I SA/Po 786/10
WyrokWSA w Poznaniu2010-12-16
Skład orzekający: Włodzimierz Zygmont, Jerzy Małecki, Katarzyna Nikodem
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo odmówiły umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, marzec, kwiecień i sierpień 2001 r., uznając, że sytuacja materialna i rodzinna podatniczki nie uzasadniała zastosowania ulgi na podstawie art. 67a § 1 O.p.?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest uprawniony do kwestionowania merytorycznego rozstrzygnięcia organu podatkowego w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych, które jest wynikiem uznania administracyjnego. Kontrola sądu ogranicza się do badania zgodności postępowania organu z przepisami Ordynacji podatkowej, w tym kompletności materiału dowodowego i prawidłowości jego oceny. W niniejszej sprawie organy podatkowe prawidłowo przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, oceniły sytuację materialną i rodzinną podatniczki, a także wzięły pod uwagę interes publiczny, uznając, że przedstawione okoliczności nie były wystarczające do umorzenia zaległości.Stan faktyczny
H. W. wniosła o umorzenie zaległości podatkowych w VAT i podatku dochodowym, wskazując, że powstały one w wyniku działań jej męża, a ona sama znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie w zakresie przedawnionych zaległości, a odmówił umorzenia pozostałych, uznając, że sytuacja podatniczki nie uzasadnia ulgi. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając postępowanie organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2010r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za okres od II do XII 1994r., IX 1995r. i zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994r. i 1995r. oraz odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc I, III, IV i VIII 2001r. oddala skargę /-/K. Nikodem /-/W. Zygmont /-/J. Małecki
Pismem z dnia[...] H. W. zwróciła się do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. z prośbą o umorzenie zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za okres od lutego do grudnia 1994r., wrzesień 1995r., styczeń, marzec, kwiecień i sierpień 2001r., oraz zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994r. i 1995r. W uzasadnieniu powyższego wniosku pełnomocnik wskazał, iż powyższe zaległości powstały w wyniku czynności dokonywanych przez byłego męża podatniczki –W. D. w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej.
Działalność gospodarcza była prowadzona najpierw w ramach spółki L.M., w której zobowiązana była zatrudniona w charakterze pracownika biurowego, później w ramach spółki H., w której była wspólniczką. Następnie jak wskazuje treść wniosku mąż strony prowadził działalność gospodarczą firmując ją jej imieniem i nazwiskiem. We wniosku podkreślono, że podatniczka nie była informowana przez męża o działaniach w ramach firmy oraz kondycji finansowej przedsiębiorstwa. Wnioskująca nie miała także żadnego wpływu na podejmowanie jakichkolwiek decyzji związanych z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa i nie posiadała żadnej wiedzy w tym zakresie. H. W. ufała mężowi, który prowadził działalność gospodarczą, ona w tym okresie zajmowała się prowadzeniem domu, nie zdając sobie sprawy, że podejmuje on czynności szkodliwe dla firmy. We wniosku wskazano, że H. W. w chwili obecnej znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, utrzymuje się z minimalnego wynagrodzenia za pracę, które podlega zwolnieniu od egzekucji. Mieszka u swojego ojca, nie ma żadnego majątku. W ocenie strony zarówno okoliczności powstania zaległości podatkowych jak i obecna sytuacja materialna zobowiązanej stanowią przesłanki do umorzenia zaległości podatkowych w całości ponieważ są w pełni uzasadnione ważnym interesem strony.
Decyzją z dnia [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w P., umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za okres od lutego do grudnia 1994r, wrzesień 1995r. w łącznej kwocie [...] wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...]zł i zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1994r., i 1995r. w łącznej kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę [...] zł oraz odmówił umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2001r., marzec 2001r., kwiecień 2001r., sierpień 2001r. w łącznej kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...]zł. Organ wskazał, że na dzień złożenia wniosku H.W. posiada zaległości w podatku od towarów i usług za styczeń, marzec, kwiecień oraz sierpień 2001 r. , zobowiązania podatkowe za 1994 r. i 1995 r. przedawniły się, zatem na podstawie art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. z 2005 r. Dz. U. nr 8, poz. 60, ze zm.) – dalej zwaną: O.p. postępowanie zostało umorzone jako bezprzedmiotowe w sprawie umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za okres od lutego do grudnia 1994 r. i wrzesień 1995 r. oraz podatku dochodowego za 1994 i 1995 rok.
Co do wniosku podatnika o umorzenie zaległości podatkowych w podatku VAT za wskazane miesiące roku 2001, organ stwierdził, że podatniczka nie wskazała okoliczności, które uzasadniałyby pozytywne jego rozpatrzenie. Podstawa prawną rozpatrzenia wniosku jest art. 67 a § 1 pkt 3 O.p. , który pozwala na umorzenie zaległości podatkowej, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Zdaniem organu o istnieniu ważnego interesu podatnika (na który powołuje się podatniczka) można mówić w razie znacznego obniżenia zdolności płatniczych podatnika, spowodowanych zdarzeniami losowymi. Mimo, że podatniczka wskazuje, że nie podejmowała decyzji w sprawie prowadzenia działalności gospodarczej, nie zwalnia to jej z odpowiedzialności za zaległości podatkowe. Organ zauważył, że w okresie, kiedy H.W. pozostawała w związku małżeńskim i kiedy to w jej imieniu małżonek prowadził działalność gospodarczą, to z pewnością korzystała z wypracowanych środków, których część powinna zostać przekazana właściwym organom. Organ wskazał, że podejmując decyzje uznaniowe w zakresie umorzenia zaległości podatkowej organy podatkowe zobowiązane są przede wszystkim do wnikliwego ustalenia sytuacji gospodarczej podatnika, a także do ocenienia, czy uzasadnione jest uszczuplenie należności budżetu Państwa w celu poprawy kondycję finansowej podatnika. Umorzenie przedmiotowej zaległości prowadziłoby do przerzucenia odpowiedzialności za nie dopełnianie obowiązków podatkowych przez H. W. na całe społeczeństwo, gdyż podatki stanowią dochód budżetu Państwa, a z tego budżetu finansowane są wydatki publiczne. Podejmując decyzję odmowną należało wziąć pod uwagę, oprócz interesu podatnika, również interes publiczny. Naczelnik Urzędu Skarbowego nie uznał przedstawionej sytuacji finansowej podatniczki jako przemawiającej za umorzeniem zaległości podatkowych. Organ wskazał, że o istnieniu ważnego interesu podatnika decydują zobiektywizowane kryteria, ważnego interesu podatnika nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie umorzenia zaległości. Umorzenie zaległości, stanowiące całkowitą rezygnację z należności budżetowej, uzasadnione może być np. wówczas kiedy sytuacja finansowa podatnika wskazuje na to, iż w chwili rozpatrywania wniosku nie ma on możliwości uregulowania zaległości i można domniemywać, że jest to sytuacja trwała i podatnik nie będzie miał takiej możliwości również w przyszłości, np. z powodu długotrwałej choroby lub wieku, który uniemożliwia podjęcie pracy. W rozpatrywanym przypadku okoliczności takie nie zaistniały. Organ przeanalizował sytuację majątkową podatnika. Z oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że H. W. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z oraz rodzicami - Państwem D. i K. W., na utrzymaniu pozostaje 15 letni syn. W domu jednorodzinnym rodziców zajmuje wraz z synem dwa pokoje, z których jeden o powierzchni 9m2. Jako łączny dochód rodziny podatniczka podała kwotę [...] zł. Na powyższą kwotę składa się wynagrodzenie za pracę H. W. w kwocie [...]zł, emerytura matki podatniczki w kwocie [...]zł oraz emerytura ojca w kwocie [...]zł. Podała, że jej miesięczne wydatki podatniczka wynoszą [...]zł. Organ stwierdził, że H. W. jest osobą w wieku aktywności zawodowej, która jest zatrudniona na umowę o pracę. Fakt, że obecnie podatniczka uzyskuje niskie wynagrodzenie, nie przesądza o tym, że jest to sytuacja trwała i nie może ona ulec zmianie na korzystniejszą. Dlatego też organ uznał, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia zaległości w łącznej wysokości [...] zł plus odsetki za zwłokę. Zdaniem organu, gdyby H.W. wystąpiła o udzielenie rat w możliwych przez nią do spłaty kwotach, istniałaby możliwość uregulowania zaległości.
Od tej decyzji w dniu [...] złożono odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w P., zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenia przepisów :
- art.67a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa (t.j. z 2005r. Dz.U Nr 8, poz. 60 ze zm. zwana dalej O.p.) poprzez błędną wykładnię polegającą na zawężeniu zakresu pojęcia ważnego interesu podatnika zaliczając do niego jedynie sytuacje, w których z powodu nadzwyczajnych losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych,
- art.122 O.p. poprzez niepełne i niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w zakresie sytuacji majątkowej, materialnej i rodzinnej skarżącej oraz przyczyn powstania zaległości podatkowych skarżącej, a także poprzez brak ustalenia i wyjaśnienia realnych możliwości spłaty przez skarżącą zaległości podatkowych oraz skutków ewentualnej spłaty w sferze ekonomicznej i rodzinnej skarżącej, jak również poprzez brak ustalenia i wyjaśnienia przyczyn powstania odsetek za zwłokę, możliwości płatniczych skarżącej w tym zakresie oraz brak analizy tejże należności w odniesieniu do przesłanek art. 67 a § 1 O.p.
- art.187 § 1O.p. poprzez niewyczerpujące, dowolne i wybiórcze rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego w zakresie sytuacji majątkowej, materialnej i rodzinnej strony oraz przyczyn powstania zaległości podatkowych.
- art.191 O.p. poprzez ustalenie, że przesłanki umorzenia zaległości podatkowych nie zachodzą w niniejszej sprawie na podstawie jedynie części materiału dowodowego zebranego w sprawie,
- art. 210 § 4 O.p. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji przyczyn pominięcia przy ocenie materiału dowodowego części informacji podanych przez skarżącą w złożonym przez nią oświadczeniu majątkowym stanowiącym dowód w sprawie.
W uzasadnieniu odwołania wskazano, iż pojęcie "ważnego interesu podatnika" funkcjonuje w szerszym znaczeniu uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków. Ponadto powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych w odwołaniu wskazano, iż "zwroty niedookreślone - ważny interes podatnika oraz interes publiczny są na tyle pojemne, iż pozwalają objąć swym zakresem wszelkie okoliczności mające wpływ na dokonanie prawnej kategoryzacji sytuacji podatnika". W odwołaniu podniesiono, iż organ odwoławczy w zasadzie w ogóle nie dokonał takiej wykładni błędnie przyjmując, że przepis ten odsyła do wszechstronnej oceny danego przypadku. Stwierdzono, iż organ dowolnie, a nie w sposób określony przepisami prawa ocenił zasadność umorzenia zaległości podatkowej skarżącej. W odwołaniu podniesiono, że organ podatkowy całkowicie pominął informacje wynikające z oświadczenia majątkowego dotyczące ciążących na skarżącej zobowiązań opiewających łącznie na kwotę [...] zł oraz informacje wskazujące, iż nie jest ona właścicielem ani współwłaścicielem żadnej nieruchomości albo ruchomości czy też że nie posiada żadnych praw majątkowych mogących być przedmiotem hipoteki lub zastawu skarbowego. Pominięty został również fakt, że skarżąca samotnie wychowuje i utrzymuje małoletniego syna, a także okoliczność, że mąż znęcał się nad nią fizycznie i psychicznie, w związku z czym toczyło się postępowanie karne. W związku z tym w przekonaniu strony uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie mieści się w standardzie wyznaczonym przez art. 210 § 4 O.p. Strony jeszcze raz podkreśliła, że zaległości podatkowe skarżącej powstały w wyniku działań jej męża, z którym pozostawała w złych stosunkach. Podkreślono, iż skarżąca znajduje się aktualnie w bardzo ciężkiej sytuacji majątkowej, materialnej i rodzinnej. Jedynym źródłem jej dochodu jest wynagrodzenie za pracę w wysokości minimalnej, zamieszkuje w mieszkaniu rodziców, na jej utrzymaniu pozostaje małoletni syn. Nie posiada żadnych nieruchomości, wartościowych ruchomości oraz innych praw majątkowych. Zdaniem skarżącej sytuacja na rynku pracy, kwalifikacje zawodowe oraz sytuacja rodzinna, nie pozwalają przyjąć, że jej sytuacja zarobkowa ulegnie poprawie w dającej się przewidzieć przyszłości.
Dyrektor Izby Skarbowej po zapoznaniu się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz argumentami podniesionymi we wniosku i w odwołaniu decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu podatkowego I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 59 § 1 O.p. zobowiązania dotyczące podatku VAT za luty-grudzień 1994r. i wrzesień 1995r. oraz podatku dochodowego od osób fizycznych za 1994 i 1995r. wygasły, dlatego też słusznie Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego postępowanie w tym zakresie umorzył jako bezprzedmiotowe.
Odnośnie umorzenia zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę organ stwierdził że wszystkie umorzenia ograniczają dochody państwa, dlatego też niezbędne zadaniem organu podatkowego w takich sprawach jest ustalenie czy istnieją powody które uzasadniałby umorzenie zaległości i odsetek za zwłokę. Przy rozstrzyganiu wniosków w zakresie uznania administracyjnego oprócz interesu podatnika konieczne jest bowiem również uwzględnienie interesu publicznego.
Dyrektor Izby Skarbowej po dokonaniu analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego uznał, iż przedstawione przez stronę argumenty nie stanowią wystarczającej przesłanki do umorzenia przedmiotowych zaległości wraz z odsetkami za zwłokę. Organ podatkowy przyznał, iż sytuacja rodzinna, finansowa i materialna strony skarżącej nie należy do najłatwiejszych jednak jest niewystarczająca do podjęcia pozytywnego rozstrzygnięcia. Tym bardziej, że trudno uznać, iż powstanie przedmiotowych zaległości spowodowane zostało działaniem czynników, na które strona nie mogłaby mieć wpływu. Strona mogła wykazać chociażby minimum zainteresowania sprawami prowadzonej działalności na jej nazwisko. Organ wskazał, że podatniczka generowała zaległości podatkowe od 1994 r., w znacznej części zobowiązania te się przedawniły. Posiada również zaległości wobec innych wierzycieli. Organ przeanalizował ponownie sytuację materialną, rodzinną podatniczki. Ustalił, że osiąga dochody brutto w wysokości [...]zł ([...]netto) miesięcznie, natomiast jej rodzice, z którymi wspólnie zamieszkuje w 120 m2 domu, otrzymują z tytułu świadczeń emerytalnych dochody w łącznej wysokości netto [...]zł miesięcznie. Struktura miesięcznych wydatków, (jak podkreślono w oświadczeniu) dotyczących Strony, na które składają się gaz, prąd, telefon, ubezpieczenie na życie, wyżywienie, środki czystości kształtuje się na poziomie około [...]zł miesięcznie. H. W. jest osobą rozwiedzioną. W wyroku rozwodowym H. W. zostało powierzone prawo wykonywania władzy rodzicielskiej nad synami M. (urodzonym[...].) i P.(urodzonym[...]r.), oraz przyznano alimenty na rzecz syna M. [...]zł i na rzecz P. [...]zł miesięcznie. Obecnie podatniczka pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym tylko z jednym synem.- P.D. Nadto organ stwierdził, że prowadzone jest postępowanie egzekucyjne wobec H.W. w celu wyegzekwowania podatku VAT, objętego wnioskiem o umorzenie; organ egzekucyjny dokonał zajęcia ruchomości (telewizor Sony)., a dnia[...]r. zajęcia wynagrodzenia za pracę. Organ odwoławczy przyznał, że sytuacja rodzinna, finansowa i materialna wnioskującej nie należy do najłatwiejszych, jednak nie uzasadnia podjęcia pozytywnego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy uznał, że powstanie zaległości podatkowych nie było spowodowane działaniem czynników, na które strona nie mogłaby mieć wpływu, wykazując chociażby minimum zainteresowania sprawami prowadzonej na jej nazwisko działalności. Organ stwierdził, że oceniając potrzeby podatnika organy podatkowe występują również jako rzecznik interesu publicznego, ponieważ działają w interesie ogółu społeczeństwa. Umorzenie zaległości podatkowych jest natomiast związane z nieodwracalną decyzją, polegającą na rezygnacji Skarbu Państwa ze swych wierzytelności. Reasumując organ podatkowy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie dopatrzył się okoliczności przemawiających za uwzględnieniem odwołania.
Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Decyzji organu II instancji zarzucono niezgodność z prawem w wyniku naruszenia: przepisów prawa materialnego tj. art. 67a O.p. poprzez nieprawidłową wykładnię, która mogła mieć wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów postępowania tj. art.122 i art.187 § 1 O.p. poprzez niepełne i niedokładne rozpatrzenie stanu faktycznego sprawy w zakresie sytuacji majątkowej, materialnej i rodzinnej skarżącej, a także poprzez brak ustalenia i wyjaśnienia realnych możliwości spłaty w sferze ekonomicznej i rodzinnej skarżącej, jak również poprzez brak ustalenia przyczyn powstania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych skarżącej, możliwości płatniczych oraz naruszenia art.210 § 4 O.p. poprzez wadliwe uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji.
Uzasadniając skargę przytoczono w znacznej części te same argumenty co w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153 , poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie, w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) – dalej zwaną p.p.s.a.
Z przepisu art. 67a. § 1 pkt 2 i 3 O.p. wynika, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a; umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
Uregulowana w powołanych przepisach instytucja ulgi podatkowej oparta jest na uznaniu administracyjnym, na co wskazuje zwrot "organ podatkowy (...) może". Istotą uznania zaś jest rozgraniczenie sprzecznych interesów, a mianowicie interesu podatnika ubiegającego się o ulgę oraz interesu budżetu państwa i danie priorytetu jednemu z nich na tle okoliczności faktycznych danej sprawy. Nadmienić należy nadto, że ustawodawca pozostawił organowi podatkowemu swobodę w stosowaniu analizowanej instytucji nawet wówczas, gdy zachodzą przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Swoboda ta polega na tym, że to do organu podatkowego należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy, a sądowa kontrola legalności aktów administracji opartych na uznaniu ma charakter ułomny. Z woli ustawodawcy obejmuje ona jedynie przestrzeganie przez organy podatkowe procedury normowanej przez Ordynację podatkową, w tym w szczególności kompletność materiału dowodowego oraz prawidłowość jego oceny w myśl wskazań zasady swobodnej oceny dowodów obowiązującej w postępowaniu podatkowym. Innymi słowy sąd administracyjny jest uprawniony jedynie do kontrolowania trybu postępowania prowadzącego organ podatkowy do wydania decyzji w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej. Sąd ten nie może natomiast kwestionować rozstrzygnięcia merytorycznego zawartego w zaskarżonej decyzji, będącego wynikiem dokonanego przez organ wyboru, jego celowości i słuszności. Poza polem rozważań Sądu pozostaje więc rzecz najistotniejsza dla podatnika, tj. ocena niedookreślonych przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, których znaczenie jest każdorazowo ustalane przez organ podatkowy. Jeśli zatem Sąd nie dopatrzy się uchybień organów w sposobie procesowania i oparcia rozstrzygnięcia o kompletne dowody (w dacie wydania zaskarżonej decyzji) to nie ma podstaw prawnych do eliminowania decyzji z obrotu prawnego.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy w pierwszej kolejności podnieść należy, iż organy podatkowe, wbrew zarzutom skargi nie dopuściły się naruszenia art. 122, art. 187 O.p. działając zarówno z urzędu, jak i w wyniku działań skarżącego, w sposób wszechstronny przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i dowodowe. Przeanalizowały aktualną sytuację rodzinną i majątkową podatnika, oraz wzięły pod uwagę okoliczności powstania zaległości podatkowej objętych wnioskiem. Organ nie miał obowiązku wskazywać skutków ekonomicznych, jakie wywoła dla skarżącej spłata zaległości podatkowej. Organ przyznał, że obecna sytuacja ekonomiczna skarżącej jest trudna, niemniej jednak uznał słusznie, że wskazane przez stronę skarżącą okoliczności, które w ocenie strony uzasadniają umorzenie zaległości podatkowych, są niewystarczające, aby przyznać podatniczce najdalej idącą ulgę podatkową. Przesłanki umorzenia zaległości podatkowej wymagają każdorazowej oceny na tle okoliczności faktycznych danej sprawy, a ocena ich zaistnienia winna być dokonywana w oparciu o kryteria obiektywne, a nie subiektywne przekonanie podatnika o konieczności i zasadności umorzenia zaległości podatkowych. Pojęcie ważny interes podatnika rozumiane winno być jako sytuacja, w której z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych lub szczególnego splotu okoliczności nie jest podatnik w stanie uregulować zaległości podatkowej, Z trudnościami ekonomicznymi obecnie w Polsce boryka się duża część społeczeństwa, która jednak wywiązuje się z nałożonych przez ustawodawcę obowiązków podatkowych. Wskazane przez stronę skarżącą okoliczności nie można uznać za nadzwyczajne. W ocenie Sądu nie ma podstaw do zakwestionowania opinii organu, że opisana sytuacja ekonomiczna, rodzinna podatnika daje podstawy do uznania, że w przyszłości, choćby sukcesywnie możliwa jest spłata zaległości podatkowych. Podatniczka uzyskuje stałe dochody z umowy o pracę, zamieszkuje w domu jednorodzinnym wraz z rodzicami, którzy uzyskują dochody z emerytury. Na utrzymaniu pozostaje 16 letni syn, który otrzymuje alimenty od ojca. Skarżąca jest w wieku aktywności zawodowej. Nie można podzielić stanowiska skarżącej, że za uzasadnieniem wniosku o umorzenie zaległości podatkowych przemawia fakt, że to mąż H. W. prowadził działalność gospodarczą zarejestrowaną na jej nazwisko i to jego działania spowodowały powstanie zaległości podatkowych. Jest to okoliczność bez znaczenia, w ocenie Sądu, dla oceny przesłanki ważnego interesu podatnika, czy też interesu publicznego. Skarżąca bowiem akceptowała podział obowiązków małżonków, miała wpływ na swoje decyzje.
Sąd aprobuje stanowisko, że organy podatkowe rozpatrując wnioski o zastosowanie ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych są zobligowane do brania pod uwagę również interesu publicznego, a w interesie publicznym jest z pewnością efektywne wygaszanie zobowiązań podatkowych w celu zapewnienia wpływów do budżetu państwa. Interes publiczny należy rozumieć jako dążenie do sytuacji, w której podatnicy regulują swoje zobowiązania podatkowe w całości i terminowo, jest to dbałość o interes Skarbu Państwa w celu umożliwienia realizacji zadań ogólnospołecznych. W interesie publicznym leży by podatnicy przestrzegali przepisy podatkowe, by była przestrzegana zasada równości i sprawiedliwości opodatkowania. Interes podatnika nie może więc pozostawać w kolizji z interesem publicznym, a umorzenie zaległości podatkowej jako wyjątek od zasady powszechności opodatkowania może być stosowane w szczególnie uzasadnionych wypadkach i nie może mieć charakteru powtarzalnego.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przytoczył treść mających zastosowanie w sprawie przepisów, dokonał wykładni pojęć ważny interes podatnika i interes publiczny, a następnie wskazał wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności faktyczne dotyczące sytuacji finansowej i możliwości regulowania zaległości podatkowych, a ich ocena jest zgodna z doświadczeniem życiowym, logiczna i prawidłowa. Racje ma organ, iż nieuzasadnione jest zastosowanie wobec skarżącej ulg w sytuacji, gdy istnieje szansa uregulowania należności, byłaby to decyzja przedwczesna.
Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.
/-/ K. Nikodem /-/ W. Zygmont /-/ J. Małecki
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło