgodnie ze słowackimi regulacjami podatkowymi podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym ustala się dla SKS, posiadającej siedzibę lub miejsce efektywnego zarządu na terytorium Słowacji, jako dla odrębnego od wspólników podmiotu. Od tak ustalonej podstawy odejmuje się część przypadającą na wspólników o nieograniczonej odpowiedzialności, określoną proporcjonalnie do ich udziałów w zysku SKS wskazanych w umowie spółki. Wyłączona z podstawy opodatkowania SKS kwota przypadająca wspólnikom o nieograniczonej odpowiedzialności stanowi dochód tych wspólników podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym. W efekcie, w odniesieniu do dochodów SKS, które będą przypadały wnioskodawcy, to wnioskodawca będzie podatnikiem podatku dochodowego, a nie SKS. Natomiast pozostała po odjęciu dochodów przypadających na udziały wspólników o nieograniczonej odpowiedzialności (w tym na udział Wnioskodawcy) kwota stanowić będzie dochód SKS i będzie podlegać opodatkowaniu na poziomie SKS. Zatem, w zakresie dochodów przypadających na udział wnioskodawcy, SKS nie będzie podatnikiem podatku dochodowego ani w Polsce, ani na Słowacji. SKS w zakresie dochodów przypadających wnioskodawcy będzie w konsekwencji spółką transparentną podatkowo, posiadającą cechy polskiej spółki osobowej.
Niezależnie jednak od jurysdykcji spółki osobowej, poza wnioskodawcą jej wspólnikami będą osoby fizyczne lub osoby prawne, polscy rezydenci podatkowi. Nie jest wykluczone, że w przyszłości spółka osobowa zostanie przekształcona w spółkę kapitałową. W przypadku spółki polskiej będzie to spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (sp. z o.o.), a w przypadku spółki słowackiej "Spoločnosť s ručením obmedzeným" (s.r.o.), stanowiąca odpowiednik polskiej sp. z o.o.
W związku z powyższym zadano następujące pytanie: Czy przekształcenie Spółki osobowej w spółkę kapitałową nie będzie zdarzeniem powodującym powstanie przychodu podatkowego po stronie W.?
Zdaniem wnioskodawcy, przekształcenie spółki osobowej w spółkę kapitałową nie spowoduje u wnioskodawcy powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Z przepisów art. 17 u.p.d.p. wynika powiązanie zwolnienia podatkowego z rzeczywistym wydatkowaniem na cele statutowe bądź lokowaniem wyłącznie w sposób dopuszczony przez ww. ustawę. Jednocześnie zgodnie z utrwaloną linią interpretacyjną, nabywanie udziałów w spółkach kapitałowych nie mieści się w hipotezie art. 17 ust. 1e u.p.d.p. Zdaniem wnioskodawcy, aby skutek taki mógł wystąpić, należałoby uznać, że w wyniku przekształcenia spółki osobowej dochodzi po stronie wnioskującego do powstania przychodu do opodatkowania. Tymczasem, co do zasady mając na uwadze katalog przychodów podatkowych zawartych w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, za przychód należy uznać wymierne i definitywne przysporzenie majątkowe po stronie podatnika. W opinii wnioskodawcy należy zwrócić uwagę, że w wyniku przekształcenia spółka kapitałowa stanie się właścicielem całego majątku spółki osobowej, który został przez spółkę osobową nabyty, wytworzony lub uzyskany w trakcie jej działalności. Wnioskodawca nie otrzyma jednak z tego tytułu żadnego przysporzenia majątkowego, ponieważ u wnioskodawcy przekształcenie spowoduje jedynie zmianę statusu ze wspólnika spółki osobowej na wspólnika spółki kapitałowej, przy czym jego udział w spółce kapitałowej będzie wprost odpowiadał utraconemu statusowi wspólnika spółki osobowej. Tym samym nie można twierdzić, że w wyniku przekształcenia spółki osobowej w spółkę kapitałową u wnioskodawcy powstanie przychód podatkowy ze względu na osiągnięcie przysporzenia majątkowego. Planowane przekształcenie nie spowoduje również u wnioskodawcy powstania przychodu na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 7 u.p.d.p., zgodnie z którym za przychód uznaje się nominalną wartość udziałów (akcji) w spółce kapitałowej albo wkładów w spółdzielni objętych w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część. W efekcie, aby przychód podatkowy wystąpił na mocy wymienionego przepisu, konieczne jest łączne wystąpienie następujących przesłanek:
- udziały (akcje) muszą zostać objęte,
- objęcie musi być konsekwencją wniesienia wkładu,
- wkład musi mieć postać inną niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część.
Uczelnia wskazała, że w przypadku wskazanym w zdarzeniu przyszłym nie dojdzie do spełnienia żadnej z wymienionych przesłanek. Uzyskanie przez wnioskodawcę udziałów w spółce kapitałowej nie nastąpi w drodze objęcia udziałów, lecz w drodze złożenia oświadczenia o uczestnictwie w spółce przekształconej (spółce kapitałowej). Proces przekształcenia nie będzie się również wiązać z wniesieniem przez wnioskodawcę jakichkolwiek wkładów do spółki przekształcanej, w tym wkładów w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część.
Powyższe potwierdzone zostało przez Dyrektora Izby Skarbowej w [...] w interpretacji z dnia [...] 2013 r. (sygn. [...]) oraz z dnia [...] 2012 r. (sygn. [...]). Postanowieniem z dnia [...] 2014 r., nr [...] Minister Finansów, z upoważnienia którego działał Dyrektor Izby Skarbowej, odmówił wszczęcia postępowania w zakresie skutków podatkowych przekształcenia formy prawnej słowackiej spółki osobowej ("komanditná spoloćnost") w spółkę kapitałową ("Spoločnosť s ručením obmedzeným") stanowiącą odpowiednik polskiej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
Postanowieniem z dnia [...] 2014 r., nr [...] Minister Finansów, z upoważnienia którego działał Dyrektor Izby Skarbowej, odmówił wszczęcia postępowania w zakresie skutków podatkowych przekształcenia formy prawnej słowackiej spółki osobowej ("komanditná spoloćnost") w spółkę kapitałową ("Spoločnosť s ručením obmedzeným"). Jednocześnie organ poinformował, że w zakresie części dotyczącej skutków podatkowych przekształcenia formy prawnej polskiej spółki osobowej w spółkę kapitałową - spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, w interpretacji indywidualnej z dnia [...] 2014 r., nr [...] uznał stanowisko wnioskodawcy za prawidłowe.
Organ stwierdził, że przedmiot wniosku uczelni wykracza poza zakres przedmiotowy instytucji interpretacji indywidualnej. Istotą postępowania dotyczącego wydawania interpretacji indywidualnych jest bowiem oparcie się organu podatkowego wyłącznie na przedstawionym zdarzeniu przyszłym oraz zajętym stanowisku. Te elementy wyznaczają dopuszczalny zakres podstawy faktycznej rozstrzygnięcia organu. Natomiast przepis art. 14b § 1 u.p.d.p. wymaga istnienia pomiędzy sprawą w której wystąpiono z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji, a wnioskodawcą związku wyrażającego się w tym, że przedstawiony we wniosku problem musi dotyczyć sfery opodatkowania lub ewentualnego opodatkowania wnioskodawcy w Polsce. Przy czym organ podatkowy nie może się wypowiedzieć w zakresie obowiązków podatkowych wnioskodawcy w innych niż Polska krajach (w tym Słowacji). Organ podatkowy może dokonywać wykładni postanowień umów międzynarodowych tylko jako elementu wewnętrznego systemu prawa podatkowego (w ramach zakreślonych w art. 91 ust. 2 Konstytucji RP). Podstawowym elementem interpretacji indywidualnej jest zatem ocena stanowiska wnioskodawcy pod kątem jego prawidłowości, w odróżnieniu od opinii prawnej sporządzanej przez radcę prawnego, czy doradcę podatkowego.
Tymczasem według organu W. wystąpiła z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie dotyczącym skutków podatkowych dla wnioskodawcy w innej niż Polska jurysdykcji podatkowej, co stanowiłoby nieuprawnioną ingerencję w proces stosowania prawa przez słowacką administrację podatkową. W konsekwencji organ podatkowy nie mógł rozpoznać co do meritum złożonego przez uczelnię wniosku w zakresie skutków podatkowych przekształcenia formy prawnej słowackiej spółki osobowej ("komanditná spoloćnost") w spółkę kapitałową stanowiącą odpowiednik polskiej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W związku z powyższym organ zastosował art. 165a § 1 w z w. z art. 14h O.p., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Na koniec organ zauważył, że w świetle przedstawionego zdarzenia przyszłego wnioskodawca powinien rozważyć potrzebę zwrócenia się do odpowiednich władz podatkowych Słowacji celem uzyskania interpretacji rozstrzygającej kwestie konsekwencji podatkowych planowanego przekształcenia formy prawnej spółki prowadzącej działalność na terytorium Słowacji zgodnie z postanowieniami umowy polsko-słowackiej.
W dniu [...] 2014 r. W. złożyła zażalenie, w wyniku którego organ podatkowy wydał postanowienie z dnia [...] 2014 r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie wydane w I instancji. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że zarzuty strony przedstawione w zażaleniu nie zasługują na uwzględnienie, a wydanie postanowienia z dnia 9 maja 2014 r. o odmowie wszczęcia postępowania było zasadne, w związku z czym postanowienie to nie może zostać uchylone.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uczelnia wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienie i wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego w sprawie objętej wnioskiem skarżącej. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:
- art. 14b § 1 w zw. z art. 14c Ordynacji podatkowej poprzez niezasadne odstąpienie od wydania interpretacji indywidualnej zawierającej ocenę prawną stanowiska Skarżącej pomimo złożenia przez Skarżącą ważnego i właściwie opłaconego wniosku ojej wydanie;
- art. 165a § 1 w zw. z art. 14h O.p., poprzez uznanie, że pytanie nr 3 z wniosku Skarżącej w zakresie w jakim odnosi się do jej sytuacji prawno-podatkowej związanej z przekształceniem słowackiej spółki osobowej ("komanditná spoloćnost"), której Skarżąca będzie wspólnikiem, w spółkę kapitałową ("Spoločnosť s ručením obmedzeným") dotyczy okoliczności, które nie mogą być rozstrzygnięte w ramach postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego;
- art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p., poprzez odmowę wydania interpretacji indywidualnej, a przez to naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych.
Mając na uwadze przepisy art. 14b § 1, art. 3 pkt 2 oraz art. 3 pkt 1 O.p. strona podnosi, że u.p.d.p. mieści się w definicji ustawy podatkowej w rozumieniu O.p. W konsekwencji, przepisy u.p.d.p. mieszczą się w definicji przepisów prawa podatkowego w rozumieniu O.p. Z powyższego wynika zatem, że regulacje u.p.d.p. mogą być objęte zakresem przedmiotowym interpretacji indywidualnych. Przedmiotem zapytania skarżącej było określenie skutków podatkowych dla skarżącej wynikających z u.p.d.p. opisanych we wniosku planowanych operacji restrukturyzacyjnych, tj. przekształcenia spółki osobowej w spółkę kapitałową. Pytanie dotyczyło przy tym wyłącznie regulacji polskiej u.p.d.p., na co wprost wskazuje uzasadnienie stanowiska skarżącej do tego pytania, które referuje wyłącznie do tej ustawy. Przedmiotem zapytania skarżącej nie były natomiast, konsekwencje podatkowe dla skarżącej na Słowacji. Wniosku takiego nie można zdaniem skarżącej wysnuć ani z treści zapytania, ani z treści stanowiska skarżącej.
Przedstawiając we wniosku analizę polskich regulacji prawa podatkowego oraz płynących z nich wniosków, skarżąca wskazała, że na gruncie u.p.d.p. planowane przekształcenie spółki osobowej w spółkę kapitałową, nie może być zdarzeniem powodującym skutki podatkowe dla skarżącej, bowiem nie uzyska ona z tytułu przekształcenia słowackiej spółki osobowej ("komanditná spoloćnost"), której będzie wspólnikiem, w spółkę kapitałową ("Spoločnosť s ručením obmedzeným") żadnego przysporzenia majątkowego.
Skarżąca zgodziła się z organem, że w tzw. sytuacjach transgranicznych każde z państw samodzielnie, w oparciu o swoje wewnętrzne regulacje ustala, czy określone zdarzenie skutkuje powstaniem zobowiązania podatkowego. Dopiero w przypadku, gdy państwa jednocześnie uznają, że to samo zdarzenie skutkuje powstaniem zobowiązania podatkowego niezbędne jest rozgraniczenie kompetencji podatkowych tych państw w oparciu o postanowienia właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Z tych właśnie względów skarżąca wystąpiła do organu o wydanie interpretacji dotyczącej konsekwencji podatkowych planowanych przez nią czynności na gruncie polskich przepisów podatkowych - a więc, aby organ w oparciu o polskie ustawodawstwo wewnętrzne określił zakres obowiązku podatkowego Skarżącej w Polsce. Wobec tego, brak wydania przez organ interpretacji indywidualnej dotyczącej skutków podatkowych na gruncie podatku dochodowego od osób prawnych dla skarżącej wynikających z przekształcenia spółki osobowej z siedzibą na Słowacji w spółkę kapitałową uznać należy za naruszenie art. 14b § 1 w zw. z art. 14c O.p. Konsekwencją powyższego jest naruszenie art. 165a w zw. z art. 14h O.p. Pomimo wyczerpującego przedstawienia zdarzenia przyszłego oraz swojego stanowiska w sprawie organ wydał postanowienie o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia. W ocenie skarżącej, takie działanie jest przejawem naruszenia art. 121 § 1 O.p. Skarżąca dopełniła bowiem wszelkich wymogów formalnych, wymaganych przez przepisy prawa do uzyskania interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, a mimo tego nie uzyskała od organu podatkowego odpowiedzi na zadane przez nią pytanie.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i ponowił przedstawioną tam argumentację.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach, których katalog zawiera art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.). W określonych przez ten przepis przedmiotowych granicach kognicji sądów administracyjnych mieści się m. in. orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.).
W ramach tak wyznaczonej kompetencji Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, w stopniu nakazującym jego uchylenie.
Zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatnego. Interpretacja może być wydana zatem tylko "zainteresowanemu", tj. podmiotowi, który w jej wydaniu ma konkretny, zindywidualizowany interes wyznaczony przez przepisy prawa materialnego. Interpretacja ma dwie funkcje: informacyjną i gwarancyjną. Pierwsza z nich służy wyjaśnieniu treści przepisów prawa podatkowego, druga natomiast ma na celu stworzenie takiej sytuacji prawnej podatnika, w której będzie on mógł powołać się na korzystną dla siebie interpretację, gdyby w toku konkretnego postępowania podatkowego organ podatkowy zaprezentował inny pogląd, niż wynikający z interpretacji. Te dwie funkcje interpretacji są nierozłączne.
Kontroli Sądu w omawianej sprawie poddane zostało postanowienie w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku Skarżącego o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych, a konkretnie powstanie przychodu podatkowego po stronie uczelni w sytuacji, gdy zdarzeniem podatkowym wskazywanym przez wnioskodawcę ma być przekształcenie słowackiej spółki osobowej w słowacką półkę kapitałową.
Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia stanowił art. 165a § 1 O.p., zgodnie z którym gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten ma zastosowanie do postępowań o wydanie interpretacji z mocy art. 14h tejże ustawy.
Przedmiotem zasadniczego sporu w niniejszej sprawie jest kwestia, czy organ interpretujący miał prawo do merytorycznego rozpoznania wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w trybie określonym w art. 14b § 1 O.p., w zakresie objętym przedmiotowym wnioskiem, czy też był uprawniony do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
Właściwy organ podatkowy wydając interpretacje indywidualne jest związany ograniczeniami wynikającymi z rozdziału 1a "Interpretacje przepisów prawa podatkowego" O.p. Biorąc pod uwagę konstrukcję przyjętą przez Ustawodawcę w art. 14b § 1, 14c § 1 - 2 w zw. z art. 14h ww. ustawy, za kluczowy element instytucji interpretacji indywidualnej należy uznać ocenę stanowiska wnioskodawcy pod kątem jego prawidłowości. Zatem, po pierwsze, należy zwrócić uwagę na ograniczenie przedmiotowe kompetencji organu interpretującego, wynikające z art. 14b § 1 O.p. do przepisów prawa podatkowego w rozumieniu art. 3 pkt 2 tej ustawy (tj. przepisów ustaw podatkowych, postanowień ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską innych umów międzynarodowych dotyczących problematyki podatkowej, a także przepisów aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podatkowych). Po drugie, należy wziąć pod uwagę całokształt rozwiązań konstrukcyjnych przyjętych przez ustawodawcę w rozdziale 1a O.p., a także cel, jaki przyświecał prawodawcy przy wprowadzaniu przepisów regulujących instytucję interpretacji indywidualnej w obecnym kształcie.
W szczególności za istotne należy uznać:
- specyfikę postępowania interpretacyjnego wynikającą m.in. z zamkniętego katalogu przepisów O.p. określonego w art. 14h tej ustawy mających w tym przypadku zastosowanie, skutkujących brakiem możliwości procedowania w przypadku konieczności dla rozstrzygnięcia sprawy przeprowadzenia postępowania dowodowego, czy też otrzymania informacji od władz obcego państwa, jak również stosowania przepisów rozdziału 13 O.p. poświęconego decyzjom wydawanym przez organy podatkowe,
- podstawowym celem interpretacji indywidualnej ma być zwiększenie pewności i stabilności prawa podatkowego.
Zgodnie bowiem z uzasadnieniem do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 731 z dn. 22.06.2006r.) wprowadzenie analizowanych przepisów, miało na celu zwiększenie stabilności prawa podatkowego, poprawę relacji podatnik - organ podatkowy oraz ułatwienie podatnikom wypełniania ich obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego. Realizacja tych celów jest nakierowana na zwiększenie zaufania obywateli do organów państwa oraz może stanowić czynnik pobudzający wzrost gospodarczy.
W tym stanie rzeczy, organ wydający interpretacje nie może poprzestać na ustaleniu, że złożony został wniosek o wydanie interpretacji, ale również czy zostały wypełnione warunki formalne i że wnioskodawca właśnie interpretację indywidualną polskich przepisów chce uzyskać. Obowiązkiem organu podatkowego, niezależnie od przekonania wnioskodawcy, jest ocena, czy w świetle przepisów regulujących instytucję interpretacji indywidualnej - z uwagi m.in. na przedmiot, czy też zakres przedstawionego problemu - istotnie może wszcząć postępowanie interpretacyjne.
Ocena w tym zakresie złożonego przez Skarżącego wniosku była taka, iż istnieje niemożność wydania interpretacji z uwagi na przedstawione zagadnienie. Wobec powyższego, zarzut naruszenia art. 14b § 1 - 4 O.p. w przedmiotowym postanowieniu poprzez brak wydania interpretacji indywidualnej na skutek złożenia przez Skarżącego wniosku o wydanie takiej interpretacji, należy uznać za bezzasadny. Przepis ten bowiem wymaga istnienia pomiędzy sprawą, w której wystąpiono z wnioskiem o udzielenie interpretacji, a wnioskodawcą związku wyrażającego się w tym, że przedstawiony we wniosku problem musi dotyczyć sfery opodatkowania lub ewentualnego opodatkowania wnioskodawcy w Polsce. W związku z powyższym uznać należy, że organ podatkowy słusznie uznał, że w trybie art. 14 b § 1 O.p. nie może się wypowiedzieć w zakresie obowiązków podatkowych Skarżącego w innych niż Polska państwach.
W konsekwencji, organ podatkowy nie był władny rozpoznać złożonego przez Skarżącego wniosku co do meritum z uwagi na to, że przedstawiony we wniosku problem nie dotyczy sfery opodatkowania w Polsce.
W tym stanie rzeczy wbrew zarzutom skargi organ wydając w niniejszej sprawie zaskarżone postanowienie dokonał prawidłowej interpretacji art. 165a O.p.; przyczyny odmowy wszczęcia postępowania zostały wskazane i wyczerpująco omówione w uzasadnieniu skarżonego postanowienia.
Z tych względów, skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło