I SA/Po 781/14
WyrokWSA w Poznaniu2015-02-11
Skład orzekający: Katarzyna Nikodem, Włodzimierz Zygmont, Waldemar Inerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki związane z leasingowanymi samochodami osobowymi, odpisami amortyzacyjnymi od budynków i maszyn, które nie stanowiły własności podatnika w danym roku podatkowym, oraz wydatki udokumentowane fakturami wystawionymi na inny podmiot, mogą stanowić koszty uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Wydatki związane z leasingowanymi samochodami osobowymi, które nie były wykorzystywane do działalności gospodarczej, nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów. Podobnie, odpisy amortyzacyjne od środków trwałych, które nie stanowiły własności podatnika w danym roku podatkowym, ani wydatki udokumentowane fakturami wystawionymi na inny podmiot, nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Organy podatkowe prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, a także właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, która określiła podatnikowi zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. Organy stwierdziły nieprawidłowości w dokumentacji podatnika, skutkujące zawyżeniem kosztów uzyskania przychodów o wydatki związane z leasingowanymi samochodami, odpisami amortyzacyjnymi od budynków i maszyn niebędących własnością firmy, oraz wydatkami udokumentowanymi fakturami wystawionymi na inny podmiot. Podatnik wniósł skargę do WSA, kwestionując te ustalenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem(spr.) Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Protokolant ref. staż. Karolina Samolczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2015r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009r. oddala skargę.
Decyzją z dnia [...]grudnia 2013r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] określił X.A zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2009 w wysokości[...],- zł.
W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego ustalono, że X.A był podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych w 2009 r. i rozliczał ten podatek na zasadach ogólnych. Ewidencję księgową/podatkową prowadził na podstawie ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości. Zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu za 2009 r. złożył do Pierwszego Urzędu Skarbowego w[...], w którym wykazał przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej. W 2009 r. kontrolowany prowadził działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowo-Produkcyjna "A" X.A (dalej Firma "A"), w ramach której dokonywał obrotu komponentami na bazie suszonych jaj i przyprawami.
W trakcie postępowania kontrolnego za 2009r. stwierdzono nieprawidłowości w dokumentacji Firmy "A", skutkujące zawyżeniem kosztów uzyskania przychodów o łączną kwotę [...]zł, na którą złożyły się:
1) koszty wynikające z faktur dotyczących rat leasingowych oraz zakupu usług i części do samochodów, które jak ustalono nie były przez podatnika wykorzystywane w prowadzonej działalności gospodarczej - na ogólną kwotę [...]zł,
2) koszty ujęte na koncie "401 - amortyzacja", dotyczące odpisów amortyzacyjnych od maszyn i budynku, tzw. "nowego zakładu", które w 2009r. nie stanowiły własności firmy "A" X.A - na ogólną kwotę [...]zł,
3) wydatki wynikające z faktur wystawionych na inny podmiot niż firma "A" X.A - na ogólną kwotę [...]zł.
Ujawnione nieprawidłowości w księgach rachunkowych Firmy "A" skutkowały uznaniem tychże ksiąg za nierzetelne w zakresie dotyczącym zakwestionowanych kosztów, a w konsekwencji odmową uznania za dowód tego co wynika z zawartych w nich zapisów - w oparciu o przepisy art. 193 § 4 i § 6 ustawy z dnia 29.08.1997r. - Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm.) dalej O.p. Na podstawie art. 23 § 2 O.p. odstąpiono od szacowania podstawy opodatkowania uznając, że jej określenie jest możliwe w oparciu o dane wynikające z ksiąg oraz dowody zgromadzone w toku postępowania.
W odwołaniu z dnia [...] stycznia 2014r., strona wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, stawiając zarzut sprzeczności dokonanych w niej ustaleń z zebranym materiałem dowodowym, a także naruszenie art. 187 § 1 O.p., który stanowi, że organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Kwestionując ustalenia dotyczące wykorzystywania dla potrzeb firmy "A" Ieasingowanych samochodów osobowych odwołujący podniósł, że prowadzenie działalności gospodarczej to nie tylko produkcja np. określonego towaru w jednym czy kilku miejscach, ale także negocjacje handlowe, dystrybucja towarów czy szeroko pojęte działania marketingowe gdzie wykorzystuje się wiele pojazdów. Ograniczenie się zatem do jak to czyni Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] do jednej tylko sfery działalności jest błędem.
Po przeprowadzeniu postepowania Dyrektor Izby Skarbowej w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2014r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W ocenie organu odwoławczego prawidłowe są ustalenie organu pierwszej instancji w zakresie wydatków z tytułu zakupu części, usług i rat leasingowych do samochodów osobowych, które jak wykazano nie były wykorzystywane w działalności gospodarczej firmy "A". W toku postępowania uzyskano informacje od leasingodawców firmy "A", uwzględniono ustalenia organów podatkowych wobec X.A w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, luty i marzec 2008r., a także ustalenia postępowań kontrolnych, przeprowadzonych wobec podatnika w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług za 2005r., 2007r. oraz za 2008r. Przesłuchano w charakterze świadków pracowników ujętych na liście płac ww. podmiotu w kontrolowanym okresie, a także osoby, które w 2009r. formalnie zatrudnione były u X.C. W toku postępowania kontrolnego w przedmiotowej sprawie nie przeprowadzono dowodu z zeznań X.A , gdyż pomimo skutecznie doręczonego wezwania nie stawił się. Postanowieniem z dnia [...] października 2013r. do akt przedmiotowej sprawy włączono m.in. protokół przesłuchania X.A w charakterze podejrzanego, przeprowadzonego w dniu [...] lutego 2013r. w Prokuraturze Okręgowej w[...] , w toku którego podatnik wypowiedział się w kwestii użytkowania samochodów objętych przedmiotowym postępowaniem.
Zdaniem organów podatkowych zebrane w sprawie dowody nie potwierdzają wykorzystywania przez podatnika, wszystkich leasingowanych pojazdów dla potrzeb działalności gospodarczej. Z zeznań świadków wynika, że pracownicy firmy "A" nie korzystali z samochodów osobowych, a do działalności wykorzystywane były samochody dostawcze: [...] i samochody marki [...]. W wyniku szczegółowej analizy dokumentów źródłowych, zapisów na kontach zespołu "4" oraz rejestrów zakupów za cały 2009r. ustalono, że w ewidencji księgowej firmy "A" za ten okres znajdują się tylko dowody zakupów paliwa do samochodów ciężarowych: [...] oraz dwóch samochodów [...] o nr rejestr.:[...]. Nie stwierdzono jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego zakup paliwa do samochodów osobowych. Przesłuchani świadkowie zgodnie zeznali, że wysokiej klasy samochodami osobowymi jeździł X.A , jego żona –X.B, a także jeden z leasingowanych samochodów użytkowała córka X.A . Pomimo formalnego zatrudnienia w firmie "A", X.B nie wykonywała czynności związanych z działalnością gospodarczą firmy. Żaden z przesłuchanych pracowników nie kojarzył, aby X.B wykonywała jakieś zadania służbowe. Z zeznań X.A z dnia [...] lutego 2013r. również nie wynika, aby użytkowanie przez żonę leasingowanych samochodów osobowych, miało związek z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Wręcz przeciwnie, odnosząc się do samochodu (dwuosobowego)[...], nr rejestr.[...], leasingowanego na podstawie umowy zawartej w sierpniu 2007r. – X.A zeznał, że samochód ten do grudnia 2007r. użytkował wraz z żoną, a później przekazał go żonie "w ramach wzajemnych rozliczeń", w dalszym ciągu spłacając raty leasingowe. Zeznania podatnika, dotyczące pozostałych leasingowanych samochodów osobowych, nie tylko nie potwierdzają ich użytkowania do celów działalności gospodarczej, ale dowodzą, że samochody te zostały wykorzystane do innych celów, np. zostały sprzedane - podatnik nie wie komu i kiedy, zostały przekazane osobom obcym –[...], bądź znajomy z[...].
Organ kontroli skarbowej orzekając w przedmiotowej sprawie uznał, że do działalności gospodarczej firmy "A" w 2009r. X.A wykorzystywał samochód osobowy marki [...] nr rejestr,[...]. Wydatki związane z tym samochodem, ujęte na kontach kosztowych firmy "A" w 2009r. zostały uznane za koszty uzyskania przychodów tego podmiotu. Natomiast wydatki w ogólnej kwocie [...]zł, dotyczące samochodów osobowych:[...], [...], [...], [...],[...]- wyłączono z kosztów podatkowych firmy "A" za rok 2009, uznając, że samochody te nie były wykorzystywane dla potrzeb działalności gospodarczej. W konsekwencji wydatki z nimi związane nie stanowią kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 22 ust 1 ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz.176 ze zm. dalej updof ).
Dyrektor Izby Skarbowej w [...] za prawidłowe uznał stanowisko organu pierwszej instancji w zakresie braku podstaw do zaliczenia do kosztów podatkowych odpisów amortyzacyjnych od budynków i znajdujących się w nich maszyn - w kwocie [...]zł, które w badanym okresie nie były własnością firmy "A".
Kwestionowane odpisy amortyzacyjne dotyczą tzw. "nowego zakładu", tj. zabudowanej nieruchomości w miejscowości [...] (działki o numerach[...],[...],[...]), zakupionej przez podatnika w dniu [...] czerwca 2003r. W toku postępowania ustalono, że "nowy zakład" wraz z gruntem w dniu [...] sierpnia 2003r. X.A sprzedał X.D , który w dniu [...] października 2005r. sprzedał tę nieruchomość firmie leasingowej [...] Spółka z o.o. w [...].W tym samym dniu, tj. [...] października 2005r. X.A zawarł z [...] Spółka z o.o. umowę leasingu operacyjnego przedmiotowej nieruchomości. Umowę leasingu rozwiązano z dniem [...] stycznia 2008r. Grunt, budynek i inne naniesienia na gruncie zostały sprzedane przez [....] Spółka z o.o. na rzecz X.A - akt notarialny Rep. A Nr [...] oraz faktura nr [...] z dnia [...] stycznia 2008r. wartość netto [...] zł, VAT [...]zł. W toku postępowania kontrolnego stwierdzono, że budynki wchodzące w skład tzw. "nowego zakładu" zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych pod datą [...]stycznia 2004r. tj. w okresie gdy ich właścicielem był X.D. Amortyzację kontynuowano w latach 2005-2008 gdy nieruchomość należała do firmy leasingowej [...] Spółka z o.o. Aktem notarialnym z dnia [...] .06.2008r. Rep [...] - przedmiotową nieruchomość X.A sprzedał X.C. Z treści ww. aktu notarialnego wynika, że przedmiotem umowy jest sprzedaż przedsiębiorstwa, w skład którego wchodzi m.in.:
1) zabudowana nieruchomość objęta księgą wieczystą nr[...], położona w miejscowości [...] gmina[...] (działki [...] w miejscowości[...] gm.[...]), o łącznym o obszarze 1.34.00 ha, zabudowana :
- budynkiem biurowym o powierzchni całkowitej 384,88 m2,
- budynkiem produkcyjno- technicznym o powierzchni całkowitej 1457,78 m2,
- budynkiem kotłowni o powierzchni zabudowy 64,37 m2 wraz z instalacją grzewczą,
2) rzeczy ruchome, tj. maszyny wymienione w § 1 ust. 2 pkt 2) lit. a) do e) ww. aktu notarialnego, a mianowicie: a) wieża rozpyłową do produkcji suszu z jaj kurzych[...], b) wybijarka jaj typ 2000 z częścią składową: podajnik, typ [...], nr fabryczny[...], automatyczna maszyna do mycia jaj, typ [...] nr fabryczny[...], wybijarki i rozdzielaczki, typ[...], nr fabryczny[...], c) pasteryzator, typ[...], nr fabryczny[...], d) homogenizator, typ[...], e) suszarnia masy jajecznej (proszkownica) firmy[...].
Zgodnie z postanowieniami ww. umowy, X.A w dniu [...] czerwca 2008r. dokonał sprzedaży nieruchomości stanowiącej tzw. "nowy zakład", stąd też w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie był uprawniony do dokonywania w 2009r. odpisów amortyzacyjnych i uwzględnienia ich w rachunku podatkowym.
Urządzenia do produkcji masy, produkcji proszku, suszarnia i wyparka, z którymi związane są odpisy amortyzacyjne zakwestionowane w przedmiotowym postępowaniu, zainstalowane były w "nowym zakładzie", sprzedanym w dniu [...] czerwca 2008r.X.C. Urządzenia te stanowiły elementy linii produkcyjnej do produkcji suszu jajecznego. Powyższe znajduje potwierdzenie w zeznaniach X.C, jaki i X.A. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika również, że maszyny i urządzenia, znajdujące się w "nowym zakładzie" i wymienione w ww. umowie sprzedaży z dnia [...] czerwca 2008r. - nie były własnością podatnika, lecz stanowiły przedmiot leasingu. Wieża rozpyłowa pod nazwą "suszarnia przemysłowa [...]", "wieża rozpyłowa [...]", stanowiąca główny element linii produkcyjnej do produkcji suszu jajowego była przedmiotem umowy leasingowej zawartej przez X.A z firmą leasingową [...]Spółka z o.o. w[...]. W ww. umowie wyraźnie wskazano, że amortyzacji przedmiotu leasingu dla celów podatkowych dokonuje [...]Spółka z o.o. w[...]. Także urządzenia do produkcji masy i proszku jajowego, tj. pozostałe urządzenia wchodzące w skład linii do produkcji proszku jajowego, która zgodnie z projektem technologicznym obejmowała: pasteryzator, wybij arki jaj, homogenizator, myjkę, wanny (zbiorniki) i wagę - były leasingowane przez firmę "A", na podstawie umowy z dnia [...] stycznia 2008r, zawartej z firmą leasingową [...] Sp. z o.o. W umowie tej również zawarto zapis, zgodnie z którym przedmiot leasingu dla celów podatkowych podlega amortyzacji przez firmę [...] Sp. z o.o. Elementem linii produkcyjnej była również wyparka. Urządzenie to było przedmiotem dwóch umów leasingowych, zawartych przez X.A (Firma Produkcyjno-Handlowa "A"), z dwiema firmami leasingowymi, a mianowicie: z [...] Spółka z o.o. w[...] (umowa z dnia [...] sierpnia 2006r.) oraz z [...] Sp. z o.o. w Wa[...] (umowa z dnia [...] sierpnia 2006r.). Z powyższego wynika, że X.A nie był uprawniony do dysponowania maszynami i urządzeniami stanowiącymi przedmiot sprzedaży w umowie z dnia [...] czerwca 2008r., gdyż w dacie zawarcia umowy sprzedaży, maszyny nią objęte nie były własnością podatnika lecz firm leasingowych. Powyższe znajduje potwierdzenie w materiałach dowodowych, włączonych do akt przedmiotowej sprawy postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014r.
Pomimo zawartych i obowiązujących w 2009r. umów leasingowych, na przedmiotowe urządzenia, a także ich sprzedaży w dniu [...] czerwca 2008r. X.C podatnik w 2009r. dokonywał odpisów amortyzacyjnych od tychże urządzeń, zaliczając je do kosztów uzyskania przychodów firmy "A". W oparciu o zebrany materiał dowodowy organ kontroli skarbowej prawidłowo stwierdził, że budynek oraz znajdujące się w nim urządzenia, w świetle przepisu art. 22a updof w 2009r. nie podlegały amortyzacji w Firmie "A". Stąd też odpisy amortyzacyjne od ww. składników - w łącznej kwocie [...]zł, nie stanowią kosztów uzyskania przychodów ww. podmiotu, o których mowa w art. 22 ust. 8 updof.
Za prawidłowe organ odwoławczy uznał również rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, w odniesieniu do wyłączenia z kosztów podatkowych Firmy "A" za rok 2009, wydatków w łącznej kwocie [...]zł (netto), udokumentowanych fakturami na których jako nabywcę wskazano inny podmiot, tj. Firmę Handlowo-Produkcyjną "A" X.C, [...], [...], NIP[...]. Rozstrzygając w przedmiotowej sprawie organ kontroli skarbowej prawidłowo stwierdził, że wydatki wynikające z ww. faktur, wystawionych dla innego podmiotu gospodarczego - nie stanowią kosztów uzyskania przychodów, o których mowa w przepisie art. 22 ust. 1 updof.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w [....] z dnia [...] czerwca 2014r. W uzasadnieniu podniósł, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu odwoławczego, odmawiającym uznania za koszty uzyskania przychodów Firmy Handlowo-Produkcyjnej "A" wydatków, dotyczących dziewięciu samochodów osobowych stanowiących przedmiot leasingu, które - jak ustalono w toku postępowania - nie były wykorzystywane dla potrzeb działalności gospodarczej. W ocenie strony skarżącej prowadzenie działalności gospodarczej to nie tylko produkcja np. określonego wyrobu w jednym czy kilku miejscach, ale także negocjacje handlowe, dystrybucja wyrobów czy szeroko pojęte działania marketingowe gdzie wykorzystuje się wiele pojazdów. Skarżący stwierdził ponadto, że nie zgadza się z zarzutem, iż bezpodstawnie zaliczył do kosztów uzyskania przychodów kwotę [...]zł z tytułu odpisów amortyzacyjnych, zarzucając naruszenie przepisu art. 22 ust. 1 updof. W skardze postawiono także zarzut naruszenia przepisu art. 187 O.p.
W odpowiedzi na powyższą skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w[...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest prawidłowość ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych za 2009r. z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej przez X.A w zakresie obrotu komponentami na bazie suszonych jaj i przyprawami. W konsekwencji, rozstrzygnięcia wymaga zasadność wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów wydatków dotyczących: zakupu części, usług i rat leasingowych do samochodów niewykorzystywanych do działalności gospodarczej, odpisów amortyzacyjnych od budynków i maszyn, których właścicielem w 2009r. nie był X.A oraz wydatków wynikających z faktur wystawionych dla innego podmiotu.
W ocenie Sądu rację w zaistniałym sporze przyznać należało organom podatkowym, które zebrały wyczerpujący materiał dowodowy przydatny do wydania ostatecznej decyzji oraz dokonały jego wszechstronnej i prawidłowej oceny, a przy tym właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego.
Sąd stwierdził, że organy obu instancji działały praworządnie, tj. na podstawie przepisów prawa i w granicach prawa. Szczegółowo uzasadniły, jakimi przesłankami kierowały się podejmując rozstrzygnięcie i ustosunkowywały się do argumentów podnoszonych przez podatnika w trakcie postępowania. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przytoczono wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonano na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania oceny, czy dana okoliczność została udowodniona. Organy podatkowe wyjaśniły również podstawę prawną decyzji z przytoczeniem przepisów prawa, które w przedmiotowej sprawie znalazły zastosowanie.
Wbrew zarzutom skargi, organy nie naruszyły zasady wyrażonej w art. 187 O.p. albowiem podjęły wszelkie działania niezbędne w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Oprały się nie tylko na dokumentach zawartych w księgach podatkowych i dowodach źródłowych roku 2009, ale także przeprowadziły kontrole sprawdzające, dowody z dokumentów, przeprowadziły dowody z zeznań świadków celem potwierdzenia m.in. możliwości używania samochodów osobowych w działalności gospodarczej, włączyły do akt sprawy materiał dowodowy zgromadzony w innych zakończonych postępowaniach kontrolnych. Ponadto wykorzystano materiały z równolegle prowadzonego śledztwa przez Prokuratora z Prokuratury Okręgowej w [...], a w szczególności wyjaśnienia X.A składane przed tym Prokuratorem.
Sąd stwierdza, że zgodna z art. 191 O.p. jest dokonana przez organ odwoławczy ocena materiału dowodowego. Ocenie podlegał każdy dowód z osobna oraz wszystkie dowody we wzajemnej ze sobą więzi. Podstawę rozstrzygnięcia organów stanowiła całość zebranego materiału dowodowego, a nie pojedyncze fakty. Na prawidłowość dokonanej oceny materiału dowodowego wskazuje fakt, że wyciągnięte na jego podstawie wnioski mają logiczne uzasadnienie. Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone, Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. W opinii Sądu organ odwoławczy właściwie rozważył całość zebranego materiału dowodowego, a w uzasadnieniu rozstrzygnięcia bardzo szczegółowo wyjaśnił, czym kierował się rozpatrując sprawę, jakim dowodom odmówił wiarygodności, a jakim dał wiarę. Podatnik nie przedstawił żadnych argumentów mogących prowadzić do konkluzji, że ocena dowodów przeprowadzona przez organy podatkowe nie korzysta z ochrony przewidzianej w art. 191 O.p. Zdaniem Sądu konkluzje podatnika nie prowadzą do podważenia końcowego stanowiska organów podatkowych obu instancji.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 22 ust. 1 updof kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Koszty uzyskania przychodów są jednym z dwóch - obok przychodów - podstawowych elementów mających wpływ na dochód jako przedmiot opodatkowania podatkiem dochodowym. Prawidłowa wykładnia przepisów dotycząca kosztów uzyskania przychodów ma więc istotne znaczenie, zarówno dla osób obciążonych tym podatkiem, jak i dla interesów finansowych Skarbu Państwa. Z tego też względu przepisy regulujące problematykę kosztów są z reguły rozbudowane i niejednokrotnie w sposób szczegółowy normują poszczególne stany faktyczne. Konstrukcja cytowanego wyżej przepisu oparta jest na swoistej klauzuli generalnej, która stanowi, że kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkami taksatywnie w ustawie wymienionymi. Wykładnia gramatyczna użytego przez ustawodawcę zwrotu "koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodu" oznacza, iż podatnik ma możliwość odliczenia dla celów podatkowych wszelkich kosztów, jeżeli wykaże ich związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu (por. wyroki NSA: z dnia 21.12.2001r. sygn. akt III SA 1127/01, LEX nr 53605, z dnia 22.03.2001r. sygn. akt SA/Sz 43/00, LEX nr 47502, z dnia 7.03.2001r. sygn. akt III SA 64/00, LEX nr 47489). Jednakże zasadniczym i oczywistym warunkiem zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów jest ich rzeczywiste poniesienie w celu uzyskania przychodu i udokumentowanie w sposób nie budzący wątpliwości.
Organy wykazały, że podatnik nie wykorzystywał do prowadzonej działalności gospodarczej samochodów osobowych: [...], [...] , [...], [...], [...], tym samym na gruncie cytowanego wyżej przepisu wydatki związane z wymienionymi samochodami nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.
Na gruncie niniejszej sprawy, oprócz gołosłownych i lakonicznych twierdzeń o rzekomym wykorzystywaniu w prowadzonej działalności gospodarczej zakwestionowanych pojazdów, podatnik – pomimo wezwania ze strony organu - nie wykazał żadnej inicjatywy dowodowej w kierunku choćby uprawdopodobnienia stawianej przez siebie tezy wykorzystywania w działalności gospodarczej aż pięciu luksusowych samochodów osobowych. Natomiast organ podatkowe biorąc pod uwagę rodzaj działalności, wielkość i strukturę firmy "A" prawidłowo stwierdziły, że ilość leasingowanych przez firmę A samochodów osobowych nie odpowiada faktycznym potrzebom tej firmy i nie uzasadnia ich faktycznego wykorzystania dla prowadzonej działalności. Z przesłuchań wszystkich świadków - pracowników i osób powiązanych z firmą "A" wynika, że nie użytkowali oni luksusowych samochodów osobowych leasingowanych przez ten podmiot. Do działalności gospodarczej w 2009r. wykorzystywane były samochody dostawcze: [...] oraz dwa samochody [...] o NR [...][...]. Fakt ten znajduje potwierdzenie również w dowodach źródłowych dokumentujących zakupy paliwa. W ewidencji księgowej, znajdują odzwierciedlenie tylko faktury zakupów paliwa do ww. samochodów dostawczych. Przesłuchani świadkowie zgodnie zeznali, że wysokiej klasy samochodami osobowymi jeździł X.A , jego córka oraz żona, która formalnie była zatrudniona w firmie, jednakże korzystanie przez X.B z samochodów osobowych leasingowanych przez firmę "A" nie miało związku z działalnością gospodarczą tego podmiotu. Nadto zeznania skarżącego, nie tylko nie potwierdzają użytkowania leasingowanych samochodów osobowych do celów działalności gospodarczej, ale dowodzą, że samochody te zostały wykorzystane do innych celów.
W ocenie Sądu prawidłowe jest również stanowisko organów podatkowych, które odmówiły podatnikowi prawa dokonywania odpisów amortyzacyjnych od budynków i znajdujących się w nich maszyn tzw. "nowego zakładu".
Zgodnie z przepisem art. 22 ust. 8 updof kosztami uzyskania przychodów są między innymi odpisy z tytułu zużycia środków trwałych (odpisy amortyzacyjne) pod warunkiem ich dokonywania "wyłącznie" zgodnie z unormowaniami zawartymi w art. 22a - 22o tej ustawy i z uwzględnieniem wyłączeń zawartych w art. 23. Ustawodawca określił w art. 22a i 22 b updof "przedmiot" amortyzacji.
W niniejszej sprawie ze zgromadzonego materiału dowodowego, wynika że cała kwota odpisów amortyzacyjnych dokonywanych przez firmę "A" od : budynku, urządzeń do produkcji masy, urządzenia do produkcji proszku, suszarni przemysłowej i wyparki nie mogła stanowić dla firmy kosztów uzyskania przychodów 2009 r. Wszystkie wymienione wyżej składniki majątku w 2009 r. nie były własnością X.A . Właścicielem zakładu w badanym okresie był X.C, który w czerwcu 2008 r. nabył go od skarżącego. Ponadto urządzenia znajdujące się w "nowym zakładzie" były przedmiotem umów leasingowych (operacyjnych), na podstawie których ich właścicielami były firmy leasingowe, które w umowach zastrzegły, że firmy leasingowe dokonują odpisów amortyzacyjnych.
Zdaniem Sądu, ponieważ zebrany w sprawie materiał dowodzi, że w 2009r. tzw. "nowy zakład", tj. budynek i znajdujące się w nim urządzenia nie stanowiły własności X.A , organy podatkowe słusznie przyjęły, że nie można było ich uznać za środki trwałe i dokonywać odpisów amortyzacyjnych na podstawie art. 22 i nast. updof . Organy podatkowe słusznie zatem wskazały, że odpisy te - w łącznej kwocie [...]zł, nie stanowią kosztów uzyskania przychodów firmy "A".
Odnośnie faktur wystawionych na inny podmiot należy wskazać, że na podstawie przepisów podatkowych w powiązaniu z przepisami ustawy o rachunkowości podstawą rozliczenia wydatku nie może być dokument wystawiony na inny podmiot. Tym samym nie można uznać powyższych wydatków w łącznej kwocie [...] zł za koszt uzyskania przychodów.
Reasumując Sąd stwierdza, że ustalenia zawarte w zaskarżonych decyzjach zostały oparte na prawidłowo zebranych materiałach dowodowych, których ocena nie budzi żadnych zastrzeżeń. Trafnie również organy podatkowe zastosowały przepisy materialnego prawa podatkowego.
W tym stanie rzeczy Sąd orzekł, na podstawie art. 151 w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło