I SA/Po 803/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-12-06
Skład orzekający: Katarzyna Nikodem, Karol Pawlicki, Barbara Rennert
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasadne jest nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, gdy strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, a istnieje uprawdopodobnienie, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane?Ratio decidendi
Nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności jest zasadne, gdy spełnione są kumulatywnie dwie przesłanki: występuje co najmniej jedna z okoliczności wskazanych w art. 239b § 1 Ordynacji Podatkowej (np. zbywanie majątku znacznej wartości) ORAZ organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 O.p.). Samo zbycie majątku znacznej wartości nie jest wystarczające, jeśli nie towarzyszy mu uprawdopodobnienie groźby niewykonania zobowiązania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej określającej D. K. zobowiązanie w podatku od towarów i usług. Strona skarżąca zarzucała organom naruszenie przepisów Ordynacji Podatkowej, w szczególności dotyczące zebrania i oceny materiału dowodowego oraz uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania. Organy uznały, że zbycie przez podatniczkę nieruchomości oraz inne okoliczności uzasadniają nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędzia WSA Barbara Rennert po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 06 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji oddala skargę
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] określił D. K. w podatku od towarów i usług:
- nadwyżkę podatku należnego nad naliczonym, podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego za miesiące: styczeń 2012 r. w kwocie [...]zł, kwiecień 2012 r. w kwocie [...]zł oraz maj 2012 r. w kwocie [...]zł,
- nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym, do zwrotu na rachunek bankowy wskazany przez podatnika za miesiące: luty 2012 r. w kwocie [...]zł, wrzesień 2012 r. w kwocie [...]zł, październik 2012 r. w kwocie [...]zł, listopad 2012 r. w kwocie [...]zł, styczeń 2013 r. w kwocie [...]zł oraz luty 2013 r. w kwocie [...]zł. W wyniku wydania przedmiotowej decyzji powstała zaległość podatkowa za ww. okresy w łącznej kwocie [...]zł.
Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie. Na dzień wydania niniejszego postanowienia postępowanie odwoławcze nie zostało zakończone.
Postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K., na podstawie art. 239b §1 pkt 3, § 2 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r - Ordynacja Podatkowa (t. j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. – dalej: "O.p.") nadał powyższej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...] kwietnia 2016 r. rygor natychmiastowej wykonalności.
Dyrektor Izby Skarbowej w P., po rozpatrzeniu zażalenia z dnia [...] listopada 2016 r., postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...], uchylił w całości powyższe postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdyż przedstawiony materiał nie był wystarczający, aby uznać ziszczenie się przesłanki, o której mowa w art. 239b § 1 pkt 3 O.p.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K., po ponownym zbadaniu sprawy, nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] określającej D. K. w podatku od towarów i usług:
- za miesiąc styczeń 2012 r. nadwyżkę podatku należnego nad naliczonym, podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego, w wysokości [...] zł,
- za miesiąc luty 2012 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy wskazany przez podatnika w wysokości [...] zł,
- za miesiąc kwiecień 2012 r. nadwyżkę podatku należnego nad naliczonym, podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego, w wysokości [...] zł,
- za miesiąc mai 2012 r. nadwyżkę podatku należnego nad naliczonym, podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego, w wysokości [...] zł,
- za miesiąc wrzesień 2012 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy wskazany przez podatnika w wysokości [...] zł,
- za miesiąc październik 2012 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy wskazany przez podatnika w wysokości [...] zł,
- za miesiąc listopad 2012 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy wskazany przez podatnika w wysokości [...] zł,
- za miesiąc styczeń 2013 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy wskazany przez podatnika w wysokości [...] zł,
- za miesiąc luty 2013 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy wskazany przez podatnika w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że w sprawie zaistniały przesłanki przemawiające za nadaniem przedmiotowej decyzji rygoru wykonalności.
Na podstawie dokumentów znajdujących się w posiadaniu organu ustalono, że D. K. posiada następujące składniki majątkowe:
- nieruchomość gruntowa (grunty orne) położona w [...], wspólność ustawowa majątkowa małżeńska z P. K., szacunkowa wartość około [...] zł (wskazana przez pełnomocnika strony);
- nieruchomość gruntową zabudowaną domem jednorodzinnym położoną w K. przy ulicy [...], własność D. K. szacunkowa wartość około [...] zł. Na nieruchomości ustanowiona jest hipoteka umowna kaucyjna na łączną kwotę [...]zł;
- lokal stanowiący odrębną nieruchomość położony w K. przy [...], własność D. K., szacunkowa wartość około [...] zł;
- lokal stanowiący odrębną nieruchomość (pomieszczenie usługowo – handlowe) położony w P. przy [...]; wspólność ustawowa majątkowa z małżeńska z P. K.; szacunkowa wartość około [...] zł (wskazana przez pełnomocnika strony). Na lokalu ustanowiona jest hipoteka umowna łączna na kwotę [...]zł;
- lokal stanowiący odrębną nieruchomość położony w P. przy [...] w P., wspólność ustawowa majątkowa małżeńska z P. K., szacunkowa wartość około [...] zł. Na lokalu ustanowiona jest hipoteka umowna łączna na kwotę [...]zł;
- nieruchomość gruntowa położona w P. przy ulicy [...] - wspólność ustawowa małżeńska z P. K. w części ułamkowej nieruchomości - ze względu na charakter własności (część ułamkowa) trudno określić ewentualne kwoty możliwe do uzyskania ze sprzedaży;
- lokal stanowiący odrębną nieruchomość (hala garażowa) położony w P. przy ul. [...] - wspólność ustawowa majątkowa małżeńska z P. K. w części ułamkowej nieruchomości - ze względu na charakter własności (część ułamkowa) trudno określić ewentualne kwoty możliwe do uzyskania ze sprzedaży;
Z informacji uzyskanych z Centralne Ewidencji Pojazdów i Kierowców wynika, że D. K. posiada samochód osobowy [...] rok produkcji 2008, szacunkowa wartość rynkowa około [...] zł (uzyskana na podstawie ogólnie dostępnych informacji z ofert sprzedaży);
Ponadto D. K. posiadała nieruchomości gruntowe położone w miejscowości Ż. o powierzchni [...] ha i [...] ha na łączną kwotę [...]zł, które w dniu [...] sierpnia 2016 r. zostały sprzedane.
Z analizy posiadanych materiałów wynika, że wolne od zabezpieczenia były tylko sprzedane nieruchomości oraz nieruchomość położona w K. przy [...] i nieruchomość położona w [...], które wyceniono odpowiednio na [...] zł oraz [...] zł. Ponadto ustalono majątek ruchomy o wartości ok. [...] zł. W związku z powyższym stwierdzić należy, że sprzedane nieruchomości za kwotę [...]zł stanowiły znaczną część majątku nieruchomego, która mogła podlegać sprzedaży. Pozostałe nieruchomości zabezpieczone są na poczet zobowiązań kredytowych więc nie podlegają na chwilę obecną zbyciu.
Ponadto, zdaniem organu, analizując bieżące działania podatniczki organ stwierdził, że znacznie zmniejszyły się obroty z prowadzonej działalności gospodarczej za miesiące listopad 2016 r. (sprzedaż wynikająca z deklaracji VAT-7 - [...] zł) oraz grudzień 2016 r. (sprzedaż wynikająca z deklaracji VAT-7 - [...] zł) zarówno w stosunku do obrotów z poprzednich miesięcy 2016 r.: sierpień (sprzedaż wynikająca z deklaracji VAT-7 - [...] zł), wrzesień (sprzedaż wynikająca z deklaracji VAT-7 - [...] zł), październik (sprzedaż wynikająca z deklaracji VAT-7 - [...] zł) jak i do analogicznego okresu 2015 r.: listopad (sprzedaż wynikająca z deklaracji VAT-7 - [...] zł), grudzień (sprzedaż wynikająca z deklaracji VAT-7 - [...]). Ponadto w dniu [...] grudnia 2016 r. D. i P. K. ustanowili rozdzielność majątkową.
W ocenie organu istnieje uzasadniona obawa, że podatniczka podejmując dalsze działania polegające na zbywaniu majątku, między innymi posiadanych ruchomości i nieruchomości oraz ograniczając skalę prowadzonej działalności może nie wykonać dobrowolnie zobowiązania wynikającego z przedmiotowej decyzji oraz utrudniać lub udaremniać ewentualną egzekucję. Z uwagi na to, że decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nie jest ostateczna oraz że strona podejmuje działania polegające na zbywaniu majątku, a kwota zaległości wraz z odsetkami za zwłokę, która powstała w wyniku wydanej decyzji przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. - [...] zł, znacznie przewyższa wskazany majątek podlegający egzekucji, organ pierwszej instancji stwierdził, że zachodzi duże prawdopodobieństwo, że zobowiązanie wynikające z decyzji nieostatecznej nie zostanie wykonane.
W zażaleniu z dnia [...] lutego 2017 r. strona zaskarżyła w całości powyższe postanowienie, wnosząc o uchylenie postanowienia i umorzenie postępowania.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. nr [...], sprostowanym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239, art. 239b § 1 pkt 3, art. 239b § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm. – dalej: "O.p."), utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ za prawidłowe uznał stanowisko organu pierwszej instancji, nadające przedmiotowej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Jako przesłankę wskazano art. 239b § 1 pkt 3 O.p.
W ocenie organu odwoławczego posiadany przez stronę majątek nie gwarantuje zaspokojenia zobowiązania, ponieważ każda z nieruchomości stanowiących własność strony jest obciążona hipoteką. W takiej sytuacji dokonana w dniu [...] sierpnia 2016 r. sprzedaż jedynych nieobciążonych nieruchomości o wartości [...] zł może wskazywać na doprowadzenie przez stronę do sytuacji, w której wykonanie zobowiązania podatkowego określonego decyzją będzie jeżeli nie niemożliwe to znacznie utrudnione.
Biorąc po uwagę wartość nieobciążonego majątku w wysokości [...] zł oraz fakt, że strona dokonała w dniu [...] sierpnia 2016 r. sprzedaży dwóch nieruchomości gruntowych położonych w miejscowości Ż. o powierzchni [...] ha i [...] ha za łączną kwotę [...]zł, a także mając na uwadze wykazane wyniki finansowe z prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej, zdaniem organu, istnieje duże prawdopodobieństwo, że D. K. nie wykona obowiązku zapłaty zaległości podatkowej wynikającej z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...] kwietnia 2016 r. w kwocie [...]zł.
Zdaniem organu odwoławczego słusznie zatem postąpił Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
W skardze z dnia [...] czerwca 2017 r. skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o uwzględnienie skargi, uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz uchylenie w całości poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji.
Zaskarżonemu postanowieniu Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] zarzucono naruszenie prawa procesowego mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 122 oraz art. 187 § 1 O.p. poprzez niedopełnienie obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego wskutek braku zgromadzenia dowodów, które uprawdopodobniłyby niewykonanie w przyszłości zobowiązali podatkowych określonych w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. oraz nie wykonanie tego obowiązku w kontekście zebrania dowodów celem wykazania, iż strona skarżąca nie posiada wymaganego majątku,
2) art. 121 § 1 O.p. poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych poprzez oparcie rozstrzygnięcia o materiał dowodowy, który nie stworzył podstaw do wydania kwestionowanej decyzji,
3) art. 124 O.p. poprzez niedopełnienie obowiązku podjęcia czynności mających przekonać stronę o zasadności swojej decyzji, a zatem wyjaśnienia stronie, że decyzja poparta jest racjonalnymi i zasadnymi przesłankami, ponadto działaniem swoim organ ma doprowadzić do dobrowolnego wykonania decyzji przez stronę, bez stosowania środków przymusu,
4) art 127 O.p. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania polegające na wywodzeniu negatywnych dla strony konsekwencji z faktu skorzystania przez D. K. z prawa do wniesienia odwołania,
5) art. 191 O.p. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy oceny oczywiście dowolnej w sytuacji braku:
a) zgromadzenia zupełnego i całościowego materiału dowodowego,
b) wykazania okoliczności uprawdopodabniających, że zobowiązania wynikające z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. nie zostaną wykonane,
6) art. 217 § 2 O.p. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonego postanowienia, które ma charakter wyłącznie sprawozdawczy wskutek braku analizy zgromadzonego materiału dowodowego w kontekście jego wiarygodności umożliwiającej uprawdopodobnienie wystąpienia w przyszłości zdarzenia w postaci niewykonania zobowiązań podatkowych określonych w decyzji,
7) art. 239b § 1 pkt 1, 2 i 3 O.p. w związku z art. 239b § 2 O.p. poprzez brak uprawdopodobnienia, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji organu kontroli skarbowej nie zostanie wykonane,
8) art. 180 § 1, art. 187, art. 191 i art 217 § 2 O.p. poprzez:
- nierozważenie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie,
- błędną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie,
- błędnym przyjęciu, że strona dokonała zbycia majątku celem utrudnienia lub udaremnienia wykonania zobowiązania.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Badając zaskarżone postanowienie według kryteriów przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej: "P.p.s.a.") Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie, wbrew zarzutom skargi nie narusza prawa materialnego, a jego wydanie poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom prawa procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Spór w niniejszej sprawie koncentruje się wokół zasadności nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...] kwietnia 2016 r. W opinii skarżącej, w sprawie nie zaistniały przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności ww. decyzji.
Rozpoczynając rozważania prawne w tym zakresie należy wskazać, że zgodnie z art. 239a O.p., decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Natomiast stosownie do art. 239b § 1 O.p., decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: 1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Jednocześnie w art. 239 b § 2 O.p. zastrzeżono, że przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
Z przywołanych regulacji wynika, że dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest spełnienia dwóch przesłanek. Pierwszą przesłanką jest jedna z czterech okoliczności wskazanych w art. 239b § 1 pkt 1 – 4 O.p. Użycie przez ustawodawcę w powołanym przepisie spójnika "lub", wyrażającego zgodnie z zasadami poprawnej legislacji tzw. alternatywę łączną, oznacza, że stwierdzenie w stanie faktycznym sprawy już jednej z tych okoliczności daje organowi podatkowemu możliwość zastosowania wspomnianego rygoru. Nie wyklucza to jednak wystąpienia tych przesłanek łącznie, gdyż ustawodawca dopuszcza możliwość współwystępowania sytuacji komunikowanych przez zdanie łączone tym spójnikiem, a zatem możliwe jest spełnienie warunków wynikających z jednego lub kilku, a także z wszystkich zdań. Drugą przesłanką wskazaną w art. 239b § 2 O.p. jest uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Uprawdopodobnienie wystąpienia danej okoliczności oznacza wykazanie, że zachodzi duże prawdopodobieństwo zmaterializowania się jej.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie już podkreślano, że przyjęcie w treści art. 239b § 2 O.p. pojęcia "uprawdopodobnienie" znajduje również przełożenie na zasady dowodzenia ziszczenia się wskazanej w tym przepisie przesłanki, tj. możliwości niewykonania zobowiązania wynikającego z decyzji (por. wyrok NSA z 8 listopada 2016 r., sygn. akt I FSK 1327/16 – wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z treści ww. przepisów wynika więc, że fakt zaistnienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 239b § 1 O.p., organ podatkowy obowiązany jest ustalić przez udowodnienie, natomiast dla wykazania spełnienia warunku określonego w art. 239b § 2 O.p., wystarczy uprawdopodobnienie, które jest środkiem zastępczym dowodu. Dopiero jednak kumulatywne spełnienie przesłanek z obu paragrafów, stanowi podstawę do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy podkreślić, że organ podatkowy pierwszej instancji wskazał na wystąpienie w sprawie przesłanki z art. 239b § 1 pkt 3 O.p. W rozpatrywanej sprawie w wyniku wydania przedmiotowej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...] kwietnia 2016 r. powstała zaległość podatkowa za wskazane okresy w łącznej kwocie [...]zł. Strona nie uiściła tego zobowiązania i złożyła odwołanie.
Organ pierwszej instancji stwierdził następnie, że w dniu [...] sierpnia 2016 r., D. K. sprzedała dwie nieruchomości gruntowe położone w miejscowości Ż. o powierzchni [...] ha i [...] ha za łączną kwotę [...]zł.
Mając na uwadze powyższe oraz po przeanalizowaniu całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ pierwszej instancji prawidłowo doszedł do wniosku, że zobowiązanie podatkowe wynikające z nieostatecznej decyzji wymiarowej Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...] kwietnia 2016 r. może nie zostać wykonane, więc nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Jako przesłankę wskazano art. 239b § 1 pkt 3 O.p., zgodnie z którym, decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości.
Każda sprawa z zakresu rygoru natychmiastowej wykonalności musi być oceniona w kontekście stanu faktycznego występującego w danej sprawie. Organ odwoławczy, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności ponownie zatem rozpoznał zasadność nadania rygoru natychmiastowej wykonalności z uwagi na zbywanie przez stronę majątku znacznej wartości. W tym celu na podstawie dowodów w postaci: wykazu ksiąg wieczystych oraz poszczególnych ich wydruków, protokołu o stanie majątkowym spisanego w dniu [...] listopada 2016 r. organ odwoławczy ustalił jakie podatniczka posiadała nieruchomości. Na podstawie dokonanej analizy organ stwierdził, że łączna wartość szacunkowa nieruchomości obciążonych hipoteką wynosi [...] zł, natomiast łączna kwota obciążeń na tych nieruchomościach wynosi [...] zł. Nie ma zatem nieobciążonej wartości majątku nieruchomego.
Organ odwoławczego ocenił zatem, że posiadany przez stronę majątek nie gwarantuje zaspokojenia zobowiązania, ponieważ każda z nieruchomości stanowiących własność strony jest obciążona hipoteką. W takiej sytuacji dokonana w dniu [...] sierpnia 2016 r. sprzedaż jedynych nieobciążonych nieruchomości o wartości [...] zł może wskazywać na doprowadzenie przez stronę do sytuacji, w której wykonanie zobowiązania podatkowego określonego decyzją będzie jeżeli nie niemożliwe to znacznie utrudnione. Ponadto, na podstawie dowodu w postaci: protokołu o stanie majątkowym spisanego w dniu [...] listopada 2016 r.; pisma Ministerstwa Cyfryzacji Departament Ewidencji Państwowych z dnia [...] października 2016 r. organ stwierdził, że D. K. posiada ruchomość, tj. samochód osobowy marki [...], której wartość szacunkowa pojazdu wynosi [...] zł.
Biorąc po uwagę wartość nieobciążonego majątku w wysokości [...] zł oraz fakt, że strona dokonała w dniu [...] sierpnia 2016 r. sprzedaży dwóch nieruchomości gruntowych położonych w miejscowości Ż. za łączną kwotę [...]zł, a także mając na uwadze wykazane wyniki finansowe z prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej stwierdzono, że istnieje duże prawdopodobieństwo, że D. K. nie wykona obowiązku zapłaty zaległości podatkowej wynikającej z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...] kwietnia 2016 r. w kwocie [...]zł. Organ odwoławczy stwierdził w następstwie, że prawidłowo postąpił Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. nadając tej decyzji na podstawie art. 239b § 1 pkt 3 i art. 239b § 2 O.p. rygor natychmiastowej wykonalności. Dodano także, że w dniu [...] grudnia 2016 r. D. i P. K. ustanowili rozdzielność majątkową.
Prawidłowo w zaskarżonym postanowieniu organ wskazał, że analiza regulacji prawnych dotyczących nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej nakładającej na stronę obowiązek podatkowy wskazuje, że muszą zostać spełnione kumulatywnie (łącznie) dwie przesłanki, aby można było nadać decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności, a mianowicie, musi zaistnieć co najmniej jeden z czterech warunków określonych w art. 239b § 1 O.p. oraz organ podatkowy musi uprawdopodobnić, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane - art. 23 § 2 O.p. Dla możliwości nadania nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie wystarczy zatem samo wskazanie, że zaistniała jedna z przesłanek określonych w art. 239b § 1 pkt od 1 do 4 O.p. Organy podatkowe zgodnie z art. 239b § 2 O.p. mają dodatkowo obowiązek wykazania, że w sprawie istnieją takie okoliczności, które uprawdopodabniają groźbę niewykonania zobowiązania podatkowego uzasadniającą sięgnięcie do instytucji nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.
W orzecznictwie wskazuje się, że uprawdopodobnienie nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) istnienia jakiegoś faktu, a zatem nie oznacza konieczności udowodnienia danej okoliczności. Uprawdopodobnienie, o którym mowa w art. 239b § 2 O.p. oznacza, że obowiązkiem organu podatkowego nie jest dowodowe wykazanie, że podatnik nie zapłaci podatku wynikającego z nieostatecznej decyzji, ale wskazanie na okoliczności, fakty już istniejące, na podstawie których można obiektywnie i racjonalnie wnioskować, że podatek ten nie zostanie zapłacony (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 4 czerwca 2014 r., I SA/Lu 153/14, LEX nr 1546192).
Zasadnie zatem organy oceniły, że na tle wyżej określonego unormowania materiał zebrany w sprawie jest wystarczający do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. wskazał przesłankę jego nadania i ją uprawdopodobnił. Stwierdzono bowiem, że kwota zaległości, którą winna uiścić strona odwołująca się z tytułu zobowiązania wynikającego z decyzji nieostatecznej na dzień wydania postanowienia wynosząca [...] zł w zestawieniu z faktem, iż strona nie posiada majątku wystarczającego na pokrycie tych zaległości i jednocześnie dokonuje czynności polegających na zbyciu majątku o łącznej wartości [...] zł przed uiszczeniem jakiejkolwiek kwoty na poczet określonego jej zobowiązania, rodzą uzasadnioną obawę nieuregulowania zaległości powstałej w wyniku wydania przedmiotowej decyzji. Dodatkowo wzięto pod uwagę fakt, że dochody z działalności gospodarczej D. K. w latach 2013-2015 spadały. Na podstawie złożonych zeznań na formularzach PIT-36L stwierdzono: w 2013 r. wykazano dochód w kwocie [...]zł, w 2014 r. wykazano dochód w kwocie [...]zł, natomiast w 2015 r. wykazano stratę w wysokości [...] zł i w 2016 r. także stratę w wysokości [...] zł. Dodano także, że do dnia wydania zaskarżonego postanowienia podatniczka nie uregulowała dobrowolnie, nawet częściowo, zobowiązania wynikającego z przedmiotowej decyzji. Nadto ustalono, że podatniczka ma na utrzymaniu trójkę dzieci, a w dniu [...] grudnia 2016 r. małżonkowie D. K. i P. K. ustanowili rozdzielność majątkową. Powyższe okoliczności spowodowały, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. zasadnie uznał, że należy nadać rygor natychmiastowej wykonalności wymienionej na wstępie decyzji w świetle art. 239b § 1 pkt 3 i art. 239b § 2 O.p.
Nie można zgodzić się zatem z zarzutami strony, że organy nie rozważyły całego materiału dowodowego, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy błędnie przeanalizowano. Przeciwnie, analizie poddano cały zebrany w sprawie materiał, w tym wszystkie posiadane przez stronę nieruchomości i ruchomości, a także obciążenia i osiągane dochody. Dopiero to było podstawą do stwierdzenia, że D. K. jeszcze przed uiszczeniem choćby niewielkiej kwoty na poczet zobowiązania określonego jej decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. wyzbywa się składników swojego majątku, które są jeszcze wolne od obciążeń. Był to bez wątpienia sygnał, że zagrożone jest wykonanie przedmiotowego zobowiązania podatkowego i podstawa do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 239b § 1 pkt 3 O.p.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.). Fakt, iż organ podatkowy skorzystał z uprawnienia nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, po uprzednim uprawdopodobnieniu, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, nie może świadczyć, o naruszeniu powołanego przepisu. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia art. 124 O.p. Organ pierwszej instancji, a następnie organ drugiej instancji wypełniły wskazaną w tym przepisie zasadę przekonywania realizując ją poprzez przedstawienie stronie przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy podjęciu tego rozstrzygnięcia. W tych okolicznościach stwierdzono, że nie ma również uzasadnienia zarzut naruszenia art. 217 § 2 O.p., bowiem wbrew twierdzeniu Strony zaskarżone postanowienie zawiera uzasadnienie prawne (wskazano: przepis prawa, jego treść i uzasadnienie jego zastosowania), które zostało następnie odniesione do okoliczności faktycznych (stan majątkowy Strony) istotnych dla rozstrzygnięciu sprawy (zbywanie nieruchomości). Pod uwagę wzięto również aktualne obroty firmy podatniczki. Odnosząc się do wszystkich zebranych w sprawie dowodów zasadnie organy stwierdziły o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. Podkreślić należy, że jakkolwiek organy podatkowe mają obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, nie oznacza to jednak, aby obowiązek poszukiwania dowodów ciążył tylko na organie podatkowym, bowiem strona w swym dobrze rozumianym interesie powinna wykazywać dbałość o przedstawienie stosownych środków dowodowych. W postępowaniu administracyjnym również obowiązuje zasada, że ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wyprowadza skutki prawne. Tymczasem w postępowaniu prowadzonym przed pierwszą jak i drugą instancją, strona nie przedstawiła innych dowodów czy argumentacji, potwierdzających brak zagrożenia, że zobowiązanie nie zostanie uiszczone. Podniesiony przez pełnomocnika strony fakt, iż strona posiada znaczny majątek, a zbyty majątek stanowi tylko jego nieznaczną część został przez organy podatkowe podważony.
Za niezasadny należy także uznać zarzut strony skarżącej dotyczący nie wypełnienia przez organ drugiej instancji obowiązku zastosowania instytucji uregulowanej w art. 200 O.p., co zdaniem strony spowodowało naruszenie art. 127 O.p. W myśl art. 200 § 1 O.p. przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Stosownie do art. 200 § 2 O.p. przepisów § 1 nie stosuje się:
1) w przypadkach przewidzianych w art. 123 § 2 oraz w art. 165 § 5;
2) w sprawach zabezpieczenia i zastawu skarbowego;
3) w przypadku przewidzianym w art. 165 § 7, jeżeli decyzja ma zostać wydana wyłącznie na podstawie danych zawartych w złożonym zeznaniu, złożonej informacji lub deklaracji.
Na podstawie art. 165 § 5 O.p. przepisów § 2 i § 4 nie stosuje się do postępowania w sprawie:
1) ustalenia zobowiązań podatkowych, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie, jeżeli stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie;
2) umorzenia zaległości podatkowych w przypadkach, o których mowa w art. 67d § 1;
3) nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności;
4) zabezpieczenia;
5) zaliczenia wpłaty, nadpłaty lub zwrotu podatku;
6) wstrzymania wykonania decyzji;
7) wygaśnięcia decyzji.
Z powyższych przepisów wynika, że obowiązku wyznaczenia stronie 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego nie stosuje się m. in. w przypadku postępowania w sprawie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności (art. 200 § 2 pkt 1 O.p.). Skoro obowiązek wynikający z art. 200 § 1 O.p. adresowany jest nie tylko do organu pierwszej instancji, ale także do organu odwoławczego, to wobec braku w art. 200 § 2 O.p. jakichkolwiek zastrzeżeń, znajduje on zastosowanie do postępowania w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności prowadzonego w obu instancjach.
W ocenie Sądu organy w sposób rzetelny ustaliły stan faktyczny sprawy i uwzględniły cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Uprawdopodobniły w stopniu wystarczającym, że zobowiązanie wynikające z decyzji nieostatecznej nie zostanie wykonane.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 119 pkt 3 oraz art. 151 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło