I SA/Po 758/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Ł. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za m-ce od września do grudnia 2013 r. wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego; postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata pismem z dnia 19 maja 2017 r. wniósł skargę na wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia decyzję. Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji orzekające o solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe spółki sp. z o.o. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego. W skardze wniesiono o wstrzymanie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że wykonanie tej decyzji może przynieść nieodwracalne negatywne skutki dla wnioskodawcy ze względu na jego złą sytuację finansową. W przypadku nie uwzględnienia wniosku przez organ wniesiono o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez WSA w Poznaniu. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w P. postanowieniem z dnia 08 czerwca 2017 r., nr [...] odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie organu skarżący nie przedstawił żadnych okoliczności świadczących o zasadności jego wniosku. Pismem z dnia 21 czerwca 2017 r. oznaczonym jako zażalenie na wskazane powyżej postanowienie organu wniesiono o zmianę wskazanego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie strony skarżącej w sprawie istnieją przesłanki do udzielenia ochrony tymczasowej. W tym zakresie ponownie zwrócono uwagę na złą sytuację finansową skarżącego. Stwierdzono również, że w przypadku wątpliwości organu co do wiarygodności oświadczenia winien on wezwać skarżącego do uzupełnienia wniosku. Zwrócono również uwagę, że należności objęte zaskarżoną decyzją wynoszą kilka milionów złotych. Wykonanie wskazanej w sentencji decyzji zagraża egzystencji skarżącego oraz jego rodziny. Na chwile obecną skarżący nie pełni już funkcji członka zarządu spółki jak również zbył posiadane w niej udziały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej w skrócie: "p.p.s.a."), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z uwagi na treść normatywną powyższych przepisów należy stwierdzić, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć należy, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, skarżący ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków [por. postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2006 r., II FZ 585/06, dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. W celu uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu należy przedstawić dokumenty, które uprawdopodobnią opisywaną sytuację, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Potwierdza to orzecznictwo sądowoadministracyjne, np. postanowienie NSA z dnia 10 grudnia 2013 r., I FSK 2109/13, w którym sąd wyraźnie wskazał, że "wniosek (o wstrzymanie wykonania decyzji) poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności p.p.s.a. nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego". Co więcej w orzecznictwie wskazuje się również, że ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu [tak: postanowienie NSA z dnia 12 września 2014 r., I FZ 332/14, dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy należy zauważyć, że strona skarżąca niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków upatruje w wielkości obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją oraz w skutkach związanych z ewentualną egzekucją tej decyzji. Argumentacja skarżącego nie została jednak poparta żadnego rodzaju dowodem z uwagi na co należy ją uznać za całkowicie gołosłowną, a tym samym niezasługującą na uwzględnienie. W tym kontekście wskazać należy, że to w interesie skarżącego leży poparcie twierdzeń wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej stosownymi dokumentami. Sąd musi mieć bowiem wiedzę o okolicznościach uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji oraz mieć możliwość zweryfikowania tejże wiedzy. Co przy tym szczególnie istotne w niniejszej sprawie uprawdopodobnienie okoliczności nie oznacza gołosłownego stwierdzenia przez podmiot na nią się powołujący, że okoliczność ta istnieje [por.: postanowienie NSA z dnia 19 września 2014 r., II FZ 1419/14, dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. W ocenie tutejszego sądu, z uwagi na charakter objętego skargą rozstrzygnięcia, wydanie orzeczenia w przedmiocie ochrony tymczasowej musi zostać poprzedzone porównaniem sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego z wielkością obowiązku wynikającego z zaskarżonej decyzji. Tymczasem do skargi – mimo sporządzenia jej przez profesjonalnego pełnomocnika – nie dołączono żadnych dokumentów pozwalających na ustalenie sytuacji majątkowej oraz finansowej skarżącego i jego rodziny. Braki w powyższym zakresie nie pozwalają na ustalenie wartości środków pieniężnych jakimi dysponuje skarżący, co implikuje również brak możliwości dokonania oceny czy wykonanie objętej skargą decyzji skutkować będzie uszczerbkiem zagrażającym egzystencji rodziny skarżącego, co świadczyłoby o występowaniu w sprawie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy również zauważyć, że w aktach sądowych brak jest dokumentów takich chociażby jak wniosek o przyznanie prawa pomocy, które umożliwiałyby sądowi dokonanie samodzielnej oceny tego czy w sprawie w istocie zmaterializowały się przesłanki warunkujące udzielenie skarżącemu ochrony tymczasowej. Niezależnie od powyższego z uwagi na regulacje art. 8 – 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm.) – będące przejawem zasady poszanowania minimum egzystencji – ewentualna egzekucja zaskarżonej decyzji i tak będzie ograniczona do zakresu, w jakim nie będzie to zagrażać minimum utrzymania rodziny skarżącego. Godzi się w tym miejscu również zauważyć, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło [tak: postanowienie NSA z dnia 1 października 2014 r., II FZ 1380/14, dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Okoliczności takich nie sposób jednak doszukać w uzasadnieniu rozpoznawanego wniosku. Odnosząc się do pisma pełnomocnika skarżącego z dnia 21 czerwca 2017 r. oznaczonego jako zażalenie na omówione powyżej postanowienie organu z dnia 08 czerwca 2017 r. należy wskazać, że kwestionowane nim postanowienie zostało wydane na podstawie art. 61 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Co przy tym istotne powołana ostatnio ustawa nie przewiduje możliwości wnoszenia do sądu zażalenia na wydane przez organ rozstrzygnięcie w zakresie ochrony tymczasowej. Tym nie mniej uzasadnienie omawianego pisma zostało uwzględnione jako argumentacja mającą na celu uzasadnienie skierowanego do Sądu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Konkludując powyższe rozważania należy stwierdzić, że na skutek nie dość szczegółowego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, skarżący nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji będzie łączyć się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Okoliczności takich nie dostrzegł również z urzędu Sąd na podstawie analizy całokształtu akt sprawy. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji