I SA/Po 793/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Karol Pawlicki po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej; postanawia I. odrzucić skargę, II. zwrócić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na rzecz skarżącego kwotę [...] zł tytułem wpisu sądowego od skargi (słownie: [...] złotych). Pismem z dnia [...] listopada 2014 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z wnioskiem zatytułowanym "ŻĄDANIE STRONY stwierdzenia nieważności postanowienia". W dalszej części pisma wskazano, że skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza X. z dnia [...] października 2014 r. nr [...]. Wymienioną w rubrum niniejszego orzeczenia decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wyżej wymienionej decyzji Burmistrza X. Wskazano przy tym, że decyzja SKO jest ostateczna oraz pouczono, że stronie służy prawo wniesienia skargi do WSA w Poznaniu. Pismem z dnia [...] marca 2015 r. skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego, wniósł skargę na wymienioną w rubrum niniejszego orzeczenia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do postanowień art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej w skrócie "p.p.s.a.") - skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Zgodnie z kolei z art. 52 § 2 p.p.s.a. - przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Właściwość SKO w K. do rozpoznania żądania stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Burmistrza X. wynikała z postanowień art. 248 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. – dalej w skrócie "O.p") zgodnie z którym to - właściwym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest: organ wyższego stopnia. Zgodnie zaś z dyspozycją art. 13 § 3 O.p. - organami podatkowymi wyższego stopnia są organy odwoławcze, z kolei stosownie do postanowień art. 13 § 1 pkt 3 O.p. - organem podatkowym, stosownie do swojej właściwości, jest: samorządowe kolegium odwoławcze - jako organ odwoławczy od decyzji wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starosty albo marszałka województwa. Odnosząc jednak wynikający z wyżej wskazanych przepisów p.p.s.a. wymóg wyczerpania środków zaskarżenia do realiów poddanej sądowej kontroli sprawy wskazać należy, że wymóg ten nie został spełniony. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga dotyczy bowiem decyzji wydanej w I instancji, a więc decyzji nieostatecznej od której to stronie przysługiwało prawo wniesienia odwołania. Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z postanowieniami art. 221 O.p. - w przypadku wydania decyzji w pierwszej instancji przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, dyrektora izby skarbowej, dyrektora izby celnej lub przez samorządowe kolegium odwoławcze odwołanie od decyzji rozpatruje ten sam organ podatkowy, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu odwoławczym. W doktrynie wskazuje się, że decyzja wydana w pierwszej instancji przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, dyrektora izby skarbowej, dyrektora izby celnej lub przez samorządowe kolegium odwoławcze to rozstrzygnięcie, które zapadło w związku ze wznowieniem postępowania (art. 244 O.p.) lub uruchomieniem trybu stwierdzenia nieważności (art. 248 O.p.) [tak: J. Brolik, R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Sławomir, W. Stachurski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX 2013, dokument LEX nr 145316]. Także w orzecznictwie wskazuje się, że decyzja organu nadzoru w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji organu I instancji – jest decyzją wydaną w I instancji i na ogólnych zasadach służy od niej odwołanie [tak: postanowienie NSA z dnia 9 grudnia 1998 r. sygn. akt I SA/Gd 2422/98, dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl]. Skoro zatem od będącej przedmiotem skargi decyzji przysługiwało stronie prawo wniesienia odwołania, to wniesienie skargi należało poprzedzić wyczerpaniem trybu odwoławczego. Skarżący z tego obowiązku nie wywiązał się, bowiem od wymienionej w rubrum niniejszego orzeczenia decyzji SKO w K. nie zostało wniesione odwołanie. Stosownie do postanowień art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. - Sąd odrzuca skargę: jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Jak wskazuje się w doktrynie niedopuszczalność skargi z innych przyczyn wystąpi w szczególności, gdy skarga zostanie wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia [tak: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., LEX 2013, dokument LEX nr 148336]. Zauważyć przy tym wypada, że stosownie do postanowień art. 214 O.p. - nie może szkodzić stronie błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania, wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo brak takiego pouczenia. Odnosząc powyższy przepis, czy też szerzej wymóg zawarcia w decyzji podatkowej prawidłowego pouczenia o przysługujących stronie postępowania środkach zaskarżenia wskazać należy, że wymieniona w rubrum niniejszego orzeczenia decyzja SKO w K. zawiera nieprawidłowe pouczenie o prawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W zaskarżonej decyzji również, niewłaściwe stwierdzono, że decyzja ta jest decyzją ostateczną. Wbrew twierdzeniom SKO w K. decyzja tego organu jest decyzją wydaną w I instancji w związku z czym od decyzji tej przysługiwało skarżącemu prawo wniesienia odwołania. Zauważyć, przy tym należy, że zastosowanie się przez stronę do zawartego w decyzji wadliwego pouczenia co do sposób jej zaskarżenia stanowi okoliczność, która może być podnoszona jedynie we wniosku przywrócenie terminu do złożenia odwołania, jako uzasadnienie braku winy w niezachowaniu terminu [por. wyrok NSA z dnia 20 maja 2008 r. sygn. akt II FSK 426/07, dostępny pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl]. Strona, która nie ponosi winy w niedokonaniu lub nieterminowym dokonaniu czynności procesowej, w tym przypadku wniesienia odwołania od zaskarżonej decyzji może wystąpić (we wniosku skierowanym do SKO w K. w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia) o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz art. 58 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w punkcie I. sentencji. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II. sentencji zostało dokonane w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.