I SA/Po 80/16

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-12-19

Skład orzekający: Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest uzasadnione, gdy postępowanie główne zostało prawomocnie zakończone poprzez oddalenie środka zaskarżenia przez NSA?
Ratio decidendi
Rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy staje się zbędne w sytuacji uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie główne, zwłaszcza gdy nastąpiło to na skutek oddalenia środka zaskarżenia przez Naczelny Sąd Administracyjny. W takim przypadku dalsze rozpoznawanie wniosku o prawo pomocy jest zbyteczne, ponieważ nie może już wpłynąć na wynik postępowania głównego. Dlatego umorzenie postępowania w przedmiocie prawa pomocy jest w takich okolicznościach uzasadnione.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę skarżącego. Po oddaleniu zażalenia przez NSA, postanowienie WSA stało się prawomocne. Następnie starszy referendarz sądowy umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o prawo pomocy, uznając je za zbędne. Skarżący złożył sprzeciw, argumentując niemożność dochodzenia praw bez opłacenia kosztów i pogorszenie sytuacji finansowej.
Rozstrzygnięcie
Utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego WSA w Poznaniu z dnia 24 listopada 2016 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu XA od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 listopada 2016 r., o sygn. akt I SA/Po 80/16, umarzającego postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi XA na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] grudnia 2015r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z egzekucji wierzytelności postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, odrzucił skargę XA na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w[...] wskazane w sentencji. NSA w Warszawie postanowieniem z dnia 13 października 2016 r., o sygn. akt II FZ 637/16, oddalił zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 24 sierpnia 2016 r. Tym samym postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 24 sierpnia 2016 r. stało się prawomocne z dniem 13 października 2016 r. Starszy referendarz sądowy WSA w Poznaniu postanowieniem z dnia 24 listopada 2016 r., na podstawie art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.- dalej jako: "P.p.s.a."), umorzył postępowanie z wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 2016 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie referendarza sądowego postępowanie z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy stało się zbędne. W ustawowym terminie skarżący złożył sprzeciw podnosząc, że nie ma możliwości sądowego dochodzenia swoich praw w sytuacji, w której nie stać go na opłacenie kosztów sądowych. Ponadto wskazał, że jego sytuacja finansowa uległa znacznemu pogorszeniu z powodu wypadku, a obecnie przebywa na rencie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Stosownie zaś do art. 249a P.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W ocenie sądu rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy staje się zbędne m.in. w sytuacji uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie na skutek wydania przez NSA orzeczenia oddalającego środek zaskarżenia od tego orzeczenia. W takiej sytuacji rozpoznawanie wniosku w przedmiocie prawa pomocy staje się zbyteczne, bowiem nawet jego rozpoznanie zgodnie z intencją strony nie niweczy skutków prawomocnego zakończenia postępowania. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy sąd zauważa, że w wyniku wydania przez NSA postanowienia z dnia 13 października 2016 r., o sygn. akt II FZ 637/16, postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 24 sierpnia 2016 r., sygn. akt I SA/Po 80/16 o odrzuceniu skargi stało się z dniem 13 października 2016 r. prawomocne. W tej sytuacji rozpoznanie wniosku skarżącego z dnia[...]czerwca 2016 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne, co uzasadniało umorzenie wywołanego nim postępowania w oparciu o regulacje art. 249a p.p.s.a. Z uwagi na powyższe zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego WSA w Poznaniu z dnia 24 listopada 2016 r. należało utrzymać w mocy. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 260 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło