I SA/Po 843/11

PostanowienieWSA w Poznaniu2013-12-11

Skład orzekający: sędzia NSA Włodzimierz Zygmont

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść nawet częściowo kosztów postępowania, pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ skarżący, pomimo wezwania, nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść nawet częściowo kosztów postępowania. Ciężar udowodnienia tego faktu spoczywa na wnioskodawcy, który powinien przedstawić fakty i dowody na poparcie zasadności wniosku, czego skarżący nie uczynił.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, uzasadniając go bezdomnością, brakiem środków do życia i pogarszającym się stanem zdrowia. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku, wskazując na rozbieżności między jego oświadczeniami a danymi z baz internetowych, które sugerowały prowadzenie działalności rolniczej, gospodarczej oraz zajmowanie stanowiska Prezesa spółki. Skarżący nie uzupełnił wniosku w wymaganym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Włodzimierz Zygmont po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania prowadzonego w zakresie nabycia przez płatnika ulgi w podatku rolnym postanawia: oddalić wniosek. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, który uzasadnił tym, że jest osobą bezdomną i samotną, bez środków do życia, stan jego zdrowia ulega pogorszeniu. Wskazał, że z uwagi na brak środków został wpisany do Krajowego Rejestru Dłużników Niewypłacalnych, przy czym zadłużenie powstało bez jego winy. Oświadczył, że nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Obecnie utrzymuje się z datków oraz ze zbierania surowców wtórnych i z tego tytułu uzyskuje od [...] do [...],- zł miesięcznie. Podał, że przebywał w szpitalu w [...], a lekarze stwierdzili u niego niezdolność do pracy i do występowania przed sądami. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania sprawy w oparciu o dotychczas zgromadzony materiał. Jednocześnie poinformowano skarżącego, że okoliczności znane sądowi z urzędu, a także dane zawarte w bazach internetowych wskazują, że prowadzi on działalność rolniczą, prowadził działalność gospodarczą oraz zajmuje stanowisko Prezesa spółki "[...]" Sp. z o.o. (do maja 2012 r. był wspólnikiem tego podmiotu gospodarczego), a ponadto jest osobą reprezentującą podmiot gospodarczy "[...]" Sp. z o.o. w organizacji (skargi wniesione do tutejszego sądu i zarejestrowane pod sygn. akt III SA/Po 516/13, I SA/Po 498/13 oraz I SA/Po 499/13). Postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. referendarz sądowy oddalił wniosek z uzasadnieniem, że złożone przez skarżącego oświadczenia były niepełne, co skutkowało niewyjaśnieniem istotnych okoliczności dotyczących wnioskodawcy. W uzasadnieniu postanowienia podkreśli, że uchylanie się od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wyłączającą możliwość przyznania prawa pomocy. Skoro wnioskodawca, pomimo wezwania, nie dostarczył żądanych dokumentów i nie udzielił pełnych wyjaśnień, przeto nie było możliwe dokonanie rzetelnej i obiektywnej oceny stanu majątkowo-finansowego strony. Skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił niezgodność ze stanem faktycznym i prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie mógł być uwzględniony. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Skarżący powinien przedstawić fakty i dowody na poparcie zasadności przyznania prawa pomocy. Sąd uznał, że treść oświadczenia złożonego przez skarżącego na urzędowym formularzu jest niewystarczająca do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego skarżącego. Wezwanie skarżącego do uzupełnienia wniosku zmierzało do umożliwienia skarżącemu należytego udokumentowania wniosku o przyznanie prawa pomocy. W opinii sądu zakres żądanych dokumentów i informacji miał istotne znaczenie dla oceny zasadności wniosku. W konsekwencji skarżący winien z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. Skarżący, mimo wezwania, nie złożył w szczególności zeznań rocznych podatkowych za 2011 r. i 2012 r., nie wyjaśnił nawet czy takie zeznania składał, nie przedłożył również wyciągów z rachunków bankowych, nie podał czy takie rachunki bankowe posiada. Podał, że posiada pojazd o wartości 100,- zł, który wymaga ciągłych napraw, jednakże nie wyjaśnił jaki to pojazd, jakiej marki i jaki jest rok jego produkcji. Nie wyjaśnił również czy w okresie ostatnich pięciu lat posiadał jakieś nieruchomości, jeżeli tak to jakie, czy zbył te nieruchomości, jeżeli tak to kiedy i w jaki sposób, nie podał czy prowadzone są wobec niego postępowania egzekucyjne, czy w związku z prowadzonymi postępowaniami egzekucyjnymi został zajęty jego majątek, rachunek bankowy, nie przedłożył dokumentów o zajęciu majątku i rachunku bankowego, nie podał jaka kwota w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego została do chwili obecnej wyegzekwowana. Skarżący nie podał także w jakiej wysokości ponosi koszty miesięcznego utrzymania, czy korzysta z pomocy opieki społecznej i czy jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny. Nie udzielił również informacji dotyczących spółki "[...]" Sp. z o.o., w której w maju 2012 r. zbył udziały na rzecz brata [...] o wartości [...],- zł, nie wyjaśnił w jakiej wysokości otrzymuje wynagrodzenie za pełnienie funkcji Prezesa Zarządu w tej spółce, nie podał również w jakiej wysokości uzyskuje przychody z tytułu reprezentacji "[...]" Sp. z o.o. w organizacji. Nie przedłożył również żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że z uwagi na stan zdrowia nie może podjąć pracy. Skarżący nie udokumentował twierdzeń o wysokości własnego zadłużenia, nie ujawnił rzeczywistych przyczyn powstania zadłużenia, nie wskazał zastosowanych środków egzekucyjnych oraz nie udokumentował wysokości kwot wyegzekwowanych od początku 2013 r. Podkreślić przy tym należy, że wpis do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych został dokonany w dniu [...] września 2011 r., natomiast zbycie przez skarżącego na rzecz brata udziałów w "[...]" Sp. z o.o. o łącznej wartości [...] zł zostało ujawnione w Monitorze Sądowym i Gospodarczym w dniu [...] maja 2012 r. Wnosząc sprzeciw od kwestionowanego rozstrzygnięcia skarżący mógł dołączyć żądane wcześniej przez referendarza dokumenty i wyjaśnienia. Jednakże tego nie uczynił. Powyższe dokumenty i informacje były niezbędne do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego skarżącego. W opinii sądu niecelowe było ponowne wzywanie skarżącego o ich złożenie. Sąd zatem stwierdza, że skarżący nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść nawet częściowo kosztów postępowania. Dlatego sąd na podstawie art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło