I SA/Po 795/12
WyrokWSA w Poznaniu2013-03-20
Skład orzekający: Katarzyna Nikodem, Izabela Kucznerowicz, Dominik Mączyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy aneks do umowy sprzedaży, który zmienia datę przeniesienia własności towaru, może być podstawą do uznania, że sprzedaż nastąpiła w późniejszym terminie, jeśli został sporządzony po wszczęciu postępowania podatkowego i nie został przedstawiony organom podatkowym we wcześniejszych etapach postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe zasadnie ustaliły, iż sprzedaż maszyny nastąpiła w dacie wynikającej z pierwotnej umowy sprzedaży, a nie z aneksu. Aneks, który został ujawniony dopiero po wszczęciu postępowania podatkowego i nie został przedstawiony organom we wcześniejszych etapach, nie mógł stanowić podstawy do zmiany ustaleń faktycznych. Zapisy księgowe spółki nabywającej maszynę również potwierdzały wcześniejszą datę własności. Sąd uznał, że aneks miał na celu uniknięcie opodatkowania.Stan faktyczny
Skarżący kwestionował decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 rok. Spór dotyczył daty sprzedaży maszyny automatycznej, która miała wpłynąć na moment powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu. Skarżący powoływał się na aneks do umowy sprzedaży, który miał przenieść własność maszyny w późniejszym terminie niż pierwotna umowa. Organy podatkowe uznały, że aneks jest niewiarygodny, ponieważ został ujawniony po wszczęciu postępowania i nie został przedstawiony we wcześniejszych etapach.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Sędzia WSA Dominik Mączyński Protokolant st. sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2013r. ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008r. oddala skargę
Decyzją z dnia [...] września 2011 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] na podstawie art. 207 i art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm. dalej O. p.) oraz art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r., nr 51, poz. 307 ze zm. dalej u.p.d.o.f.) określił [...] (Strona, Podatnik, Skarżący) wysokość zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ podatkowy stwierdził, że [...] dokonał sprzedaży maszyny automatycznej do robienia kostek "[...]" Typ [...] przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie tej maszyny, a jej odpłatne zbycie nie nastąpiło w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Tym samym organ podatkowy uznał, że Podatnik uzyskał przychód, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d) u.p d..o.f. Jednocześnie organ ten wskazał, że nie uznał jako wiarygodnego dowodu, aneksu z dnia [...].05.2008 r. do umowy sprzedaży zawartej również w dniu [...].05.2008 r., który w § 1 dodaje do umowy § 3a stanowiący, że przeniesienie własności towaru będącego przedmiotem sprzedaży miało nastąpić z dniem [...].06.2008 r.
Pełnomocnik Strony zaskarżył tę decyzję, zarzucając jej naruszenie:
– art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 i art. 210 § 1 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie wszystkich dowodów w sprawie oraz rozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść organu podatkowego, niezamieszczenie w podstawie prawnej decyzji przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, a także niewłaściwą ocenę zebranego materiału dowodowego poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów,
– przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 10 ust. 1 pkt 8 lit.d), art. 19 ust. 1 i art. 24 ust. 6 u.p.d.o.f. w związku z art. 155 § 1 i art. 65 ustawy z dnia 23.04.1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.dalej : k.c.) poprzez przyjęcie, że nastąpiło zbycie przez Podatnika maszyny automatycznej do pakowania kostek [...] Typ [...] przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca w którym nastąpiło jej nabycie, co w konsekwencji spowodowało powstanie przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W uzasadnieniu odwołania Pełnomocnik Strony podniósł, że fakt przedłożenia w trakcie czynności sprawdzających jedynie umowy sprzedaży nie dowodzi tego, iż nie istniał aneks do umowy sprzedaży. Z informacji złożonej przez Podatnika i [...] -pełnomocnika spółki "[...]" wynika, że istniały problemy związane z odszukaniem dokumentu aneksu. Zdaniem pełnomocnika Strony, przesłuchanie [...] odbyło się w toku innego postępowania, w którym Podatnik był przesłuchiwany w charakterze świadka, a nie w charakterze strony. Fakt, że do dowodu księgowego spółki "[...]" załączona była jedynie umowa sprzedaży (bez aneksu) nie dowodzi tego, iż aneks taki nie istniał. W ocenie Strony przytoczone fakty dotyczące składowania maszyny w [...] nie potwierdzają przeniesienia posiadania maszyny. Przeniesienie posiadania maszyny nie jest tożsame z przeniesieniem prawa własności. Skoro transakcja sprzedaży maszyny miała miejsce dwa lata wcześniej, to - w ocenie Pełnomocnika - zupełnie zrozumiałe jest to, że [...] mógł nie pamiętać szczegółów z nią związanych. Twierdzenia Pana [...] w żaden sposób nie przesądzają o tym, że aneks do ww. umowy nie został sporządzony. Z punktu widzenia doświadczenia życiowego jest wielce prawdopodobne, że rzeczywiście Podatnik mógł mieć trudności z odszukaniem tej umowy. Twierdzenia świadka wskazują tylko na to, że po włamaniu do siedziby firmy dokumentów dotyczących spółki "[...]" nie ma, a w dniu [...].09.2008r. nie przedstawił on aneksu do umowy.
W ocenie Strony przytoczone wyżej argumenty w żaden sposób nie dowodzą tego, że aneks do umowy z dnia [...].05.2008r. jest niewiarygodny. Zdaniem Strony zasadny jest wniosek o przeprowadzenie rozprawy, gdyż dotychczasowe przesłuchania, w których [...] był słuchany raz jako świadek i raz jako strona, nie dały organowi podatkowemu jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, kiedy doszło do przeniesienia własności przedmiotowej maszyny.
Dodatkowo Strona wskazała, że w niniejszej sprawie konieczne jest odniesienie się do przepisów prawa cywilnego, w szczególności art. 155 § 1 i art. 65 § 2 k.c, które mają rozstrzygać, kiedy w wyniku umowy sprzedaży dochodzi do przeniesienia prawa własności rzeczy. W ocenie Podatnika, z wyżej wymienionych przepisów wynika, że strony umowy w sposób dowolny mogą ułożyć stosunek prawny i wyłączyć efekt rozporządzający, uzależniając go od upływu terminu, tak jak to zrobiły w tym przypadku. Strona wywiodła, że nie ma przy tym żadnego znaczenia, czy zrobiły to w samej umowie, czy też w aneksie. Zgodnie z art. 65 § 2 k.c. w umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na ich dosłownym brzmieniu. Zdaniem Pełnomocnika Strony, organ podatkowy nie wykazał, aby przeniesienie prawa własności przedmiotowej maszyny nastąpiło w dniu [...].05.2008r. W Jego przekonaniu zbycie tej maszyny nastąpiło w dniu [...].06.2008r., a zatem nie wystąpił przychód z tego tytułu, ani nie powstało też zobowiązanie podatkowe.
Jednocześnie, Pełnomocnik Strony, stosownie do treści przepisu art. 237 O.p. zaskarżył w odwołaniu postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...].09.2011r. Nr [...] w sprawie odmowy przeprowadzenia ponownego dowodu z przesłuchania [...] oraz przesłuchania świadków [...] i [...] w sprawie określenia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 rok.
Ponadto Strona wniosła - w przypadku braku wydania decyzji, o której mowa w art. 226 § 1 O.p. - o przeprowadzenie rozprawy i przesłuchanie w charakterze strony [...] oraz w charakterze świadka [...] celem ustalenia momentu przeniesienia, na rzecz spółki "[...]", prawa własności maszyny do pakowania kostki [...] Typ [...], ewentualnie w przypadku odmowy wyznaczenia rozprawy o przesłuchanie ww. osób. Strona wniosła również o przeprowadzenie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach.
Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu utrzymał w mocy decyzji organu I instancji:
W uzasadnieniu wskazano, że z treści umowy sprzedaży pomiędzy [...] a spółką "[...]" wynika, że sprzedaży maszyny dokonano w dniu [...].05.2008r. Zatem w tym samym dniu nastąpiło również przeniesienie własności maszyny na nabywcę. Zdaniem organu odwoławczego, aneks do ww. umowy, nie może być podstawą do uznania, że przeniesienie własności maszyny nastąpiło z dniem [...].06.2008r. Aneks ten został ujawniony dopiero po wszczęciu przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] postępowania podatkowego. Nie został - jak zaznaczono powyżej - przedłożony organowi podatkowemu wcześniej, ani z umową sprzedaży wraz z deklaracją PCC, ani też w trakcie czynności sprawdzających, prowadzonych przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...]. Dodatkowo fakt, że przeniesienie własności nie nastąpiło w dniu [...].06.2008r. potwierdzają także zapisy w księgach rachunkowych spółki "[...]". Zapisy w księgach wskazują, że spółka w dniu [...].05.2008r. była właścicielem ww. maszyny. Nadto zauważono , że [...], przesłuchiwany w charakterze świadka w dniu [...].04.2012r., wypowiadając się w sprawie daty przeniesienia własności maszyny, użył zwrotu cyt. "na tyle ile pamiętam, prawidłowa data przeniesienia aktu własności została podpisana w aneksie". Zatem - w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej - nie potwierdził daty przeniesienia własności maszyny z całą pewnością.
Biorąc pod uwagę powyższe, organ odwoławczy stwierdził, że ww. aneks do umowy nie jest dowodem na to, że w dniu [...].05.2008r. zgodnym zamiarem stron umowy było przeniesienie własności rzeczy z dniem [...].06.2008r. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu dokumentu tego nie było w obrocie prawnym, co najmniej do września 2008r, czyli do czasu zakończenia przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] czynności sprawdzających w spółce "[...]" oraz do złożenia przez tę spółkę deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych PCC-3.
W ocenie organu odwoławczego jedynym powodem sporządzenia aneksu było uniknięcie opodatkowania - aneks ten został sporządzony w związku z prowadzonym przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] postępowaniem podatkowym, prawdopodobnie w czasie jego trwania.
W świetle powyższego, organ podatkowy drugiej instancji, dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego stwierdził że przeniesienie własności przedmiotowej maszyny nastąpiło w dacie wynikającej z umowy sprzedaży, tj. w dniu [...].05.2008r. Zatem, w związku z faktem, że sprzedaż przedmiotowej maszyny miała miejsce przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie, zasadnie organ podatkowy pierwszej instancji, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit.d) u.p.d.o.f. uznał, że Podatnik uzyskał w 2008 roku dochód podlegający opodatkowaniu tym podatkiem. Wobec wyżej przedstawionych okoliczności, chybionym jest zarzut Strony dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 10 ust. 1 pkt 8 lit.d), art. 19 ust. 1 i art. 24 ust. 6 u.p.d.o.f. w związku z art. 155 § 1 i art. 65 k.c.
Odnosząc się do zaskarżenia przez Stronę w odwołaniu postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...].09.2011 r. Nr [...] w kwestii odmowy ponownego przeprowadzenia dowodu z przesłuchania [...] i przesłuchania świadka [...], oraz przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka [...], stwierdzono, że w postanowieniu tym Naczelnik Urzędu Skarbowego, uzasadniając swoje stanowisko wyjaśnił, iż zarówno Podatnik jak i świadek [...] zostali już przesłuchani i w swych zeznaniach udzielili organowi podatkowemu wyjaśnień w związku z zawartą umową sprzedaży przedmiotowej maszyny oraz sporządzonego do niej aneksu. Odnośnie [...] organ podatkowy wskazał, że w aktach sprawy znajduje się Jej pisemne oświadczenie, a to czyni zbędnym przeprowadzenie dowodu z przesłuchania Jej w charakterze świadka.
Zauważyć należy, że z pisma z dnia [...].07.2011r. [...] (byłego prezesa spółki "[...]"), wynika, że nie podpisywała żadnych aneksów do umowy ani umowy sprzedaży maszyny oraz, iż od października 2007r. nie podpisywała jakichkolwiek dokumentów dotyczących spółki "[...]". Ponadto w piśmie z dnia [...].04.2011r. [...] wyjaśniła, że od 2007r. przebywa za granicą w [...]. Biorąc pod uwagę powyższe oraz fakt, że Wnioskodawca nie przedstawił żadnych nowych okoliczności wskazujących na konieczność ponownego przeprowadzenia dowodów z przesłuchania Pani [...], Dyrektor Izby Skarbowej, stwierdził, iż organ podatkowy pierwszej instancji zasadnie odmówił jego przeprowadzenia.
Natomiast odnosząc się do odmowy przez organ podatkowy pierwszej instancji ponownego przeprowadzenia dowodu z przesłuchania Podatnika oraz [...] w charakterze świadka, organ odwoławczy zauważył, że zarówno Strona, jak i [...] zostali ponownie przesłuchani w postępowaniu odwoławczym.
Ustosunkowując się do zarzutów odwołania dotyczących naruszenia art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 O.p. stwierdzić należy, że organ podatkowy pierwszej instancji, podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Uzasadnił wydane przez siebie rozstrzygnięcie, wskazując w odniesieniu do ustalonego stanu faktycznego, które elementy tego stanu znalazły odzwierciedlenie w obowiązujących przepisach prawnych i odniósł się do zgromadzonych w sprawie dowodów dokonując ich oceny. Odmienna od Skarżącego ocena prawna zaistniałych zdarzeń, nie oznacza, że organ pominął przedstawione w sprawie dowody. Fakt, że organ podatkowy dokonał na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego odmiennych ustaleń, od prezentowanych przez Stronę, nie świadczy o dowolnej ocenie dowodów. Powyższe ustalenia znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym i zostały dokonane w granicach swobodnej ocenie dowodów, jaka należy do kompetencji organów podatkowych z mocy art. 191 O.p.
Organ odwoławczy nie podzielił też zarzutu odwołania o naruszeniu art. 210 § 1 O.p., bowiem w zaskarżonej decyzji Naczelnik Urzędu Skarbowego, przywołał wszystkie przepisy zarówno Ordynacji podatkowej, jak i ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, stanowiące podstawę prawną dokonanego rozstrzygnięcia.
Dodatkowo odnosząc się do argumentów Strony zawartych w piśmie z dnia [...].12.2011 r. organ odwoławczy stwierdził że nieuprawnionym jest też zarzut dotyczący naruszenia przez organ podatkowy przepisu art. 199a § 1 i § 3 O.p. Zgodnie z brzmieniem tych przepisów, organ podatkowy dokonując ustalenia treści czynności prawnej, uwzględnia zgodny zamiar stron i cel czynności, a nie tylko dosłowne brzmienie oświadczeń woli złożonych przez strony czynności. Jeżeli z dowodów zgromadzonych w toku postępowania, w szczególności zeznań strony, chyba, że strona odmawia składania zeznań, wynikają wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe, organ podatkowy występuje-do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia tego stosunku prawnego lub prawa. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła, gdyż zebrany materiał dowodowy był wystarczający do ustalenia, że przeniesienie prawa własności przedmiotowej maszyny nastąpiło w dniu [...].05.2008 r., co oznacza, że Podatnik uzyskał przychód, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d) u.p.d.o.f.
Natomiast aneks do umowy, datowany na dzień [...].05.2008 r., a sporządzony na potrzeby postępowania podatkowego, służyć miał w ocenie organu odwoławczego, wyłącznie uniknięciu opodatkowania przez Stronę.
Pełnomocnik [...] wniósł skargę na powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie:
1) przepisów postępowania, a w szczególności : art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 199a §1 i 2 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie wszystkich dowodów w sprawie oraz rozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść organu podatkowego , nie wystąpienie do sądu powszechnego o ustalenie istnienia bądź nieistnienia prawa pomimo zaistnienia okoliczności uzasadniających konieczność takiego wystąpienia , a także niewłaściwą ocenę zebranego materiału dowodowego poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów;
przepisów prawa materialnego, a w szczególności : art. 10 ust. 1 pkt 8, lit. d, art. 19 ust. 1, art. 24 ust. 6 u.p.d.o.f. w związku z art. 155 § 1, art. 65 k.c. poprzez przyjęcie, że nastąpiło zbycie przez Skarżącego maszyny automatycznej do pakowania kostek [...] Typ [...] przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło jej nabycie co w konsekwencji spowodowało powstanie przychodu w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, że przytoczone w decyzji przez organy podatkowe obu instancji, argumenty w żaden sposób nie dowodzą tego, że aneks do umowy z dnia [...].05.2008 r. jest niewiarygodny. Zdaniem Skarżącego, argumenty te wskazują, że organ podatkowy dokonując ustaleń faktycznych miał wątpliwości, które rozstrzygnął na niekorzyść podatnika. W ocenie Skarżącego kwestią zasadniczą jest ustalenie, kiedy dokonanej zostało przeniesienie prawa własności maszyny będącej przedmiotem umowy sprzedaży z dnia] [...].05.2008 r. Bezspornym jest, że umowa sprzedaży została zawarta w dniu [...].05.2008 r. Skarżący podnosi, że tego samego dnia zawarty został aneks do umowy, w którym strony transakcji postanowiły, iż przeniesienie własności towaru będącego przedmiotem sprzedaży tzn. prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, na kupującego nastąpi z dniem [...].06.2008 r. W ocenie Skarżącego - w związku z tym, że przepisy prawa podatkowego nie rozstrzygają o tym kiedy w wyniku umowy sprzedaży dochodzi do przeniesienia prawa własności - koniecznym jest odniesienie się do przepisów prawa cywilnego, w szczególności art. 155 § 1 i art. 65 § 2 k.c. Zdaniem Skarżącego, z wyżej wymienionych przepisów wynika, że strony umowy w sposób dowolny mogą ułożyć stosunek prawny i wyłączyć efekt rozporządzający, uzależniając go od upływu terminu, tak jak to zrobiły w tym przypadku. Skarżący podkreślił, że nie ma przy tym żadnego znaczenia, czy strony zrobiły to w samej umowie, czy też w aneksie. Zgodnie z art. 65 § 2 k.c. w umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na ich dosłownym brzmieniu. Skoro organ podatkowy twierdzi, że dokonanie przeniesienia prawa własności przedmiotowej maszyny nastąpiło w dniu [...].05.2008 r. (inaczej niż twierdzą to strony transakcji), to w sposób niebudzący wątpliwości winien to wykazać w postępowaniu. W przeciwnym razie zastaną naruszone podstawowe zasady postępowania, w tym zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. W opinii Skarżącego w niniejszej sprawie wątpliwości dotyczące stanu faktycznego zostały rozstrzygnięte na korzyść organu podatkowego. Końcowo Skarżący wskazuje też na rażące naruszenie art. 199a § 1 i 3 O.p. , wywodząc, że w sprawie tej zachodziły wszelkie przesłanki do tego, aby wystąpić do sądu powszechnego o ustalenie momentu przeniesienia prawa własności przedmiotowej maszyny. Zdaniem Skarżącego, zarówno Strona jak i świadek w toku prowadzonego postępowania twierdzili, że zamiarem przeniesienia własności maszyny był dzień [...].06.2008r. Zatem organ podatkowy winien zastosować art. 199a § 3 O. p.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest data dokonania sprzedaży maszyny automatycznej do robienia kostek "[...]" Typ [...].
W ocenie Sądu organy podatkowe zasadnie uznały, iż sprzedaż tej maszyny nastąpiła w dniu [...] maja 2008 r. a nie jak wynika z aneksu do umowy: [...] czerwca 2008 r.
Za takim stanowiskiem przemawia zebrany w sprawie materiał dowodowy. Z przeprowadzonych w spółce " [...]" czynności sprawdzających w dniu [...] września 2008 r. wynika, że na zakup przedmiotowej maszyny Skarżący przedłożył jedynie umowę sprzedaży, bez aneksu a w czasie przesłuchania w dniu [...] listopada 2008 r. zeznał, że maszyna została sprzedana [...].05.2008 r. Z pisma Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z dnia [...] lipca 2010 r. wynika, że w toku prowadzonego postępowania a spółce " [...]" do dowodu PK nr [...] został załączony wyłącznie oryginał i kopia umowy z dnia [...].05.2008 r., bez aneksu. Z akt sprawy wynika także, że umową sprzedaży z dnia [...].05.2008 r. [...] sprzedał firmie "[...]" sp. z. o.o. w [...], maszynę automatyczną do pakowania kostek "[...]" Typ [...] za kwotę [...] zł. Wyżej wymienioną maszynę, Skarżący nabył od Okręgowej Spółdzielni [...] w [...] na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...].11.2007r. za kwotę [...] zł. Na potwierdzenie tej transakcji Okręgowa Spółdzielnia [...] wystawiła Podatnikowi fakturę VAT nr [...] z dnia [...].11.2007r. Do protokółu przesłuchania świadka - sporządzonego w dniu [...].11.2008r. w toku innego postępowania podatkowego przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w [...] - [...] oświadczył, cyt. " iż, dokonał sprzedaży ww. maszyny automatycznej do pakowania kostek "[...]" Typ [...] na rzecz [...] sp. z o.o. , [...], [...]. Maszyna automatyczna do pakowania kostek "[...]" Typ [...] po sprzedaży w dniu [...].05.2008r. składowana była w [...] przy ul. [...]. Przed sprzedażą w dniu [...].05.2008r. maszyna automatyczna do pakowania kostek "[...]" Typ [...] również była składowana w [...] przy ul. [...]. " W dniu [...].01.2010r., w toku prowadzonego postępowania, spółka "[...]" (która nie była stroną umowy sprzedaży) przedłożyła organowi podatkowemu nieuwierzytelnioną kopię dokumentu zatytułowanego "Aneks z dnia [...].05.2008 r." do ww. umowy sprzedaży z dnia [...].05.2008 r. zawartej pomiędzy [...] a firmą "[...]". Wskazanym aneksem do umowy sprzedaży dodano § 3a stanowiący, że cyt. "przeniesienie własności towaru będącego przedmiotem niniejszej sprzedaży, tzn. prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, na kupującego, nastąpi z dniem [...] czerwca 2008 r". Dodatkowo wraz z tym dokumentem spółka "[...]" złożyła nieuwierzytelnioną kopię oświadczenia [...] (pełnomocnika firmy "[...]") z dnia [...].12.2009 r., z którego wynika, że zgodnie z wolą sprzedającego, prawo do rozporządzania przedmiotową maszyną jak właściciel, nastąpiło z dniem [...].06.2008 r.
W związku z przedłożeniem Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] wyżej wymienionego aneksu z dnia [...].05.2008 r., przez spółkę nie będącą stroną umowy sprzedaży, organ odwoławczy, pismami z dnia [...].05.2012 r. wezwał [...], jak i prezesa spółki "[...]" (obecna nazwa "[...]") [...] do złożenia wyjaśnień na tę okoliczność. I tak [...] do protokółu przesłuchania strony z dnia [...].06.2012 r. zeznał, że w związku z upływem czasu nie jest w stanie odpowiedzieć na pytanie dlaczego spółka "[...]" przedłożyła kserokopię aneksu. Skarżący wyjaśnił, że na pewno powyższy dokument spółka "[...]" otrzymała od Niego. Natomiast [...] do protokółu przesłuchania świadka z dnia [...].06.2012 r. wyjaśnił, że nie wie nic na temat aneksu, jak też na temat tego, jak spółka "[...]" weszła w jego posiadanie. Powyższe przesłuchanie nie dało zatem odpowiedzi na pytanie, dlaczego spółka "[...]" przedłożyła w toku prowadzonego postępowania aneks z dnia [...].05.2008r. W aktach sprawy znajduje się także złożona w dniu [...].09.2008 r. przez spółkę "[...]" w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w [...] deklaracja w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych PCC-3, dotycząca dokonanej transakcji sprzedaży maszyny, z załączoną jedynie umową sprzedaży z dnia [...].05.2008 r. Powyższe dokumenty zostały przekazane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] pismem z dnia [...].01.2012 r. Nie został natomiast załączony aneks do tej umowy.
Ponadto Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] przeprowadził czynności sprawdzające w spółce "[...]". W protokóle z dnia [...].09.2008 r. z tych czynności sprawdzających ustalono, że spółka "[...]" zakupiła przedmiotową maszynę od [...], zgodnie z umową sprzedaży zawartą w dniu [...].05.2008 r. W protokóle tym brak jest natomiast jakiejkolwiek informacji na temat aneksu do umowy z dnia [...].05.2008 r.
Zatem należy stwierdzić, że fakt podpisania datowanego na dzień [...].05.2008 r. aneksu do umowy sprzedaży maszyny [...] z dnia [...].05.2008r. nie został uwidoczniony w 2008 roku, ani w postępowaniu przed Naczelnikiem Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] (PCC), ani w prowadzonych czynnościach sprawdzających, dokonanych wobec spółki "[...]". Dodatkowo, ze znajdującego się w aktach sprawy zestawienia zapisów kont analitycznych prowadzonych przez spółkę "[...]" w okresie od stycznia do grudnia 2008r. wynika, że w dniu [...].05.2008r. spółka na podstawie dokumentu [...] zaksięgowała kwotę [...] zł, uznając maszynę [...] jako towar.
Przesłuchany w charakterze świadka - [...] (pełnomocnik spółki "[...]"), na okoliczność momentu przeniesienia na rzecz spółki prawa własności maszyny [...] zeznał, że bez konsultacji biura rachunkowego nie może odnieść się do dokonanego zapisu księgowego. Świadek potwierdził jedynie, że transakcja taka miała miejsce i o ile sobie przypomina szczegóły, była podpisana umowa i w tym samym dniu po wychwyceniu błędu był podpisany aneks do tej umowy. Świadek stwierdził ponadto, że intencją zakupu było przeniesienie prawa własności maszyny jak w aneksie.
Podkreślić należy, że [...] w dniu [...].05.2010 r. zeznał, że na okoliczność dokonanej zapłaty za zakupioną maszynę, nie może przedłożyć żadnych dokumentów, gdyż uległy one zniszczeniu w trakcie włamania do pomieszczeń firmy, co potwierdza postanowienie o umorzeniu dochodzenia z dnia [...].12.2009 r. Z postanowienia tego jednak wynika, że umorzenie tej sprawy dotyczyło czynu dokonanego w dniach [...].11.2009 r. do [...].11.2009 r. , w których w firmie dokonano włamania do pomieszczeń biurowych a tym samym w dniu [...].09.2008 r. [...] miał potencjalną możliwość przedstawienia pracownikom Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] rzekomego aneksu, czego nie uczynił.
Mając na uwadze te okoliczności, w ocenie Sądu, aneks do umowy nie może być podstawą do uznania, że pomiędzy [...] a spółką "[...]" doszło do sprzedaży maszyny innym dniu, niż wynikającym z umowy z dnia [...].05.2008 r. Aneks ten został ujawniony dopiero po wszczęciu przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] postępowania podatkowego. Nie został - jak zaznaczono powyżej - przedłożony organowi podatkowemu wcześniej, ani z umową sprzedaży wraz z deklaracją PCC, ani też w trakcie czynności sprawdzających, prowadzonych przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...]. Dodatkowo fakt, że przeniesienie własności nie nastąpiło w dniu [...].06.2008 r. potwierdzają także zapisy w księgach rachunkowych spółki "[...]". Zapisy w księgach wskazują, że spółka w dniu [...].05.2008 r. była właścicielem ww. maszyny. Zauważyć ponadto należy, że [...], przesłuchiwany w charakterze świadka w dniu [...].04.2012 r., wypowiadając się w sprawie daty przeniesienia własności maszyny, użył zwrotu cyt. "na tyle ile pamiętam, prawidłowa data przeniesienia aktu własności została podpisana w aneksie". Zatem - w ocenie Sądu - nie potwierdził daty przeniesienia własności maszyny z całą pewnością.
Biorąc pod uwagę powyższe, stwierdzić należy, że ww. aneks do umowy nie jest dowodem na to, że w dniu [...].05.2008 r. zgodnym zamiarem stron umowy było przeniesienie własności rzeczy z dniem [...].06.2008 r. Zdaniem Sądu dokumentu tego nie było w obrocie prawnym, co najmniej do września 2008r, czyli do czasu zakończenia przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] czynności sprawdzających w spółce "[...]" oraz do złożenia przez tę spółkę deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych PCC-3.
Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że jedynym powodem sporządzenia aneksu było uniknięcie opodatkowania - aneks ten został sporządzony w związku z prowadzonym przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] postępowaniem podatkowym, prawdopodobnie w czasie jego trwania.
W świetle powyższego, organ podatkowy drugiej instancji, dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego zasadnie stwierdził, że przeniesienie własności przedmiotowej maszyny nastąpiło w dacie wynikającej z umowy sprzedaży, tj. w dniu [...].05.2008 r. Zatem, w związku z faktem, że sprzedaż przedmiotowej maszyny miała miejsce przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie, zasadnie organ podatkowy pierwszej instancji, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit.d) u.p.d.o.f. uznał, że Skarżący uzyskał w 2008 roku dochód podlegający opodatkowaniu tym podatkiem. Wobec wyżej przedstawionych okoliczności, chybionym jest zarzut Skarżącego dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 10 ust. 1 pkt 8 lit.d), art. 19 ust. 1 i art. 24 ust. 6 u.p.d.o.f. w związku z art. 155 § 1 i art. 65 k.c.
Odnosząc się do podnoszonej kwestii ponownego przeprowadzenia dowodu z przesłuchania [...] i przesłuchania świadka [...], oraz przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka [...], stwierdzić należy, że w postanowieniu z dnia [...].09.2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], uzasadniając swoje stanowisko wyjaśnił, iż zarówno Skarżący jak i świadek [...] zostali już przesłuchani i w swych zeznaniach udzielili organowi podatkowemu wyjaśnień w związku z zawartą umową sprzedaży przedmiotowej maszyny oraz sporządzonego do niej aneksu. Odnośnie [...] organ podatkowy wskazał, że w aktach sprawy znajduje się Jej pisemne oświadczenie, a to czyni zbędnym przeprowadzenie dowodu z przesłuchania Jej w charakterze świadka.
Zauważyć należy, że z pisma z dnia [...].07.2011 r. [...] (byłego prezesa spółki "[...]"), wynika, że nie podpisywała żadnych aneksów do umowy ani umowy sprzedaży maszyny oraz, iż od października 2007r. nie podpisywała jakichkolwiek dokumentów dotyczących spółki "[...]". Ponadto w piśmie z dnia [...].04.2011 r. [...] wyjaśniła, że od 2007r. przebywa za granicą w [...]. Biorąc pod uwagę powyższe oraz fakt, że Skarżący nie przedstawił żadnych nowych okoliczności wskazujących na konieczność ponownego przeprowadzenia dowodów z przesłuchania [...], Dyrektor Izby Skarbowej zasadnie stwierdził, iż organ podatkowy pierwszej instancji słusznie odmówił jego przeprowadzenia.
Niezasadne są też zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 121 § 1, art. 122, art. 180 §1 § 1, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 O.p.
W ocenie Sądu organy podatkowe obu instancji, podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Organy podatkowe uzasadniły też wydane przez siebie rozstrzygnięcia,; wskazując w odniesieniu do ustalonego stanu faktycznego, które elementy tego stanu znalazły odzwierciedlenie w obowiązujących przepisach prawnych oraz odniosły się do zgromadzonych w sprawie dowodów dokonując ich oceny. Odmienna od Skarżącego ocena prawna zaistniałych zdarzeń, nie oznacza, że organy pominęły przedstawione w sprawie dowody. Fakt, że organy podatkowe dokonały na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego odmiennych ustaleń, od prezentowanych przez Skarżącego nie świadczy o dowolnej ocenie dowodów. Ustalenia. znajdują swoje potwierdzenie w materiale dowodowym i zostały dokonane w granicach swobodnej ocenie dowodów, jaka należy do kompetencji organów podatkowych z mocy art. 191 O.p. .
Ze względu na powyższe, chybionym jest zarzut rażącego naruszenia art. 199a § 1, 2 i § 3; O.p. , poprzez nie wystąpienie do sądu powszechnego o ustalenie momentu przeniesienia prawa własności maszyny [...]. Zgodnie z brzmieniem powołanych przepisów, organ podatkowy dokonując ustalenia treści czynności prawnej, uwzględnia zgodny zamiar stroni i cel czynności, a nie tylko dosłowne brzmienie oświadczeń woli złożonych przez strony czynności. Jeżeli z dowodów zgromadzonych w toku postępowania, w szczególności zeznań strony, chyba, że strona odmawia składania zeznań, wynikają wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe, organ podatkowy występuje do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia tego stosunku prawnego lub prawa. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła, gdyż zebrany materiał dowodowy był wystarczający do ustalenia, że przeniesienie prawa własności przedmiotowej maszyny nastąpiło w dniu [...].05.2008 r., co oznacza, że Skarżący uzyskał przychód, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d) u.p.d.o.f. Natomiast aneks do umowy, datowany na dzień [...].05.2008 r., sporządzony na potrzeby prowadzonego postępowania, służyć miał - w ocenie Sądu - wyłącznie uniknięciu przez Skarżącego opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz.270), oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło