I SA/Po 859/14
WyrokWSA w Poznaniu2015-06-10
Skład orzekający: Włodzimierz Zygmont, Katarzyna Nikodem, Małgorzata Bejgerowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej o umorzeniu postępowania egzekucyjnego jako bezprzedmiotowego, wydane w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne zostało zakończone, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że umorzenie postępowania egzekucyjnego jako bezprzedmiotowego jest prawidłowe, gdy postępowanie egzekucyjne zostało faktycznie zakończone. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak elementu materialnego stosunku prawnego, co uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. W sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne zostało zakończone, wniosek o jego umorzenie staje się bezprzedmiotowy.Stan faktyczny
Zobowiązany złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, powołując się na przedawnienie należności i wadliwe doręczenie tytułów wykonawczych. Po kilku etapach postępowania administracyjnego, Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] lipca 2014r. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora ZUS o umorzeniu postępowania egzekucyjnego jako bezprzedmiotowego. Zobowiązany zaskarżył to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Protokolant: st. sekr. sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2015 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie wniosku zobowiązanego o umorzenie postępowania egzekucyjnego I. oddala skargę. II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu [...] kwotę [...] uwzględniającą podatek od towarów i usług w wysokości [...] tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
,Sygn. akt I SA/Po 859/14
U Z A S A D N I E N I E
W dniu [...] listopada 2013r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] wpłynął skierowany do organu egzekucyjnego wniosek A.X. ( dalej: "zobowiązany") o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] marca 2008r. od nr [...] do nr [...] oraz od nr [...] do nr [...]. We wniosku zobowiązany powołał się na przedawnienie zobowiązania z uwagi na doręczenie powyższych tytułów wykonawczych dopiero w dniu [...] kwietnia 2013r. i na fakt, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło po [...] latach, podczas gdy okres przedawnienia wynosi [...] lat, a nadto , że egzekucja toczy się na "nieostatecznej" podstawie oraz , że rozstrzygnięcia egzekucyjne zostały złośliwe skierowanie na nieaktualny adres zobowiązanego.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013r. nr [...] Dyrektor [...] Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] marca 2008r. o nr od [...] do [...] oraz od [...] do [...]. Wskazał, że tytuły wykonawcze zostały wystawione po uprzednim skierowaniu upomnień i obejmowały należności, które nie uległy przedawnieniu, gdyż zgodnie z treścią art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ( dalej: "u.s.u.s."), w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2011r., należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Ponadto poprawność postępowania egzekucyjnego i przedawnienia w odniesieniu do powyższych tytułów wykonawczych była badana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu sprawie sygn. akt I SA/Po 288/11. Natomiast tytuły wykonawcze z dnia [...] września 2011r. i [...] września 2011r. zostały wystawione na podstawie prawomocnej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] z dnia [...] maja 2008r. znak [...], określającej wysokość zadłużenia zobowiązanego z tytułu nieopłaconych składek.
Zobowiązany wniósł zażalenie w którym domagał się uchylenia powyższego postanowienia i uwzględnienia wniosku z dnia [...] listopada 2013r. w całości, uzyskania wyjaśnień w kwestii zarzutów naruszenia prawa materialnego oraz wyjątkowej bezczynności i przewlekłości postępowania, a także co do lekceważenia przepisów art. 45 § 1 i 2 u.p.e.a. i art. 105 § 1 k.p.a. Nadto wniósł o uchylenie czynności egzekucyjnych z uwagi na powstałą nadpłatę do rozliczenia i zwrotu wraz z odsetkami, w szczególności z tytułu "należności za okres przedawnienia od [...] 01.2002r. do 02.2003r. na trzy fundusze" (tytuły wykonawcze o nr od [...] do [...],[...] do [...],[...] do [...]). Dodał, że wnosi o powtórzenie lub anulowanie wszystkich tytułów nr [...] do [...] oraz od [...] do [...], z uwagi na 5- letni okres przedawnienia dokonanej czynności, "która nie przerwała okresu przedawnienia do [...] kwietnia 2013r."
Dyrektor Izby Skarbowej w [...], uchylił w całości zaskarżone postanowieniem z [...] lutego 2014r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji .
Dyrektor [...] ZUS w [...] wydał w dniu [...] marca 2014r. w wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku zobowiązanego z dnia [...] listopada 2013 r. dwa rozstrzygnięcia o nr [...]:
- postanowienie w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowe postępowania w sprawie z wniosku zobowiązanego o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] do [...] z dnia [...] marca 2008r. oraz nr [...] do [...] z dnia [...] września 2011 r. z uwagi na jego bezprzedmiotowość, oraz
- odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] marca 2008r. nr [...] oraz [...] do [...].
Zobowiązany wniósł zażalenia na obydwa powyższe postanowienia. W zażaleniu na pierwsze z powyższych postanowień zobowiązany ponownie podniósł kwestię kierowania korespondencji na niewłaściwy adres i stwierdził, że "aby zajęcie było prawidłowo dokonane, zawiadomienie o zajęciu musi zostać skutecznie doręczone zarówno dłużnikowi zajętej wierzytelności jak i zobowiązanemu". Ponadto oświadczył, że podtrzymuje w całości wniosek z dnia [...] listopada 2013r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego, a także, że wnosi:
- o zmianę orzeczenia,
- o "przedawnienie upomnienia z dnia [...] marca 2004r.",
- o uchylenie postanowienia z dnia [...] marca 2014r. ( którego nadanie [...] marca 2013r. zdaniem zobowiązanego świadczy o bezczynności organu),
- o "dodatkowe przedawnienie za okres 11/2001 i 12/2011 tytułów [...] i [...],
- o "zwrot potrąconych należności na okoliczność umorzenia skutek przedawnienia powstała nadpłata do zwrotu".
Dyrektor Izby Skarbowej w [...], postanowieniem z dnia [...] lipca 2014r. nr [...] postanowienie Dyrektora [...] Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] utrzymał w mocy. Zdecydował, że w tej sprawie wystąpiła przesłanka bezprzedmiotowości. Postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie wskazanych w kwestionowanym postanowieniu tytułów wykonawczych zostało zakończone. Organ egzekucyjny przedstawił przebieg spłaty zadłużenia objętego tym postępowaniem egzekucyjnym. Odnosząc się do zarzutów dotyczących "złośliwego kierowania korespondencji na błędny adres" Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że wprawdzie w sprawie brak przesłanek uzasadniających zastosowanie instytucji doręczenia zastępczego z uwagi na to, że tytuły zostały wysłane na niewłaściwy adres, jednakże wyjaśnił, że dla skutecznego wszczęcia egzekucji, które nastąpiło z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia, nie ma znaczenia wcześniejsze doręczenie zobowiązanemu tytułu wykonawczego. Poinformował, że brak doręczenia tytułów nie stanowi wady podważającej legalność postępowania egzekucyjnego, ale wskazał, że organ egzekucyjny powinien jednak doręczyć zobowiązanemu odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem o zajęciu, co spowoduje, że zobowiązanemu dopiero od momentu ich doręczenia zaczną biec terminy do składania przysługujących środków zaskarżenia. W tym zakresie zapadł wyrok z dnia 04 stycznia 2012r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu sygn. akt I SA/Po 288/11. W związku z powyższym, tytuły wykonawcze zostały doręczone zobowiązanemu w dniu [...] kwietnia 2013r.
Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że wniosek zażalenia "o dodatkowe przedawnienie" tytułów wykonawczych z dnia [...] września 2011r. nr [...] i [...] za okres 11/2001 i 12/2001 nie mógł być oceniany bowiem tytuły te nie były przedmiotem wniosku zobowiązanego z dnia [...] listopada 2013r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Wyjaśnił jedynie, że powyższe tytuły wykonawcze zostały wystawione na podstawie prawomocnej decyzji ZUS z dnia [...] maja 2008r, znak: [...], określającej wysokość zadłużenia zobowiązanego z tytułu nieopłaconych składek, ponieważ Sąd Apelacyjny w [...] wyrokiem z dnia [...] marca 2011r. sygn. akt [...], oddalił apelację płatnika od wyroku z dnia [...] kwietnia 2010r. Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w [...], sygn. akt [...] nieuwzględniający odwołania od decyzji określającej zadłużenia.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących bezczynności i przewlekłości w sprawie wysłania postanowienia, Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że zarzuty te nie mogły być rozpatrzone w postępowaniu w sprawie z jego wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego rozpatrzonego a podstawie art. 59 u.p.e.a. w związku z art 105 k.p.a. Skargę na bezczynność czy przewlekłość postępowania, wnosi się w odrębnym trybie bezpośrednio do organu nadzoru.
W skardze zobowiązany zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 7, art. 8, art. 35, art. 44, art.77 §1, art. 107§3, art. 136 k.p.a. w związku z art.123 u.s.u.s., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i dowolne ustalenie stanu faktycznego. W ocenie zobowiązanego w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, gdyż nie uwzględniono jego argumentów popartych dowodami. Ponadto ponownie podniósł kwestie przedawnienia należności, wygaśnięcie obowiązku oraz prowadzenie egzekucji na podstawie tytułów wystawionych w oparciu o nieostateczną decyzję z dnia [...] maja 2008r. Zwrócił uwagę , że "nie zostały wykonane" przez ZUS wyroki o sygn. III SA/Po 678/13 i III SA/Po 679/13.
Podkreślił również, że uznanie przez Dyrektora Izby Skarbowej za zasadną złożonej w trybie art. 54 u.p.e.a. skargi z dnia [...] kwietnia 2013r. na czynności egzekucyjne (zajęcie wynagrodzenia) powinno skutkować umorzeniem "egzekucji z dnia [...] marca 2008r." Świadczy to o bezczynności Dyrektora Izby Skarbowej. Zobowiązany ponownie podniósł , że korespondencja z ZUS kierowana była na jego nieaktualny adres. Stwierdził, że został przekroczony "termin administracyjny", ponieważ rozstrzygnięcia winny być wysyłane w tej samej dacie, w której zostały podpisane.
Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wniósł o oddalenie skargi, jako bezzasadnej. Nie podzielił podniesionych w skardze zarzutów przepisów prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd nie zgadza się z zarzutami zobowiązanego dotyczącymi niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i dowolnego ustalania stanu faktycznego. Dyrektor Izby Skarbowej zgromadził cały niezbędny materiał dowodowy, który starannie rozpatrzył , a następnie dokonał jego oceny w sposób zgodny z zasadami swobodnej oceny dowodów i ustalił zindywidualizowany, prawidłowy stan faktyczny dotyczący niniejszej sprawy. Zobowiązany w toku postępowania korzystał z "dosyłania" pism uzupełniających jego stanowisko. Jednakże dokonana przez zobowiązanego odmienna ocena ustalonego stanu faktycznego sprawy i jego kwalifikacji prawnej , jako nietrafna ,nie mogła mieć wpływu na rozstrzygnięcie.
W opinii sądu kwestia niewłaściwego kierowania wobec zobowiązanego korespondencji (doręczenie odpisów tytułów wykonawczych i odpisu zajęcia wynagrodzenia) pod adres zameldowania, a nie faktycznego zamieszkania i uznanie w związku z tym toczącej się egzekucji "za niebyłą" nie mogła być z przyczyn procesowych w sprawie rozpatrywana. Prawomocnym wyrokiem z dnia 4 stycznia 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie sygn. akt. I SA/Po 288/11 oddalił skargę zobowiązanego w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego obejmującej zarówno powyższą kwestię, jak i zarzut dotyczący tzw. "wirtualnej egzekucji" , Sąd wyjaśnił m.in., że "nie mogła stanowić przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego argumentacja strony skarżącej w przedmiocie zarzutów rzekomego niedoręczenia upomnień oraz niedopuszczalności egzekucji w związku z "przedawnieniem upomnień". Sąd podkreślił m.in., że "dla skutecznego wszczęcia egzekucji, które w tym przypadku nastąpiło w świetle art. 26 §5 pkt 2 u.p.e.a. z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu - nie ma znaczenia wcześniejsze doręczenie skarżącemu tytułu wykonawczego. W świetle bowiem art. 72 § 2 i art. 80 § 2 ustawy zajęcie jest bowiem skuteczne z chwilą zawiadomienia pracodawcy dłużnika o tym fakcie (...). Ponadto WSA w Poznaniu wskazał, że (...) " brak doręczenia tytułów wykonawczych zobowiązanemu nic stanowi wady podważającej legalność postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny powinien jednakże dopełnić swoich obowiązków i doręczyć odpisy przedmiotowych tytułów wykonawczych wraz z odpisem zawiadomienia o zajęciu pod adres zamieszkania zobowiązanego, co z kolei spowoduje, iż zobowiązanemu od momentu doręczenia tej korespondencji rozpoczną biec terminy do składania przysługujących środków zaskarżenia (zarzuty, skarga na czynność egzekucyjną)". Zobowiązany złożył będące przedmiotem niniejszego postępowania zarzuty korzystając ze wskazań sądu co przysługujących mu środków zaskarżenia po właściwym doręczeniu odpisów tytułów wykonawczych i zawiadomienia o zajęciu prawa.
Sąd w pierwszej kolejności wyjaśnia, że te właśnie ustalenia wiążą sąd w niniejszej sprawie. Podstawę tego związania stanowi art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Sąd w obecnym składzie podziela pogląd, w myśl którego moc wiążąca orzeczenia, określona w cytowanym przepisie, w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dane zagadnienie, nie może być już ono ponownie badane. Wprawdzie związanie prawomocnym orzeczeniem odnosi się, co do zasady, tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia, jednak dla prawidłowego odczytania tejże sentencji należy się kierować treścią uzasadnienia (zob. B. Dauter [w:] A. Kabat i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2013, tezy 5 i 4 do art. 170 oraz powołane tam literatura i orzecznictwo). W ten sposób moc wiążąca orzeczenia może rozciągać się pośrednio na przyjętą w nim podstawę faktyczną rozstrzygnięcia (zob. wyrok NSA z 19.12.2012 r., I FSK 62/12 - http:// orzeczenia. nsa.gov.pl). Mamy więc w tym przypadku od czynienia ze zjawiskiem określanym w doktrynie prawa o postępowaniu cywilnym mianem prekluzji faktów (prekluzji twierdzeń o okolicznościach faktycznych), która wyklucza dopuszczalność dążenia do odmiennego rozstrzygnięcia sprawy na podstawie faktów, które istniały w czasie, gdy toczyło się uprzednie postępowanie, i mieściły się w granicach podstawy prawomocnie osądzonego żądania (zob. P. Grzegorczyk [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, tom II, pod red. T. Erecińskiego, Warszawa 2012, teza 23 do art. 365–366).
Zobowiązany korzystając ze wskazań sądu w omawianym wyżej wyroku wystąpił do organu egzekucyjnego z wnioskiem o doręczenie zawiadomień o zajęciu wynagrodzenia za pracę z dnia [...] marca 2008r. oraz tytułów wykonawczych z [...] marca 2008r. Organ egzekucyjny dokumenty te wraz z pismem z dnia [...] marca 2013r. doręczył zobowiązanemu w dniu [...] kwietnia 2013r. Zobowiązany złożył w dniu [...] listopada 2013r. do organu egzekucyjnego wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] marca 2008r. nr od [...] do [...] oraz od [...] do [...].
Jednakże w świetle wiążących wywodów sądu w powyższym wyroku, brak doręczenia zobowiązanemu zawiadomienia o zajęciu czy też odpisów tytułów wykonawczych nie stanowił wady podważającej legalność postępowania egzekucyjnego ani nie spowodował nieważności dokonanych czynności egzekucyjnych. Skuteczne wszczęcie egzekucji wobec zobowiązanego nastąpiło z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. Należności były wymagalne na dzień [...] stycznia 2003r., co oznacza, że w stosunku do nich stosuje się 10-letni okres przedawnienia, zatem objęte tytułami wykonawczymi należności z tytułu składek, nie uległy przedawnieniu. Postanowieniem z dnia [...] października 2010r. zostało umorzone postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] z uwagi na fakt, że poprzedzające go upomnienie, nie zostało skutecznie doręczone zobowiązanemu. W stosunku do pozostałych zaległości wskazanych w upomnieniach podkreślić należy, że pomimo skutecznie doręczonych upomnień zobowiązany nadal nie uiścił należności z tytułu nieopłaconych składek. W związku z tym, wierzyciel miał prawny obowiązek podejmowania kolejnych czynności zmierzających do wymuszenia wykonania istniejących zaległości. W dalszym toku postępowania egzekucyjnego, należności na które opiewały tytuły wykonawcze nr [...] do [...] i [...] do [...] zostały w całości wykonane. Organ odwoławczy przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia szczegółowe i wiarygodne zestawienie ilustrujące przebieg i sposób realizacji zadłużenia objętego kwestionowanym postępowaniem egzekucyjnym odnośnie ubezpieczenia społecznego, ubezpieczenia zdrowotnego, Funduszu Pracy i Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Należności zostały uregulowane w okresie od [...] czerwca 2008r. do [...] listopada 2013r.
Przypadki skutkujące umorzeniem postępowania egzekucyjnego reguluje art. 59 §1 i 2 u.p.e.a. Umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego jest niemożliwe lub niecelowe. Umorzenie postępowania może nastąpić w każdym jego stadium. Z kolei zgodnie z art. 105 k.p.a. , posiłkowo stosowanego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji na mocy art. 18 tejże ustawy, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej umarza postępowanie w sprawie. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi cytowany wyżej art. 105 k.p.a., oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać rozstrzygnięcia załatwiającego sprawę co do jej istoty. W sprawie będącej przedmiotem rozpatrzenia wystąpiła przesłanka bezprzedmiotowości. Zakończenie bowiem prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych spowodowało, że postępowanie wszczęte na wniosek zobowiązanego z dnia [...] listopada 2013r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego stało się bezprzedmiotowe.
Kwestia przedawnienia była przedmiotem oceny sądu w omawianym powyżej wyroku. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że postępowanie egzekucyjne zostało wdrożone na podstawie upomnień dotyczących zaległości za okres od 03/2002 do 07/2004. W szczególności w tym przypadku postępowaniem egzekucyjnym objęte są nieopłacone w trakcie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej składki na ubezpieczenia społeczne za okres od 03/2002 do 12/2003 oraz za 07/2004, ubezpieczenie zdrowotne za okres od 02/2002 do 02/2004 oraz od 04/2004 do 07/2004, a także na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 02/2002 do 08/2002 oraz od 07/2003 do 11/2003.
Zgodnie z treścią art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu obowiązującym od dnia [...] stycznia 2003 r. należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne przedawniają się z upływem 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Tym samym 10-letni okres przedawnienia dotyczy wszystkich wymagalnych zobowiązań powstałych do dnia 31 grudnia 2002 r. o ile nie uległy przedawnieniu i nie wygasły przed dniem 01 stycznia 2003 r. jak i zobowiązań powstałych do dnia 01 stycznia 2003 r.
W stosunku do składek na ubezpieczenie zdrowotne zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 06.02.1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. z 1997r. Nr 28, poz. 153), ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia i ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.(Dz. U. z 2004r. Nr 210, poz. 2135 ze zm.).
Zgodnie z art. 28 ust.2 i 3 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym obowiązującej w okresie od 01 stycznia 1999 r. do 31 marca 2003 r., należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ulegały przedawnieniu z upływem 5 lat, licząc od dnia, w którym składka stała się wymagalna. Bieg terminu przedawnienia przerywało odroczenie terminu płatności, rozłożenia na raty spłaty należności i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia należności, jeżeli o tej czynności został zawiadomiony dłużnik. Należności z tytułu składek nie można jednak dochodzić, jeżeli od terminu ich wymagalności upłynęło 10 lat.
Zgodnie z art. 33 ust. 2 i 3 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia obowiązującej w okresie od 01 kwietnia 2003 r. do 30 czerwca 2004 r., należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne przedawniały się na w/w zasadach.
Należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne w okresie od 01 lipca 2004r. do 30 września 2004 r. na mocy art.33 ust. 2 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (w brzmieniu obowiązującym od 01 lipca 2004 r.) ulegają przedawnieniu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, czyli według art. 24 ust. 4-6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Zasad tych nie stosuje się jednak do oceny przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, które wygasły przed dniem 01 lipca 2004 r. Dotyczy to należności za okres od stycznia 1999r. do maja 1999r., których bieg 5- letniego terminu przedawnienia nie został przerwany.
Zgodnie z art. 93 ust.2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne w okresie od 01 października 2004 r. ulegają przedawnieniu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z treścią art. 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne.
Zgodnie z wyżej powołanymi uregulowaniami prawnymi należności były wymagalne na dzień 01 stycznia 2003 r., co oznacza, że w stosunku do nich stosuje się 10-letni okres przedawnienia. Mając na uwadze powyższe organy egzekucyjne nie naruszyły prawa powszechnie obowiązującego stwierdzając, że ani objęte tytułami wykonawczymi należności z tytułu nieopłaconych składek, ani upomnienia do nich wysłane "nie uległy przedawnieniu".
W sprawie nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 16 września 2011r.. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2011r., Nr 232, poz. 1378) zmieniającej art. 24 ust. 4 i ust. 6g ww. ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, w której okres przedawnienia należności z tytułu składek oraz nienależnie opłaconych składek uległ skróceniu do 5 lat. Na podstawie przepisów tej ustawy przedawnienie należności z tytułu składek, którego bieg rozpoczyna się w dniu 1 stycznia 2012r. lub później wynosi 5 lat. Równocześnie ustawa deregulacyjna wprowadziła przepisy przejściowe regulujące przedawnienie w przypadku, gdy jego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012r. Zgodnie z art. 27 ustawy deregulacyjnej, przedawnienie należności z tytułu składek, dla których bieg przedawnienia rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012r. stosuje się pięcioletni okres przedawnienia liczony od 1 stycznia 2012i\, chyba, że przedawnienie zgodnie z dotychczasowymi przepisami nastąpiłoby wcześniej. Przepis obowiązuje od 1 stycznia 2012r.
W opinii sądu pozostałe zarzuty zobowiązanego nie podlegały rozstrzygnięciu w trybie przewidzianym dla osądzanej sprawy ( art. 59 u.p.e.a.). W zażaleniu zobowiązany podniósł dodatkowo zarzut przedawnienia za okres 11/2001 i 12/2001 tytułów [...] i [...], jednakże tytuły te nie były przedmiotem wniosku o umorzenie z dnia [...] listopada 2013r.
Dalego sąd , nie podzielając zarzutów skargi , na podstawie art. 151, art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. ) orzekł , jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło