I SA/Po 819/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku RG o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zmiany decyzji ostatecznej ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne za 2007r. postanawia: oddalić wniosek /-/V.Mielcarek Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. Wobec tego RG złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Jak wynika z uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że w związku z tym, iż jest na emeryturze nie stać go na uiszczenie opłaty sądowej. Jednocześnie wniósł o ustanowienie adwokata, który pomoże rozstrzygnąć sprawę na jego korzyść. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Posiada dom o powierzchni [...] m2, mieszkanie własnościowe o powierzchni [...] m2, nieruchomość rolną o powierzchni [...]. Nie posiada natomiast oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Skarżący z tytułu emerytury uzyskuje dochód w wysokości [...] netto, małżonka zaś z tytułu emerytury w wysokości [...] netto. Wnioskodawca podał, że jest po [...] zawałach i wydaje na leki około [...]. Żona skarżącego również choruje i kupuje lekarstwa. Na wezwanie z dnia [...] RG w odpowiedzi z dnia [...]. podał, że ponosi następujące koszty miesięcznego utrzymania: gaz [...], energia elektryczna około [...]ł, opał na ogrzanie domu (węgiel) około [...], telefon z Internetem [...], wywóz szamba [...], lekarstwa [...]. Skarżący wskazał, że dom, w którym mieszka jest w złym stanie technicznym, ma około 200 lat i wymaga częstych napraw, które ze względów finansowych musi wykonywać sam w ramach możliwości jakie posiada. Skarżący i jego żona nie posiadają samochodów osobowych. Wnioskodawca uzyskuje dodatkowy dochód z ARiMR w kwocie około [...] na rok. Pieniądze te w całości przeznacza na podatki, ubezpieczenie domu, paliwo do ciągnika, którym uprawia ziemię. Z pomocy społecznej nie korzysta. W mieszkaniu skarżącego mieszkają jego dzieci, które prowadzą oddzielne gospodarstwo domowe. Skarżący nie uzyskuje z tego tytułu żadnych środków finansowych. Do pisma załączył m.in. zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym [...], z których wynika, że dochód skarżącego w [...]. wyniósł [...], zaś jego żony [...], natomiast w [...] dochód wnioskodawcy wyniósł [...], jego małżonki [...]. Załączył również kserokopię zaświadczenia z banku z dnia [...],którego wynika, że na rachunku bankowym skarżącego nie występowało i nie występuje zadłużenie. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 ustawy). Art. 246 § 1 pkt 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywoływania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa (por. post. SN z dnia 24 września 1984r., sygn. akt II CZ 104/84). Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy, a z oświadczeń skarżącego, które zostały złożone w niniejszej sprawie, to nie wynika. Argumentacja skarżącego odnosząca się co do braku jakichkolwiek środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie nie jest wiarygodna. Skarżący posiada dom, mieszkanie, nieruchomość rolną, posiada stałe miesięczne źródło utrzymania z tytułu emerytury w wysokości [...] netto, jego żona zaś wysokości [...] netto. Poza tym skarżący otrzymuje z ARiMR dopłatę do nieruchomości rolnej w kwocie [...] na rok. Mając na uwadze wszystkie te okoliczności należało stwierdzić, że skarżący RG nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z tych względów na podstawie art. 245 § 1 i art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek