I SA/Po 853/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A w W o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A w W na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Celnej. W skardze strona skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez Dyrektora Izby Celnej. Na wypadek nieuwzględnienia tego wniosku przez organ, spółka w oparciu o art. 61 § 3 P.p.s.a. wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez Sąd. Skarżąca w uzasadnieniu wniosku wskazała, że wstrzymanie wykonania w.w decyzji uzasadnia w szczególności brak jednolitego stanowiska w łonie Służby Celnej, co do charakteru gier na urządzeniu oraz różna praktyka organu I instancji w zakresie uzależnienia wydania decyzji od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Ponadto skarżąca zwróciła uwagę, że w sprawach podobnych do niniejszej, WSA w [...] kolejnych wydanych orzeczeniach w okresie [...] orzekł o zasadności skarg oraz uchylił zaskarżone decyzje. Wskazane okoliczności, zdaniem skarżącej, czynią zasadnym uwzględnienie jej wniosku i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Ponadto spółka oświadczyła, że aktualnie względem niej toczy się szereg postępowań w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry. Skarżąca podała, że aktualnie ponosi duże straty, m.in. wskutek nieosiągania planowanych zysków w wyniku zatrzymania przedmiotowych urządzeń przez Urzędy Celne. Stwierdziła, że uiszczenie kar pieniężnych na obecnym etapie postępowania, kiedy dokonanie czynu z art. 107 k.k.s. nie zostało udowodnione żadnym prawomocnym orzeczeniem, dodatkowo pogorszy sytuację finansową spółki i będzie niewspółmierne do zaistniałych okoliczności. Skarżąca wyraziła przekonanie, że zasługuje na tymczasową ochronę polegającą na wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny o losie przepisów będących podstawą do wymierzenia przedmiotowej kary pieniężnej. Wskazała, że dalsze nakładanie na nią decyzjami kar i nie wstrzymywanie ich wykonania grozi jej nieodwracalną szkodą. Według spółki w przesłankach wynikających z art. 61 § 3 P.p.s.a., chodzi nie tylko o szkodę grożącą samemu skarżącemu, ale również każdą inną szkodę w tym także szkodę grożącą Skarbowi Państwa w związku z wypłatą pobranych kar. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca powołała się na postanowienia wydane przez sądy administracyjne, którymi wstrzymano wykonanie decyzji. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W razie wniesienia skargi: na decyzję lub postanowienie – organ, który wydał decyzję lub postanowienie, może wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego, ich wykonanie w całości lub w części, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (por. art. 61 § 2 pkt 1 P.p.s.a.). Na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma fakultatywny charakter, a więc sąd może, lecz nie musi wstrzymać wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nawet w wypadku, gdy w sprawie występują przesłanki przewidziane w powołanym wyżej przepisie. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych wymienionych we wskazanym przepisie. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym między innymi w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r. o sygn. akt GZ 138/2004, podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji, zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taki uszczerbek (majątkowy lub niemajątkowy), który nie będzie mógł być usunięty przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego surogat w postaci sumy pieniężnej nie przedstawiałby znaczenia dla skarżącego, albo gdyby zachodziło zagrożenie życia lub zdrowia. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne konsekwencje, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, opub. w LEX nr 192964). Stosownie do powyższych uregulowań zaistnienie chociażby jednej z wymienionych przesłanek w art. 61 § 3 P.p.s.a. uzasadnia wstrzymanie danego aktu. Podnieść należy, że skoro zaskarżoną decyzją wymierzono stronie karę pieniężną, to z uwagi na treść art. 61 § 3 P.p.s.a. rzeczowe uzasadnienie rozpoznawanego wniosku powinno precyzyjnie opisywać aktualną sytuację finansową i majątkową strony skarżącej, tak by Sąd rozpoznający ten wniosek doszedł do przekonania, że uiszczenie spornej kwoty przed rozpoznaniem sprawy rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu wniosek o wstrzymanie w badanej sprawie nie zawiera informacji wskazujących na aktualne możliwości płatnicze skarżącej spółki oraz na posiadany przez nią majątek. Sąd nie ma możliwości oceny, czy uiszczenie kwoty [...] przed rozstrzygnięciem niniejszej sprawy zagrozi płynności finansowej skarżącej spółki, a tym bardziej czy doprowadzi do jej upadłości. Trzeba zatem przypomnieć, że ogólnikowe twierdzenia, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych dowodów, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (por. np. postanowienie NSA z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II OZ 1099/14 publ. LEX nr 1550923). Uwzględniając powyższe Sąd stwierdza, że skarżąca spółka nie wykazała, aby w sprawie ziściły się przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W szczególności Sąd podkreśla, że skarżąca domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołała się na okoliczności mające charakter merytorycznych zarzutów skierowanych przeciwko kwestionowanej decyzji. Zawarty w skardze wniosek nie zawierał natomiast żadnego konkretnego odniesienia do przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W tym kontekście zaznaczyć należy, że skarżąca nie wskazała potencjalnych skutków jakie może wywołać wykonanie zaskarżonej decyzji w jej majątku. Ponadto podkreślenia wymaga, że do oceny zasadności wniosku konieczne jest dysponowanie przez Sąd aktualnymi i pełnymi danymi o stanie majątkowym spółki. Zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącej, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki, musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jej aktualnej sytuacji majątkowej (posiadanym majątku ruchomym i nieruchomym), wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, kwotach posiadanych wierzytelności, wysokości uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków. Takich pełnych danych spółka nie przedłożyła. Nie można tym samym zweryfikować, czy skarżąca rzeczywiście nie dysponuje środkami umożliwiającymi pokrycie należności orzeczonej decyzją, a co się z tym wiąże, że wykonanie decyzji wiązałoby się z wyrządzeniem skarżącej znacznej szkody lub prowadziło do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W konsekwencji poczynionych wyżej rozważań Sąd stwierdza, że skarżąca nie wykazała, aby w stosunku do niej zachodziła którakolwiek z przesłanek zawartych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Ponadto Sąd zauważa, że skarżąca w przedmiotowym wniosku wyraźnie stwierdziła, iż wnosi o wstrzymanie wykonania kwestionowanego przez nią aktu do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny o losie przepisów będących podstawą do wymierzenia przedmiotowej kary pieniężnej. W tym kontekście wskazać należy, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 11 marca 2015 r., o sygn. akt P 4/14, po rozpoznaniu m.in. pytania prawnego NSA, orzekł, że art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.) są zgodne z: art. 2 i art. 7 w związku z art. 9 Konstytucji RP, a także z art. 20 i art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Z kolei w wyroku z dnia 21 października 2015 r. o sygn. akt P 32/12, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612 i 1201) w zakresie, w jakim zezwalają na wymierzenie kary pieniężnej osobie fizycznej, skazanej uprzednio prawomocnym wyrokiem na karę grzywny za wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 ustawy z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2013 r. poz. 186, ze zm.), są zgodne z wywodzoną z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą proporcjonalnej reakcji państwa na naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Jedynie na marginesie Sąd wskazuje, że każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Godzi się także zauważyć, że potencjalna wadliwość zaskarżonej decyzji nie ma wpływu na ocenę zasadności wniosku w przedmiocie wstrzymania jej wykonania, ponieważ dokonywanie przez Sąd oceny legalności decyzji na tym etapie postępowania jest przedwczesne i niedopuszczalne. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.