I SA/Po 802/11
WyrokWSA w Poznaniu2012-04-12
Skład orzekający: Jerzy Małecki, Włodzimierz Zygmont, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo odmówił umorzenia zaległości podatkowych w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości oraz w podatku dochodowym od sprzedaży papierów wartościowych, uznając, że nie wystąpił ważny interes podatnika ani interes publiczny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zinterpretowały i zastosowały art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Odmowa umorzenia zaległości podatkowych była uzasadniona brakiem wystąpienia przesłanek "ważnego interesu podatnika" (nadzwyczajne, losowe zdarzenia osłabiające zdolność płatniczą, zagrożenie egzystencji) ani "interesu publicznego" (konieczność sięgania po pomoc społeczną, negatywne skutki dla innych osób). Podatnik miał możliwość uregulowania zobowiązań, osiągnął znaczące zyski z transakcji, a jego długotrwała choroba nie miała wpływu na powstanie zaległości.Stan faktyczny
Podatnik złożył wniosek o umorzenie zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od sprzedaży nieruchomości (2001-2002) oraz w podatku dochodowym od sprzedaży papierów wartościowych (2004-2005). Organy podatkowe odmówiły umorzenia, uznając, że nie wystąpił ważny interes podatnika ani interes publiczny. Podatnik w skardze zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, wskazując na brak dochodów i niemożność spłaty zobowiązania. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano wynagrodzenie doradcy podatkowemu z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) WSA Karol Pawlicki Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów uzyskanych z tytułu sprzedaży nieruchomości w 2001 r. i 2002 r. oraz w podatku dochodowym uzyskanych z tytułu sprzedaży papierów wartościowych za 2004 r. i 2005 r. I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego doradcy podatkowemu P. W. kwotę [...]zł (słownie:[...]) uwzględniającą podatek od towarów i usług w wysokości [...] zł (słownie: [...]) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Naczelnik Urzędu Skarbowego P., na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. - dalej: O.p.), nie uwzględniwszy wniosku zobowiązanego P. S. (dalej: zobowiązany, podatnik, strona, skarżący), wydał w dniu (...) kwietnia 2011 r. decyzję nr (...),(...), odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych:
- w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów z tytułu sprzedaży nieruchomości w 2001 i 2002 roku w kwocie należności głównej (...) zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie (...) zł oraz
- w podatku dochodowym z tytułu sprzedaży papierów wartościowych w 2004 i 2005 roku w kwocie należności głównej (...) zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie (...) zł.
Zobowiązany w odwołaniu domagał się uchylenia powyższej decyzji i umorzenia zaległości. Uzasadniając odwołanie podał, że nie pobiera żadnych świadczeń od Skarbu Państwa, nigdy też się nie starał o tego typu pomoc. Podkreślił, iż w latach 90-tych jako wolontariusz pracował w Stowarzyszeniu "A" z osobami bezdomnymi i nieuleczalnie chorymi. Podejmuje starania w celu znalezienia pracy, ale wnioskując o zarejestrowanie w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoby bezrobotnej otrzymał odmowę z uwagi na fakt posiadania zawieszonej działalności gospodarczej. Podejmuje również działania zmierzające do zatrudnienia korzystając z elektronicznej bazy danych ofert Wojewódzkiego Urzędu Pracy. Twierdzenie, iż w przeszłości nie regulował zasądzonych alimentów podczas gdy przez 17 lat regularnie płacił świadczenie uważa za nieupoważnione przedstawianie go jako osoby o negatywnej postawie wobec rodziny tym bardziej, że miały miejsce jedynie niewielkie uchybienia terminów zapłaty w okresie ponad 10 lat. Obecnie nie uzyskuje żadnego dochodu, chwilowa pomoc rodziny sprowadza się do użyczenia przez matkę pokoju, natomiast nie korzysta ze strony matki z żadnych środków finansowych. Uważa iż konieczna jest weryfikacja zobowiązań w podatku dochodowym za 2001 i 2002 rok w związku z czym dostarczył w dniu (...) lipca 2010 r. akty notarialne, których to organ podatkowy nie uwzględnił.
Dyrektor Izby Skarbowej w P. decyzją z dnia (...) sierpnia 2011r. nr (...), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt. 1 oraz art. 67a § 1 pkt O.p., po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając decyzję organ odwoławczy argumentował, jak następuje: zgodnie z treścią przepisów art. 67a § 1 pkt 3 O.p. w przypadkach uzasadnionych "ważnym interesem podatnika" lub "interesem publicznym" organ podatkowy na wniosek podatnika może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Przepis ten skonstruowany jest na zasadzie uznania administracyjnego, co oznacza, że ustawodawca pozostawił w gestii organów podatkowych ocenę, czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające zastosowanie przedmiotowej ulgi. Przez "ważny interes podatnika" należy rozumieć: nadzwyczajne zdarzenia i szczególne okoliczności osłabiające zdolności płatnicze podatnika takie jak długotrwała choroba podatnika lub członka jego rodziny, kradzież bądź utrata majątku z przyczyn niezawinionych. Ważny interes podatnika wystąpi również, gdy po uiszczeniu podatku nie będzie on dysponował wraz z rodziną środkami na wyżywienie, utrzymanie mieszkania, zakup ubrań oraz inne niezbędne potrzeby życiowe. Przez pojęcie "interesu publicznego" należy rozumieć potrzebę (dobro), której zaspokojenie powinno służyć zbiorowości lokalnej (mieszkańcom miasta) lub całemu społeczeństwu. Za "interes publiczny" można uznać sytuację, gdy zapłata zaległości podatkowych spowodowałaby konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa (opieki społecznej) lub gdyby podatnik nie był w stanie zaspokoić swoich potrzeb materialnych. Przesłanką przyznania ulgi ze względu na interes publiczny może być również fakt, iż skutki nie przyznania ulgi dotknęłyby nie tylko podatnika ale i inne osoby np. jego rodzinę.
Nawet stwierdzenie, że w sprawie występują okoliczności świadczące o spełnieniu określonych przepisami przesłanek, może lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. W sprawach rozpatrywanych w oparciu o art. 67a § 1 O.p., organy podatkowe nie są zobligowane do zastosowania ulgi podatkowej. Zobligowane są natomiast, w myśl art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p. do podejmowania w toku postępowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i w konsekwencji do wyjaśnienia, czy w danej sprawie zaistniały bądź nie, okoliczności wyczerpujące zakres wskazanej wyżej przesłanki ustawowej, uzasadniającej umorzenie zaległości podatkowej.
Takie rozumienie i interpretacja art. 67 § 1 O.p. zobowiązuje organ podatkowy do rozpatrywania sprawy każdego podatnika w zakresie udzielenia ulgi w zapłacie zaległych zobowiązań podatkowych w sposób indywidualny.
W okolicznościach faktycznych sprawy brak przesłanek uzasadniających uwzględnienie wniosku o umorzenie zaległości. Umorzenie jest możliwe w takich wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które podatnik nie może mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania. Przesłanki uzasadniające udzielenie ulgi powinny mieć charakter wyjątkowy, a sprawa w ocenie organu odwoławczego nie nosi takich znamion.
Z akt sprawy wynika, iż:
- w dniu (...) sierpnia 2001 r. zobowiązany dokonał sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w P. na osiedlu Z. (...), uzyskując dochód w kwocie (...) zł, następnie,
- w dniach (...) października 2002 r. i (...) listopada 2002 r. dokonał sprzedaży nieruchomości o obszarze (...) m2 (działka nr (...) oraz (...)) położonych w C. , gm. M. , uzyskując łączny dochód w wysokości (...) zł.
Dochody te podlegały opodatkowaniu w formie ryczałtu w wysokości 10%. Podatek ten powinien być uregulowany w terminie (...) dni od daty dokonania każdej ze sprzedaży, chyba że środki finansowe uzyskane ze sprzedaży zostaną przeznaczone na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt. 32 lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176, z późn. zm. - dalej: updf).
Przesłuchany w dniu (...) stycznia 2011 r. zobowiązany zeznał, iż po sprzedaży nieruchomości położonej w gminie C. złożył oświadczenie, że uzyskany ze sprzedaży nieruchomości przychód przeznaczy na cele mieszkaniowe, natomiast faktycznie dopiero po upływie 2 lat nabył spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, położonego w P. na os. Z. , Zatem nie dochował warunków z art. 21 ust. 1 pkt. 32 lit. a updf tracąc tym samym uprawnienia do skorzystania ze zwolnienia.
Zobowiązany poinformował, iż dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości w gminie C. w znacznej części przeznaczył na zakup lokalu mieszkalnego położonego w P. na os. Z. , pozostałą kwotę przeznaczył na bieżące wydatki, trwając w przekonaniu o przysługującym zwolnieniu z opodatkowania.
Z kolei zaległość w podatku dochodowym z tytułu sprzedaży papierów wartościowych powstała na skutek zbycia papierów wartościowych w latach 2004, 2005 w związku z prywatyzacją banku "B". Sprzedaż papierów wartościowych podatnik dokonał za pośrednictwem domu maklerskiego i uzyskał dochód wg oświadczenia w granicach (...) do (...) zł. Dochód ten przeznaczył w całości na bieżące potrzeby życiowe.
Istotny dla rozstrzygnięcia sprawy był także fakt, że zobowiązany już w chwili składania oświadczenia o przeznaczeniu uzyskanego dochodu ze sprzedanej nieruchomości na cele mieszkaniowe znał zasady, na jakich może skorzystać ze zwolnienia w zapłacie zryczałtowanego podatku dochodowego. Wiedział więc, że niespełnienie warunków określonych we wskazanym przepisie art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a updf spowoduje konieczność zapłaty zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami za zwłokę.
Wydatkowanie tej kwoty na inne własne cele bez uwzględnienia obowiązku zapłaty zobowiązań podatkowych nie może być przez organ podatkowy premiowane udzieleniem ulgi w spłacie w postaci umorzenia powyższego zobowiązania.
Organ odwoławczy dokonał również szczegółowej analizy kupna oraz sprzedaży nieruchomości w latach 2001 - 2005 w celu uzyskania obrazu zysków i strat z przeprowadzonych dotychczas transakcji, z której wynikają następujące wartości:
- w dniu (...) czerwca 2001 r. zgodnie z aktem notarialnym o Rep. (...) nieruchomość o obszarze (...) m2 (działka nr (...)) oraz o obszarze (...) m2 (działka nr (...)), C. , gm. M. Podatnik nabył za kwotę (...) zł,
- w dniu (...) sierpnia 2001 r. zgodnie z aktem notarialnym o Rep. (...) spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr (...), P. , os. Z. (...) sprzedał za kwotę (...) zł,
- w dniu (...) października 2002 r. zgodnie z aktem notarialnym o Rep. (...) nieruchomość o obszarze (...) m2 (działka nr (...)), C. , gm. M. zbył za kwotę (...) zł,
- w dniu (...) listopada 2002 r. zgodnie z aktem notarialnym o Rep. (...) nieruchomość o obszarze (...) m2 (działka nr (...)), C. , gm. M. zbył za kwotę (...) zł,
- w dniu (...) lipca 2003 r. zgodnie z aktem notarialnym o Rep. (...) nieruchomość - rola o obszarze (...) m2, C. , gm. M. nabył za kwotę (...) zł,
- w dniu (...) lutego 2004 r. zgodnie z aktem notarialnym o Rep. (...) niezabudowaną nieruchomość o powierzchni (...) m2, położonej C. zbył za kwotę (...) zł, oraz działkę budowlaną nr (...), C. za kwotę (...) zł,
- w dniu (...) września 2005 r. zgodnie z aktem notarialnym o Rep. (...) niezabudowaną nieruchomość o powierzchni (...) m2 (działka nr (...)) , C. nabył za kwotę (...) zł.
Powyższa analiza jednoznacznie wskazuje na osiągane zyski z tytułu przedstawionych transakcji - biorąc pod uwagę relację wartości zakupu i sprzedaży nieruchomości. Zobowiązany posiadał więc środki na jednorazowe uregulowanie zobowiązania podatkowego.
Z oświadczenia zobowiązanego o stanie majątkowym z dnia (...) lipca 2011 r. złożonego w toku postępowania odwoławczego wynika, że nie osiąga on żadnych dochodów i jest na utrzymaniu matki, która otrzymuje emeryturę w wysokości (...) zł. Natomiast struktura wydatków, na które składają się: czynsz - (...) zł, gaz i prąd - (...) zł, woda i kanalizacja - (...) zł, koszty związane z ogrzewaniem mieszkania - (...) zł, alimenty - (...) zł, sprawia, iż kształtują się one na poziomie około (...) zł. Po ich uwzględnieniu do dyspozycji pozostaje więc kwota około (...) zł.
Przed wydaniem decyzji organ odwoławczy wystosował do zobowiązanego w dniu (...) czerwca 2011 r. pismo w trybie art. 155 O.p. zobowiązujące do złożenia dodatkowych wyjaśnień oraz przedstawienia aktualnej sytuacji finansowej. W dniu (...) lipca 2011 r., na podstawie art. 200 O.p. zawiadomił zobowiązanego o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w prowadzonej sprawie.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że zobowiązany w dniu (...) września 1995 r. zgłosił rozpoczęcie działalności gospodarczej w zakresie profilaktyki i terapii pod nazwą "C", która zgodnie z posiadaną dokumentacją nie jest zawieszona jak również nie jest zlikwidowana. Strona nie osiąga z tego tytułu żadnych dochodów.
Z oświadczenia o nieruchomościach i prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej i rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego - druk ORD-HZ z dnia (...) lipca 2011 r. wynika, że zobowiązany posiada nieruchomość o obszarze (...) m2 położoną w C. obciążoną na rzecz Urzędu Skarbowego P. - J. oraz ruchomość w postaci niesprawnego samochodu osobowego marki mazda (...), rok produkcji 1989 bez ważnego badania technicznego uprawniającego dojazdy oraz obowiązkowego ubezpieczenia OC. Posiada również zadłużenie wobec ZUS w wysokości ok. (...) zł.
Zobowiązany od 30 lat leczy się w jednostkach opieki zdrowotnej, co wynika ze złożonych w dniu (...) sierpnia 2011 r. kserokopii zaświadczeń oraz historii choroby z poradni zdrowia psychicznego za lata 1980, 1987, 1992, 2000, 2003 oraz 2004. Fakt długotrwałej choroby, jednak nie może stanowić usprawiedliwienia postępowania związanego w zakresie spełnienia przesłanek do umorzenia zaległości podatkowych.
Zgodnie z przyjętym i akceptowanym przez NSA poglądem, ciężar udowodnienia przesłanek ważnego interesu podatnika spoczywa na wnioskującym, gdyż to w jego interesie leży wskazanie przesłanek uzasadniających umorzenie (por. orzeczenia NSA z 23 października 2002 r. - III SA 987/2001 niepublikowane oraz NSA z 18 stycznia 2006 r. - II FSK 405/2005). Stąd też ocena zarówno postawy zobowiązanego w chwili obecnej i w przeszłości wynika wyłącznie z tego materiału, który zgromadzono w toku postępowania.
Odnosząc się natomiast do argumentu nie uwzględnienia złożonych w dniu (...) lipca 2010 r. dokumentów w celu weryfikacji istniejących zobowiązań w podatku dochodowym za lata 2001 i 2002 organ odwoławczy podał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego P. - J. wydał ostatecznie decyzje w dniu (...) grudnia 2010 r. dotyczące określenia wysokości zobowiązań podatkowych za lata 2001, 2002 oraz 2004. Postępowanie w sprawach dotyczących ulg w spłacie zobowiązań podatkowych (w tym także umorzenia) jest postępowaniem odrębnym od postępowania dotyczącego wymiaru należnych zobowiązań i w żadnej mierze nie służy do ich weryfikacji.
Umorzenie zaległości podatkowych jest szczególnego rodzaju ulgą podatkową stanowiącą odstępstwo od zasady równości opodatkowania, a zatem jej stosowanie może mieć miejsce w okolicznościach szczególnych, z reguły niezależnych od postępowania podatnika. Orzekając w sprawie umorzenia organy podatkowe mają obowiązek również uwzględnić "interes publiczny". Umorzenie zaległości podatkowych jest natomiast związane z nieodwracalną rezygnacją z dochodów Skarbu Państwa. Stąd też organy podatkowe podejmując decyzję są zobowiązane do wyważenia relacji pomiędzy tymi dwoma interesami "podatnika i publicznym". Zobowiązany w odwołaniu nie wskazał jednak żadnych szczególnych okoliczności, z powodu których nie była w stanie uiścić w ustawowym terminie należnego podatku, przyczyniając się tym samym do powstania zaległości podatkowych i związanych z nimi odsetek.
Od roku 2006 zobowiązany nie składał zeznań podatkowych, z uwagi na brak dochodów w ciągu ostatnich 5 lat zarówno z tytułu umów o pracę lub działalności gospodarczej wykonywanej osobiście. Z akt sprawy wynika, iż na poczet zaległości podatkowych nie dokonywał żadnych wpłat nie starając się przynajmniej umniejszyć posiadanych zaległości. Nie przeznaczenie posiadanych środków na spłatę przedmiotowego zobowiązania, świadczy o świadomej rezygnacji z zapłaty zaległych zobowiązań podatkowych. Działania te były wynikiem autonomicznych, suwerennych decyzji zobowiązanego a fakt nie odprowadzania należnych podatków jest następstwem świadomie przyjętego postępowania. Każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Umorzenie zaległości podatkowe jest nieefektywnym sposobem wygaszania zobowiązań podatkowych. Umorzenie zaległości w opisanej sprawie pozostawałoby zatem w sprzeczności z interesem publicznym, który wymaga by wszyscy obywatele ponosili ciężary na rzecz Skarbu Państwa w postaci podatków. Dlatego organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek uzasadniających udzielenie daleko idącej ulgi podatkowej jaką jest umorzenie zaległości.
W skardze zobowiązany domagał się uchylenia powyższej decyzji oraz udzielenia mu ulgi podatkowej w postaci umorzenia całości zobowiązania. Decyzji zarzucił naruszenie 67a § 1 pkt 3 O.p. w ten sposób, że organ odwoławczy nie wziął pod uwagę faktu całkowitego braku dochodów, co uniemożliwia spłatę zobowiązania podatkowego, wobec czego jedynym wyjściem jest umorzenie zaległości.
Dyrektor Izby Skarbowej w P. podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej.
Ustosunkowując się do pisma procesowego zobowiązanego z dnia 9 grudnia 2011 r. organ także podtrzymał swoje stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę. Podkreślił, że pismo zawiera zarzuty polegające na "stworzeniu faktów", które nigdy nie miały miejsca, a pominięciu tych, które wystąpiły w rzeczywistości i jest wyrazem niezadowolenia z rozstrzygnięcia. Wskazane błędy w treści odpowiedzi na skargę oraz zarzuty nie spełniają przesłanki art. 122 i art. 187 § 1 O.p., nie są uzasadnione i nie mają związku z powstaniem konkretnej zaległości podatkowej, wobec której prowadzone było postępowanie odwoławcze, nie stwarzają możliwości uwzględnienia wniosku o całkowite umorzenie zaległości za lata 2001 - 2002.
Ustosunkowując się do kolejnego pisma procesowego zobowiązanego z dnia (...) lutego 2012 r., w którym oświadczył on, że nigdy nie był właścicielem działki budowlanej położonej w miejscowości C. , transakcja sprzedaży czy też zakupu takiej nieruchomości nie miała miejsca, organ odwoławczy podał, że podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę. Przyznał jednak, że nastąpiła pomyłka w Urzędzie Skarbowym P. - J. we wpisie do wprowadzonego w 2004 r. systemu CzM (Czynności Majątkowe) pod pozycją nr 2, która zawierała dane dotyczące transakcji sprzedaży działki budowlanej położonej w C. u (podano "C. ", winno być "C. "). Duże spiętrzenie pracy w pierwszym roku funkcjonowania systemu CzM mogło spowodować powstanie pomyłek we wprowadzanych danych do systemu. Po sprostowaniu omyłki pisarskiej dokonano ponownego i prawidłowego wydruku odnotowanych informacji o transakcjach dokonanych przez zobowiązanego w latach 2004-2005. Zdaniem organu pomimo zaistnienia powyższego błędu w scharakteryzowaniu transakcji z dnia (...) lutego 2004 r., nie miał on żadnego wpływu na rozstrzygnięcie.
W kolejnym piśmie procesowym z dnia (...) kwietnia 2012r., podatnik działając przez pełnomocnika z urzędu, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:
1. art. 120, art. 121, art. 122 O.p. poprzez działanie wbrew przepisom prawa,
2. art. 187 i art. 191 O.p. poprzez wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego,
3. art. 67a § 1 pkt 3 O.p. poprzez nieuwzględnienie przesłanek uzasadniających umorzenie zaległości podatkowej,
4. art. 210 § 4 w zw. z art. 235 O.p. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia faktycznego i prawnego tj. powołanie w uzasadnieniu decyzji szeregu nieprawidłowych informacji dotyczących transakcji przeprowadzonych przez skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Organ podatkowy w sposób właściwi ustalił stan faktyczny sprawy, który Sąd niniejszym przyjmuje za swój. Sąd zważył , że wskazane przez skarżącego nieścisłości w treści decyzji należy uznać jako oczywiste omyłki, nadto nie dotyczą one okoliczności związanych z powstaniem zaległości podatkowej. Analiza ich znaczenia dla wyniku sprawy prowadzi do wniosku, iż nie mogły mieć one istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. W opinii Sądu organ zebrał materiał dowodowy wystarczający do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, który nie budzi wątpliwości i ocenił go w sposób niewadliwy i logiczny, wyjaśnił niezbędne elementy stanu faktycznego a swoją decyzję należycie uzasadnił działając zgodnie z zasadami zaufania do organów podatkowych oraz prawdy obiektywnej. Zarzuty strony w tym zakresie nie znalazły potwierdzenia. Należy podkreślić, iż w postępowaniu w przedmiocie umorzenia zaległości nie można już kwestionować zasadności powstania takiej zaległości i dążyć do weryfikacja zobowiązań albowiem przedmiotem umorzenia mogą być tylko zaległości niesporne.
Według Sądu organ podatkowy rozstrzygając sprawę nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Nie rozstrzygnął sprawy samowolnie, według własnego widzimisię, a więc według jakiegokolwiek dowolnego działania. Podkreślić należy, iż w sprawach m.in. o umorzenie zaległości podatkowych kontroli Sądu nie podlega uznanie samo w sobie, ale kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2002 w sprawie sygn. akt III SA 830/00). Ocenie może podlegać zatem jedynie legalność działania organu podatkowego, a nie natomiast zasadność i celowość odmowy. Kontrolą Sądu objęta zatem będzie ta część postępowania administracyjnego, która odnosi się do ustalenia przez organy podatkowe faktu istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie ulgi. W postępowaniu sądowym nie można kwestionować rozstrzygnięcia merytorycznego zawartego w zaskarżonej decyzji, będącego wynikiem dokonanego przez organ wyboru, jego celowości i słuszności.
W niniejszej sprawie organ dokonał niewadliwej wykładni art. 67a O.p., zgodnie z którym, organ podatkowy ze względu na ważny interes podatnika lub interes publiczny może umorzyć zaległość podatkową. Przesłankę "ważnego interesu podatnika" trafnie połączył z sytuacją, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Następuje to gdy np. wystąpiła całkowita utrata możliwości zarobkowania, poważna utrata losowa majątku. Przesłanka "ważnego interesu podatnika" obejmuje zagrożenie jego egzystencji, które zachodzi wówczas, gdy zapłacenie podatku spowoduje, że podatnik będzie zmuszony do korzystania ze świadczeń przewidzianych w ustawie o pomocy społecznej (tak. m.in.: wyrok NSA z dnia 12 marca 1999 r., I SA/Po 1233/98, niepubl.).
Sąd uznał, iż organ dokonał także prawidłowej wykładni pojęcia "interesu publicznego" rozumiejąc go jako sytuację, gdy zapłata przez podatnika zaległości podatkowych spowoduje konieczność sięgania przez niego do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie on w stanie zaspakajać swoich potrzeb materialnych lub gdy skutki nie przyznania ulgi dotknęłyby nie tylko podatnika ale i inne osoby. Organ miał też na uwadze, że względy społeczne wymagają i przemawiają za tym, żeby zobowiązania podatkowe były realizowane - a podatnik pochopnie nie był z nich zwalniany. Organ podatkowy prawidłowo wyważył interes społeczny z indywidualnym interesem strony - tak jak zobowiązuje go do tego art. 2 Konstytucji RP (tak też: Dowgier Rafał, Etel Leonard, Kosikowski Cezary, Pietrasz Piotr, Popławski Mariusz, Presnarowicz Sławomir, Komentarz do art. 22 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.05.8.60), [w:] C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, M. Popławski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III.).
Niniejszy skład sądzący zgadza się z oceną organu, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi "ważny interes podatnika" czy "interes publiczny" przemawiający za udzieleniem ulgi. Strona miała możliwość uregulowania należnych zobowiązań podatkowych dużo wcześniej unikając powstania odsetek za zwłokę. Zaległość podatkowa powstała bowiem w wyniku sprzedaży nieruchomości w latach 2001 i 2002 oraz sprzedaży papierów wartościowych w 2004 i 2005 r. uzyskanych w drodze spadku po ojcu. Podatnik dokonał w latach 2001-2005 licznych transakcji obrotu nieruchomościami wskazującymi swoimi cechami na prowadzenie dobrze zorganizowanej działalności w celu zarobkowym. Osiągnął z nich zysk wielokrotnie przekraczający wysokość przedmiotowej kwoty. Miał także świadomość treści norm prawnych, na podstawie których powstało zobowiązanie podatkowe.
Istotne znaczenie ma też fakt, iż zobowiązany jest właścicielem nieruchomości w gminie C. o powierzchni prawie (...) m2, która wprawdzie jest obciążona hipotecznie lecz nadal stanowi znaczną wartość. Sytuacja strony nie jest więc krytyczna. Również choroba podatnika nie wpływa na zmianę stanowiska albowiem jest długotrwała i datuje się od 1980r. a więc nie mogła wpłynąć na powstanie zaległości. Należy podkreślić, iż strona ma nadal zarejestrowaną działalność gospodarczą, z której nie osiąga żadnych przychodów - a która generuje koszty i uniemożliwia dokonanie rejestracji jako osoby bezrobotnej więc de facto utrudnia znalezienie zatrudnienia. Jest więc całkowicie bezcelowa.
Dlatego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło