I SA/Po 840/18
WyrokWSA w Poznaniu2019-01-15
Skład orzekający: Dominik Mączyński, Włodzimierz Zygmont, Izabela Kucznerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwrot części wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych związanych z budownictwem mieszkaniowym, składany na podstawie ustawy o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez młodych ludzi, może być złożony do 31 grudnia roku, w którym nastąpiło faktyczne przystąpienie do użytkowania wybudowanego domu jednorodzinnego, czy też do 31 grudnia roku, w którym zaistniały prawne warunki umożliwiające przystąpienie do użytkowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że termin do złożenia wniosku o zwrot wydatków, określony w art. 23 ust. 2 ustawy o pomocy państwa, należy odnieść do roku, w którym faktycznie nastąpiło przystąpienie do użytkowania wybudowanego domu jednorodzinnego, a nie tylko do roku, w którym zaistniały prawne warunki umożliwiające jego użytkowanie. Wniosek ten wymaga spełnienia dwóch przesłanek: prawnej (uzyskanie zgód na użytkowanie) i faktycznej (rzeczywiste rozpoczęcie użytkowania). Dopiero łączne spełnienie tych przesłanek określa rok, do którego należy złożyć wniosek.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o zwrot części wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych związanych z budownictwem mieszkaniowym. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił zwrotu, uznając, że wniosek został złożony po terminie, tj. po 31 grudnia roku, w którym nastąpiło zgodne z prawem przystąpienie do użytkowania domu. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Strona skarżąca argumentowała, że faktyczne przystąpienie do użytkowania nastąpiło później niż wynikałoby to z przepisów Prawa budowlanego, a wniosek został złożony w terminie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego i zasądził zwrot kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dominik Mączyński Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant: st. sekretarz sądowy Katarzyna Fornalik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi [...] i [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] r., nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu na rzecz strony skarżącej kwotę 468,- zł (czterysta sześćdziesiąt osiem złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Decyzją z dnia [...] maja 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. odmówił [...] i [...] zwrotu części wydatków poniesionych w okresie od [...] września 2014 r. do [...] lipca 2017 r. na zakup materiałów budowlanych związanych z budownictwem mieszkaniowym, dotyczących inwestycji wymagającej pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że dniu [...] lutego 2018 r. [...] i [...] (dalej: podatnicy, strona, skarżący) złożyli wniosek o zwrot niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym (poprawiony w dniu [...] marca 2018 r.), deklarując kwotę zwrotu w wysokości [...] zł. W dniu [...] marca 2018 r. podatnicy w związku z ww. wnioskiem przedłożyli:
- kopię projektu architektoniczno-budowlanego wybudowanego budynku mieszkalnego,
- oświadczenia, iż budynek spełnia kryterium powierzchni użytkowej zgodnie z ustawą o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez młodych ludzi,
- oświadczenia, że jest to ich pierwszy wybudowany budynek mieszkalny oraz nie posiadają, ani nie posiadali na własność lub współwłasność żadnego innego mieszkania ani budynku mieszkalnego oraz że użytkowanie wybudowanego budynku mieszkalnego zostało rozpoczęte w dniu [...] lutego 2018 r.
Ponadto podatnicy dostarczyli zaświadczenie z dnia [...] lutego 2018 r. wydane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., dotyczące zakończenia budowy obiektu budowlanego, z treści którego wynika, że w dniu [...] września 2017 r. złożyli zawiadomienie zgodnie z art. 54 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1332, dalej: P.b.) o zakończeniu budowy obiektu i jego gotowości do użytkowania, a ww. organ nie wniósł sprzeciwu do zamiaru przystąpienia do użytkowania obiektu i stwierdził gotowość obiektu do użytkowania.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. wskazał, że podatnicy nie spełnili jednego z podstawowych warunków, wynikającego z art. 23 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez młodych ludzi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 604 ze zm. dalej: ustawa o pomocy państwa), od którego uzależnione jest prawo do ubiegania się o zwrot poniesionych wydatków, a mianowicie wniosek o zwrot nie został złożony do 31 grudnia roku, w którym miało miejsce zgodne z prawem przystąpienie do użytkowania wybudowanego domu jednorodzinnego, tj. do [...] grudnia 2017 r.
Zdaniem organu I instancji, w związku z zawiadomieniem właściwego organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy w dniu [...] września 2017 r., do zgodnego z prawem użytkowania obiektu budowlanego podatnicy mogli przystąpić, jeżeli organ nadzoru budowlanego w terminie 14 dni od doręczenia zawiadomienia nie zgłosił sprzeciwu w drodze decyzji, a tym samym wniosek o zwrot wydatków mogli złożyć najpóźniej do [...] grudnia 2017 r. W ocenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K., niezłożenie wniosku w ww. terminie powoduje brak możliwości skorzystania ze zwrotu.
Pismem z dnia [...] maja 2018 r. podatnicy wnieśli odwołanie od powyższej decyzji. Ich zdaniem spełnili oni warunek wynikający z art. 23 ust. 2 ustawy o pomocy państwa tj. złożyli wniosek o zwrot wydatków w ustawowym terminie.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wskazał na przepisy art. 20 ust. 1 i ust. 3, art. 21 ust. 1, art. 22 ust. 1 i art. 23 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy państwa. Z treści ostatniego ze wskazanych przepisów tj. art. 23 ust. 2 ustawy o pomocy państwa wynika, że wniosek o zwrot wydatków osoba fizyczna składa raz, nie później niż do dnia 31 grudnia roku, w którym zgodnie z prawem miało miejsce przystąpienie do użytkowania wybudowanego lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego.
Organ podniósł, że ustawodawca w ustawie o pomocy państwa nie zdefiniował pojęcia "zgodnego z prawem przystąpienia do użytkowania", jednakże zauważyć należy, że ustawodawca zdefiniował w ww. ustawie pojęcie "pierwszego zasiedlenia mieszkania".
W myśl art. 2 pkt 6 ww. ustawy - użyte w ustawie sformułowanie "pierwsze zasiedlenie mieszkania" oznacza pierwsze oddanie do użytkowania mieszkania przez osobę, która wybudowała to mieszkanie, w wyniku budowy lub przebudowy obiektu budowlanego, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, a także pierwsze oddanie do użytkowania mieszkania przez osobę, która w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nabyła to mieszkanie od osoby, która wybudowała to mieszkanie, w wyniku budowy lub przebudowy obiektu budowlanego, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], analogicznie należy rozumieć "zgodne z prawem przystąpienie do użytkowania wybudowanego domu jednorodzinnego", tj. ww. sformułowanie oznacza oddanie obiektu budowlanego w użytkowanie zgodnie z właściwymi przepisami.
Natomiast zgodnie z art. 54 P.b. do użytkowania obiektu budowlanego, na budowę którego wymagane jest pozwolenie na budowę albo zgłoszenie budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a i 19a, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i art. 57, po zawiadomieniu właściwego organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Zatem inwestor po zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego zawiadamia właściwy organ nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy, natomiast do zgodnego z prawem użytkowania obiektu budowlanego może przystąpić jeżeli organ nadzoru budowlanego w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji.
W ocenie organu odwoławczego, biorąc pod uwagę treść przytoczonych wyżej przepisów, w omawianej sprawie zgodne z prawem przystąpienie do użytkowania domu jednorodzinnego przez podatników miało miejsce po upływie 14 dni od dnia doręczenia organowi nadzoru budowlanego zawiadomienia o zakończeniu budowy, a więc w październiku 2017 r. Organ odwoławczy podkreśla, że słuszność powyższej tezy potwierdza również znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenie z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] wydane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., z którego jednoznacznie wynika, iż strona w dniu [...] września 2017 r. zawiadomiła organ nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy i gotowości do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego, a organ nie wniósł sprzeciwu od zamiaru przystąpienia do użytkowania obiektu i na podstawie art. 57 P.b. stwierdził gotowość obiektu budowlanego do użytkowania.
Należy zauważyć, że w orzecznictwie administracyjnym przyjmuje się, że w sensie techniczno-budowlanym można mówić o zakończeniu budowy obiektu budowlanego, gdy odpowiada on warunkom, jakie przewiduje P.b. wobec budowy legalnej przy zawiadomieniu organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy (art. 57). Ponadto obiekt powinien być w takim stanie, by mógł zostać przeprowadzony jego odbiór i można byłoby przekazać go do normalnej eksploatacji i użytkowania.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] podkreślił, że to strona z własnej woli zawiadomiła w dniu [...] września 2017 r. organ nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego i gotowości do jego użytkowania, a tym samym wskazała, iż dom znajdował się w stanie umożliwiającym jego użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem.
Stwierdzić również należy, że zawarty w art. 23 ust. 2 ustawy o pomocy państwa warunek nie oznacza możliwości złożenia wniosku o zwrot niektórych wydatków poniesionych na budowę domu jednorodzinnego do 31 grudnia roku, w którym podatnik wprowadził się do wybudowanego domu jednorodzinnego, lecz oznacza, że wniosek należy złożyć do 31 grudnia roku, w którym miało miejsce zgodne z przepisami P.b. oddanie budynku do użytkowania, czyli w omawianej sprawie roku, w którym podatnicy po zakończeniu budowy zawiadomili właściwy organ nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy i gotowości do użytkowania obiektu, a ten w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia nie zgłosił sprzeciwu w drodze decyzji.
Z uwagi na powyższe, w ocenie organu odwoławczego, zasadnie organ I instancji stwierdził, iż termin, o którym mowa w art. 23 ust. 2 ustawy o pomocy państwa jest terminem nieprzekraczalnym i od jego dotrzymania uzależniona jest możliwość skorzystania ze zwrotu części wydatków poniesionych w związku z budową pierwszego własnego mieszkania.
Skoro odwołujący [...] września 2017 r. zawiadomili właściwy organ nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy obiektu i gotowości do jego użytkowania, to do zgodnego z prawem użytkowania obiektu budowlanego mogli przystąpić jeżeli organ nadzoru budowlanego w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia nie zgłosił sprzeciwu w drodze decyzji i tym samym wniosek o zwrot wydatków winni byli złożyć najpóźniej [...] grudnia 2017 r. Niezłożenie wniosku w terminie, o którym mowa powyżej powoduje brak możliwości ubiegania się o zwrot.
Ponadto, należy zauważyć, że ustawa nie warunkuje możliwości złożenia wniosku o zwrot wydatków od wcześniejszego rozpoczęcia użytkowania wybudowanego domu jednorodzinnego. Jeżeli podatnik spełnia wszystkie warunki dotyczące zwrotu przewidziane ustawą to może ubiegać się o zwrot części tych wydatków na podstawie tej ustawy również przed przystąpieniem do użytkowania wybudowanego domu jednorodzinnego. Użycie przez ustawodawcę zwrotu "nie później niż do" przy określaniu terminu składania wniosku o zwrot przez osobę fizyczną oznacza, że wniosek o zwrot może zostać złożony przed zakończeniem budowy domu jednorodzinnego i przed przystąpieniem do użytkowania wybudowanego domu jednorodzinnego, jednak nie później niż do 31 grudnia roku, w którym zgodnie z prawem miało miejsce przystąpienie do użytkowania.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] zauważył ponadto, że najpóźniej wystawioną fakturą VAT z załączonych przez podatników do wniosku [...] z dnia [...] lutego 2018 r. jest faktura nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. Z powyższego wynika, że wniosek o zwrot niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym mógł zostać złożony przez odwołujących już w ww. dacie, a ostatnim dniem terminu do jego złożenia był dzień [...] grudnia 2017 r. Należy więc stwierdzić, że podatnicy na złożenie w terminie, o którym mowa w art. 23 ust. 2 ustawy o pomocy państwa, wniosku o zwrot niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym mieli ponad 5 miesięcy od daty wystawienia ostatniej faktury załączonej do wniosku. Termin ten nie został dotrzymany.
W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], w ustalonych okolicznościach faktycznych i prawnych należy uznać, że nie został spełniony jeden z podstawowych warunków do ubiegania się o zwrot niektórych wydatków poniesionych w związku z budową pierwszego własnego mieszkania, tj. warunek zawarty w art. 23 ust. 2 ustawy o pomocy państwa. Uprawnienie do skorzystania z prawa do zwrotu niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym nabywają podatnicy spełniający wszystkie warunki określone ww. ustawą. Tym samym niespełnienie jednego z wymaganych przepisami prawa warunków, pozbawia odwołujących możliwości ubiegania się o zwrot części wydatków poniesionych w związku z budową domu.
Pismem z dnia [...] września 2018 r. podatnicy wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, podnosząc w szczególności, że nie zgadzają się, iż nie spełnili warunku wynikającego z art. 23 ust. 2 ustawy o pomocy państwa tj. że nie złożyli wniosku o zwrot wydatków do 31 grudnia roku, w którym miało miejsce zgodne z prawem przystąpienie do użytkowania wybudowanego domu jednorodzinnego. Skarżący podkreślili, że do wybudowanego domu wprowadzili się dopiero w lutym 2018 r., o czym poinformowali Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. i w ich ocenie dopiero od tego momentu miało miejsce faktyczne zgodne z prawem przystąpienie do użytkowania. Nadto wskazali, że zamierzali wprowadzić się do nowo wybudowanego domu na święta Bożego Narodzenia 2017 r., lecz z uwagi na opóźnienia w pracach wykończeniowych faktycznie wprowadzili się dopiero pod koniec lutego 2018 r. Wniosek o zwrot wydatków był sporządzony i gotowy do złożenia na dzień [...] grudnia 2017 r., a brak jego złożenia wynikał z tego, że nie mieszkali jeszcze w nowym domu. Nadto podatnicy podnieśli, że nie wiedzieli, iż wniosek o zwrot wydatków należy złożyć do końca roku, w którym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nie wniósł sprzeciwu do zamiaru przystąpienia do użytkowania obiektu.
Skarżący podnieśli także, że organy podatkowe wskazały, iż ustawodawca w ustawie nie zdefiniował pojęcia "zgodnego prawem przystąpienia do użytkowania". Takiego pojęcia, zdaniem podatników, nie zawiera również P.b.
Pod koniec września, zgodnie z pouczeniem zawartym w pozwoleniu na budowę tj. co najmniej 21 dni przed planowanym terminem zamieszkania, złożyli zawiadomienie o zakończeniu budowy obiektu budowlanego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nie wniósł sprzeciwu do zamiaru przystąpieniu do użytkowania obiektu. Z uwagi na problemy z firmą budowlaną prace wykończeniowe przedłużyły się jednak o ponad 2 miesiące i podatnicy wprowadzili się dopiero pod koniec lutego 2018 r.
Skarżący podkreślili, że w ustawie o pomocy państwa jest stwierdzenie "zgodnego z prawem przystąpienia do użytkowania", a nie "można przystąpić" użyte w prawie budowlanym. Ponadto ustawa o pomocy państwa nie wymaga, aby do wniosku o zwrot wydatków dołączyć decyzję lub inny dokument wydany przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, co może świadczyć, że to skarżący wskazują datę zamieszkania w ich domu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przystępując do oceny legalności zaskarżonej decyzji wskazać należy, że dotyczyła ona odmowy zwrotu wydatków związanych z budową domu jednorodzinnego, na podstawie przepisów ustawy o pomocy państwa, z uwagi na złożenie wniosku w tej sprawie z uchybieniem terminu do jego wniesienia.
Zdaniem organów podatkowych tego rodzaju wniosek należy złożyć do dnia 31 grudnia danego roku, w którym zgodnie z przepisami P.b. miało miejsce przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego, a więc w momencie, gdy przepisy tego prawa pozwalały na przystąpienie do użytkowania, zaś według skarżących termin ten dotyczy roku, w którym, po spełnieniu warunków przewidzianych prawem budowlanym, doszło do faktycznego zamieszkania (zameldowania) w wybudowanym budynku jednorodzinnym.
Spór dotyczył więc rozumienia pojęcia "miało miejsce" przystąpienie do użytkowania (budynku) zgodnego z prawem. Organy podatkowe wiązały to zdarzenie z wypełnieniem warunków prawa budowlanego skutkującego możliwością użytkowania budynku (stanem prawnym), a strona skarżąca z rzeczywistym rozpoczęciem jego użytkowania (stan faktyczny).
W ocenie Sądu rację w tym sporze należy przyznać skarżącym.
Zgodnie z treścią art. 23 ust. 2 ustawy o pomocy państwa, wniosek o zwrot wydatków osoba fizyczna składa raz, nie później niż do dnia 31 grudnia roku, w którym zgodnie z prawem miało miejsce przystąpienie do użytkowania wybudowanego lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego. Przepisy ustawy nie zawierają definicji użytych w tej normie prawnej zwrotów ani też nie odsyłają do przepisów innych ustaw celem określenia ich znaczenia. Omawiany przepis nie dotyczy prawnych warunków uprawniających do przystąpienia do użytkowania budynku (lokalu) lecz odnosi się do ich spełnienia w określonym terminie (31 grudnia). W myśl art. 54 P.b. "do użytkowania obiektu budowlanego (...) można przystąpić (...), po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Tak więc przepis ten w okolicznościach w nim opisanych pozwala przystąpić do użytkowania danego obiektu ale nie wskazuje terminu, w którym do takiego użytkowania ma dojść. Innymi słowy od spełnienia warunku tego przepisu uzależniona jest możliwość użytkowania wybudowanego budynku (lokalu), a nie konieczność (obowiązek) przystąpienia do jego użytkowania. Należy przy tym zauważyć, że zwrot "miało miejsce" dotyczy czasu przeszłego dokonanego, a nie przyszłego i niepewnego (mogło mieć miejsce) co oznacza, że termin, o którym mowa w art. 23 ust. 2 ustawy o pomocy państwa należy odnieść, nie do czasu, w którym zaistniały przewidziane prawem okoliczności niezbędne do zgodnego z prawem użytkowania lecz do momentu, w którym doszło do takiego użytkowania po spełnieniu przewidzianych prawem warunków. W przepisie tym chodzi więc o dwie przesłanki. Pierwsza to zdarzenie prawne oznaczające uzyskanie niezbędnych zgód czy pozwoleń na użytkowanie obiektu budowlanego, a druga to zdarzenie faktyczne oznaczające rzeczywiste, faktyczne przystąpienie do użytkowania. Dopiero łączne spełnienie tych dwóch przesłanek określa moment (rok), w którym zaistnieje obowiązek złożenia wniosku o przedmiotowy zwrot wydatków. Legalne, a więc zgodne z prawem przystąpienie do użytkowania może nastąpić wyłącznie po spełnieniu przewidzianych prawem (m.in. budowlanym) warunków, a nie wcześniej.
Wniosek, o którym mowa w art. 23 ust. 2 ustawy o pomocy państwa z istoty rzeczy powinien być złożony w ciągu roku (do 31 grudnia), w którym miało miejsce, a nie mogło mieć miejsce przystąpienie do użytkowania i to tylko z momentem zaistnienia tego faktu.
Należy stwierdzić, że przepis art. 23 ust. 2 ustawy o pomocy państwa zakłada spełnienie dwóch okoliczności - prawnej i faktycznej - dla ustalenia roku, w którym (do końca którego) zgodnie z tym przepisem, należy złożyć wniosek o zwrot wydatków. Po pierwsze uzyskanie zgody odpowiednich organów na użytkowanie (legalnie) wybudowanego budynku (lokalu) - okoliczność prawna wykazywana stosownymi dokumentami i po drugie przystąpienie do faktycznego użytkowania (używania) takiego budynku (lokalu) - okoliczność faktyczna wykazywana na podstawie dostępnych dowodów (dokumentów czy zeznań). O ile strona, nie wykaże, że w roku złożenia przedmiotowego wniosku istniały już warunki formalne do zgodnego z prawem (legalnego) przystąpienia do użytkowania (budynku, lokalu) oraz, że do takiego użytkowania w roku złożenia wniosku doszło (faktyczne zamieszkanie) traci prawo do spornego zwrotu. Ostatecznym terminem do złożenia wniosku o zwrot wydatków, o którym mowa w art. 23 ust. 2 ustawy o pomocy państwa, to koniec roku kalendarzowego, w którym doszło do legalnego, a więc zgodnego z prawem, przystąpienia do użytkowania wybudowanego budynku (lokalu).
Należy przy tym zauważyć, że ustawa Prawo budowlane nie zawiera legalnej definicji pojęcia "przystąpienie do użytkowania" obiektu budowlanego. Rozumienie pojęcia użytkowania obiektu budowlanego jest zbliżone do "korzystania z rzeczy" w ujęciu powszechnie rozumianym (...). Pojęcie użytkowania obiektu budowlanego należy zatem rozumieć jako używanie rzeczy czy korzystanie z niej" (tak wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 listopada 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 163/17).
Sąd nie podziela stanowiska zawartego w zaskarżonej decyzji, że z uwagi na brak ustawowego wyjaśnienia terminu zawartego w art. 23 ust. 2 ustawy o pomocy państwa tj. "miało miejsce przystąpienie do użytkowania", należy odwołać się do definicji zawartego w ustawie pojęcia "pierwszego zasiedlenia mieszkania".
Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], analogicznie należy rozumieć "zgodne z prawem przystąpienie do użytkowania wybudowanego domu jednorodzinnego, tj. ww. sformułowanie oznacza oddanie obiektu budowlanego w użytkowanie zgodnie z właściwymi przepisami.
W ocenie Sądu brak jest jakichkolwiek podstaw do stosowania analogii w rozumieniu tych dwóch odmiennych pojęć. Z treści art. 2 pkt 6 ustawy o pomocy państwa wynika, że użyte w ustawie sformułowanie "pierwsze zasiedlenie mieszkania" oznacza pierwsze oddanie do użytkowania mieszkania przez osobę, która wybudowała to mieszkanie, w wyniku budowy lub przebudowy obiektu budowlanego, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, a także pierwsze oddanie do użytkowania mieszkania przez osobę, która w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nabyła to mieszkanie od osoby, która wybudowała to mieszkanie, w wyniku budowy lub przebudowy obiektu budowlanego, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Natomiast przepis art. 23 ust. 2 ustawy o pomocy państwa stanowi o zgodnym z prawem przystąpieniem do użytkowania budynku. Dokonując już tylko wykładni językowej tych dwóch terminów należy stwierdzić, że zasadniczo się one różnią i nie można ich utożsamiać. Czym innym jest bowiem "oddanie do użytkowania", a czym innym "przystąpienie do użytkowania".
Słuszności tezy Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], nie potwierdza również znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenie z dnia [...] lutego 2018 r. wydane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., z którego jednoznacznie wynika, iż strona w dniu [...] września 2017 r. zawiadomiła organ nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy i gotowości do użytkowania budyniu mieszkalnego jednorodzinnego, a organ nie wniósł sprzeciwu od zamiaru przystąpienia do użytkowania obiektu i na podstawie art. 57 P.b. stwierdził gotowość obiektu budowlanego do użytkowania. Zasadne jest stanowisko organu, że w orzecznictwie administracyjnym przyjmuje się, że w sensie techniczno-budowlanym można mówić o zakończeniu budowy obiektu budowlanego, gdy odpowiada on warunkom, jakie przewiduje P.b. wobec budowy legalnej przy zawiadomieniu organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy. Jednak fakt, iż strona z własnej woli zawiadomiła organ nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego i gotowości do jego użytkowania, nie przesądza, że wskazała, iż dom znajdował się w stanie umożliwiającym jego użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem i że strona przystąpiła do jego użytkowania.
Organ zasadnie stwierdził, iż termin, o którym mowa w art. 23 ust. 2 ustawy o pomocy państwa jest terminem nieprzekraczalnym i od jego dotrzymania uzależniona jest możliwość skorzystania ze zwrotu części wydatków poniesionych w związku z budową pierwszego własnego mieszkania. Nie można się natomiast zgodzić ze stanowiskiem organu, że w świetle okoliczności faktycznych i prawnych w przedmiotowej sprawie termin ten nie został zachowany.
Co do stwierdzenia organu odwoławczego, że najpóźniej wystawioną fakturą jest faktura z dnia [...] lipca 2017 r. ze skargi wynika, że po tym terminie też były dokonywane zakupy. Skarżący nie mogli ich odliczyć, ponieważ nie zostały wymienione w wykazie, albo były kupione wraz z usługą montażu.
Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy uwzględni poczynioną wyżej ocenę prawną. Sąd stwierdził, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia prawa materialnego tj. przepisu art. 23 ust. 2 ustawy o pomocy państwa, które miało wpływ na wynik sprawy.
W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 135 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2018, poz. 1302) orzekł, jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło