I SA/Po 793/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Kucznerowicz po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. z tytułu sprzedaży nieruchomości postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący, reprezentowany przez doradcę podatkowego, pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. złożył skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...]. W petitum skargi wniósł m.in. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że wykonanie zaskarżonej decyzji skutkować będzie trudnymi do odwrócenia konsekwencjami, a także spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Kwota podatku do zapłaty określona w decyzji (wraz z odsetkami) przewyższa możliwości finansowe podatnika. Konieczność zapłaty podatku spowoduje utratę możliwości bieżącego regulowania zobowiązań podatnika, w tym zobowiązań powstałych w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą i będzie zmierzało do konieczności likwidacji tej działalności, co wyczerpuje znamiona trudnych do odwrócenia konsekwencji. Strona podniosła, że całkowite obciążenie podatnika jest na tyle znaczące, że zagraża jego stabilności finansowej, jak i jego kontrahentów, dalszej ich działalności gospodarczej, naruszeniem ich pozycji na rynku, brakiem możliwości zawierania nowych transakcji na korzystnych warunkach, utratą wiarygodności w oczach banków, a także utratą zdolności kredytowej, co stanowi niebezpieczeństwo wyrządzenia znaczącej szkody. Pełnomocnik podkreślił, że w obecnej chwili zapłata należności przekracza realne możliwości podatnika, co oznacza, że nie posiada on dostatecznych środków pieniężnych, które pozwoliłyby zaspokoić ewentualne należności bez szkody dla jego majątku. Uregulowanie tej kwoty jest możliwe w przypadku dokonania sprzedaży posiadanego przez podatnika majątku w postaci nieruchomości, co jest procesem długotrwałym. Wykonanie decyzji na bieżącym etapie i egzekucja kwoty zaległości mogłaby doprowadzić do ewentualnej licytacji majątku podatnika, co mogłoby spowodować trudne do odwrócenia skutki dla podatnika. Niewstrzymanie wykonania decyzji może skutkować ogromną szkodą powstałą w majątku podatnika, która nie będzie możliwa do naprawienia, a skutki nią wyrządzone - niemożliwe do cofnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej: "P.p.s.a.") wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie Sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Z uwagi na treść normatywną powyższych przepisów należy stwierdzić, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego Sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć należy, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, skarżący ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06 - powołane orzeczenia dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia wymaga, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji winien zostać poparty stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Nadto należy zaznaczyć, że podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu nie mogą stanowić jedynie ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń (por. postanowienie NSA z 12 września 2014 r., sygn. akt I FZ 332/14). W świetle powyższych rozważań Sąd stwierdza, że skarżący, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, nie wykazał, aby w sprawie ziściły się przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Złożony przez skarżącego wniosek, w ocenie Sądu, nie pozwala na zastosowanie wobec niego ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, przejawiającej się we wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd zauważa, że pełnomocnik skarżącego w uzasadnieniu wniosku jedynie bardzo ogólnie lakonicznie przedstawił swoją sytuację. W tym kontekście należy wskazać, że skarżący użył wyłącznie ogólnych zwrotów, a mianowicie, że wysokość zaległości jest znaczna. Powołał ogólne wywody, że konieczność zapłaty podatku spowoduje znaczne zakłócenia w funkcjonowaniu działalności gospodarczej prowadzonej przez podatnika, utratę płynności finansowej. Wskazał, że obciążenie strony zagraża jej stabilności finansowej, dalszej działalności, grozi naruszeniem pozycji na rynku, brakiem możliwości zawierania nowych transakcji na korzystnych warunkach, utratą wiarygodności w oczach banków, kontrahentów. Powyższe tezy nie zostały jednak poparte żadnymi dokumentami, a to oznacza, że w żaden sposób nie pozwalają na poznanie rzeczywistej sytuacji majątkowej strony. Skarżący uniemożliwił Sądowi zweryfikowanie, czy wysokość jego zaległości podatkowej jest znaczna w zestawieniu z jego możliwościami zarobkowymi i posiadanym majątkiem, którego nie ujawnił. Tym samym trudno stwierdzić, czy ewentualne wykonanie zaskarżonej decyzji rzeczywiście wywoła jakiekolwiek negatywne skutki dla skarżącego. Mając zatem na względzie, że skarżący zaniechał wyczerpującego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, którego przejawem jest brak wykazania w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to tym samym brak było podstaw do udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jego oczekiwaniami. Odnosząc się do sformułowanych we wniosku obaw skarżącego dotyczących ewentualnego przymusowego wyegzekwowania od niego zaległości podatkowych w drodze egzekucji, Sąd zaznacza, że w świetle przepisów art. 8, art. 9 i art. 10 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.) dopuszczalność prowadzenia egzekucji jest ograniczona do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. Godzi się przy tym zauważyć, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienie NSA z 1 października 2014 r., sygn. akt II FZ 1380/14). Ponadto Sąd wskazuje, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Przy tym obowiązek o charakterze pieniężnym, ma z natury odwracalny charakter, co oznacza, że w razie jego zrealizowania, a następnie uwzględnienia skargi, objęta zaskarżoną decyzją kwota pieniężna będzie podlegała zwrotowi (por. postanowienie NSA z 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1562/11). Sąd stanął na stanowisku, że powołane przez stronę okoliczności mówią jedynie o hipotetycznej możliwości utraty płynności finansowej. Innymi słowy uzasadnienie wniosku skarżącego w istocie nie uprawdopodabnia w sposób zindywidualizowany i nie konkretyzuje okoliczności dotyczących tego, na czym miałoby polegać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub w jaki sposób orzeczenie wywoła trudne do odwrócenia skutki. Wobec tego wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został - zdaniem Sądu - wystarczająco przekonująco uzasadniony, gdyż zawarte w nim twierdzenia nie zostały poparte chociażby żadnymi dokumentami, z których wynikałaby sytuacja finansowa skarżącego. Nie wystarczy bowiem ogólny wywód strony dotyczący przesłanek wstrzymania, a także sama obawa przyszłej licytacji czy egzekucji. Sąd podkreśla, że uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji należy przedstawić dokumenty, które uprawdopodobnią opisywaną sytuację, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Potwierdza to orzecznictwo sądowoadministracyjne, np. postanowienie NSA z 10 grudnia 2013 r., I FSK 2109/13, w którym wyraźnie wskazano, że "wniosek (o wstrzymanie wykonania decyzji) poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym Sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje, jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy - możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego". W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.