I SA/Po 860/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek Sędziowie NSA Sylwia Zapalska NSA Jerzy Małecki /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2010r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r. nr [...]; II. wstrzymuje wykonanie decyzji wymienionych w pkt I do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/J.Małecki /-/St. Małek /-/S. Zapalska Naczelnik Urzędu Celnego w P. postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. wszczął z urzędu, w stosunku do M.P., postępowanie celne, zaś postanowieniem nr [...] postępowanie podatkowe, dotyczące towaru w postaci samochodu osobowego marki "O.", nr nadwozia [...] , rok produkcji 1991. Postępowanie to związane było z ujawnieniem rzeczonego pojazdu w dniu [...] 08.2003 r. podczas próby jego rejestracji w Wydziale Komunikacji i Dróg Starostwa Powiatowego w T. W toku przeprowadzonego postępowania ustalono, iż dokumenty dotyczące przedmiotowego samochodu zostały sfałszowane, a tablice rejestracyjne były wcześniej przyporządkowane do innego samochodu i zostały zgłoszone jako skradzione. Przesłuchany w charakterze świadka M.P. zeznał, iż w posiadanie samochodu marki "O." wszedł w dniu [...] 08.2003, kupując go na giełdzie samochodowej w P. Postępowanie organu celnego I instancji zostało zakończone decyzją nr [...] z dnia [...] r., w którym to rozstrzygnięciu stwierdzono powstanie w dniu [...] 08.2003 r. długu celnego w stosunku do w/w towaru, a za dłużnika uznano M.P. Konsekwencją powyższego była decyzja nr [...] z dnia [...] r., w której to zobowiązano tą samą osobę do uiszczenia podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług, należnego od przedmiotowego samochodu osobowego marki "O.", nr nadwozia [...] , rok produkcji 1991. Od decyzji tej strona, złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie. Uzasadniając swoje stanowisko faktami i okolicznościami powołanymi przez siebie w odwołaniu z dnia [...] r. od decyzji nr [...] z dnia [...] r. w sprawie długu celnego. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, decyzją nr [...] z dnia [...] r., Dyrektor Izby Celnej w P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu takiego rozstrzygnięcia podkreślił, iż M.P. nie dochował należytej staranności przy wejściu w posiadanie przedmiotowego pojazdu, co znalazło odzwierciedlenie w decyzji dotyczącej określenia kwoty długu celnego. Opierając się na fakcie uznania w/w osoby za dłużnika celnego, organ celny II instancji stwierdził, iż słusznie została ona wskazana jako podatnik podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług. Pismem z dnia [...] r. M.P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. Pismo to zostało nadane na poczcie w dniu jego sporządzenia. W w/w wystąpieniu zaskarżono decyzję nr [...] z dnia [...] r., wnosząc o jej uchylenie jako naruszającej prawo. Skarżący zakwestionował nałożenie na niego obowiązku uiszczenia należności podatkowych, powołując się m.in. na skargę wniesioną przez niego w przedmiocie długu celnego. M.P. podtrzymał jednocześnie swoje zarzuty zawarte w odwołaniu, zwracając jedynie uwagę na przewlekłość postępowania. Dyrektor Izby Celnej w P. w odpowiedzi wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Analizując po raz kolejny materiał dowodowy zgromadzony w rozpatrywanej sprawie, Dyrektora Izby Celnej w P. nie znalazł przesłanek pozwalających na zadośćuczynienie żądaniom strony skarżącej. Z zeznań skarżącego zawartych w protokole z dnia [...] r., złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej określonej w art. 233 § 1 Kodeksu karnego wynika, iż decyzję o zakupie przedmiotowego samochodu podjęto po dokonaniu jedynie uzgodnienia ceny oraz sprawdzenia dokumentów pojazdu. Na wypełnionej już częściowo umowie kupna-sprzedaży (dane osoby sprzedającej i data sprzedaży) zostały dopisane przez Z.P. (ojciec strony), jako kupującego, a M.P. podpisał się jego imieniem i nazwiskiem. Z kolei na późniejszym etapie czynności wyjaśniających, zeznając do protokołu w dniu [...] r., M.P. oświadczył, iż sprawdził on także zapisane w umowie dane sprzedającego porównując je z danymi w jego dowodzie osobistym. Powyższe zeznania (stanowiące prawdopodobnie jedynie linię obrony M.P.), kolidują jednak z wcześniejszymi zeznaniami L.P. złożonymi w dniu [...] r. tj. w 3 dni po dokonaniu transakcji na giełdzie samochodowej w P. Z zeznań tych bezsprzecznie wynika, iż zakupu rzeczonego pojazdu dokonano bez skonfrontowania danych zawartych w częściowo już wypełnionej umowie kupna-sprzedaży (dane osobowe sprzedającego i dane pojazdu) z dokumentami sprzedającego. Decyzję o zakupie podjęto, pomimo oświadczenia sprzedającego, iż "nie ma przy sobie dowodu osobistego". Takie postępowanie jednoznacznie wskazuje na brak należytej staranności, bowiem zasady doświadczenia życiowego nakazują daleko posuniętą ostrożność przy tego typu transakcjach. Ponadto, jak ustalono, tablice rejestracyjne pochodziły z kradzieży. Zatem ewentualne dokonanie sprawdzenia w dostępnym na giełdzie rejestrze pojazdów skradzionych, pozwoliłoby na wykrycie w/w nieprawidłowości i odstąpienie od zamiaru zakupu pojazdu obarczonego wadą prawną. Pomimo, że trudno jest udowodnić, iż w/w osoba dokonała nielegalnego wprowadzenia, to w chwili wejścia w posiadanie pojazdu, mogła i w w/w okolicznościach powinna podejrzewać, że przedmiotowy pojazd nie został dopuszczony do obrotu na polskim obszarze celnym. W świetle powyższego bezspornym jest, że strona nie zachowała należytej staranności. Stanowisko takie znalazło odzwierciedlenie w decyzji wymiarowej Naczelnika Urzędu Celnego w P. nr [...] z dnia [...] r.. W/w rozstrzygnięcie organu celnego I instancji stanowiło podstawę do wydania decyzji wymiarowej w zakresie należności podatkowych (nr [...] z dnia [...] r.). Również organ II instancji stwierdził, iż w stosunku do M.P. zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 08.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, pozwalające uznać go za podatnika. Jeżeli natomiast chodzi o zarzut przewlekłości postępowania, organ odwoławczy pragnie wyjaśnić, iż przekroczenie terminu załatwienia sprawy mogło być odrębnie skarżone przez stronę. Należy jednak zauważyć, że zaistniała zwłoka, niezależnie od jej powodów, nie może mieć wpływu na merytoryczne rozpatrzenie odwołania. Analiza akt bowiem pokazuje, że niezależnie od czasu, wniesiony środek zaskarżenia był wnikliwie badany, w oparciu o wyczerpująco zebrany materiał dowodowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, zważył co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności jej działania z prawem powszechnie obowiązującym. Ocenie sądu podlegają w szczególności wydane przez organy podatkowe takie akty działania władzy publicznej jak decyzje, jednakże dopiero po uprzednim wyczerpaniu administracyjnego toku instancji. Sąd administracyjny nie jest też kolejną instancją rozstrzygającą o takiej lub innej sprawie podatkowej (nie określa np. podatnikowi zobowiązania podatkowego w sposób odmienny niż to czyniły organy administracji podatkowej), gdyż ma on tylko i wyłącznie uprawnienia kasacyjne. Kontrola sądów administracyjnych ograniczona jest zatem tylko i wyłącznie do zbadania tego, czy w konkretnej sprawie organy podatkowe nie naruszyły materialnego czy procesowego prawa podatkowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena przy tym legalności decyzji wydanych przez organy podatkowe dokonywana jest zasadniczo według stanu prawnego obowiązującego w dniu powstania zobowiązania podatkowego i na podstawie dostarczonych Sądowi akt administracyjnych sprawy związanych z określeniem M.P. zobowiązania w podatku od towarów i usług należnego od kupionego na giełdzie w P. [...] sierpnia 2003 r. samochodu osobowego marki "O.", rok produkcji 1991 r. Sąd wskazuje i na to, iż w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji obowiązuje zasada oficjalności, mająca tetyczne umocowanie i określone granice w postanowieniach przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z powyższą zasadą oficjalności, wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej argumentacją prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich istotnych naruszeń prawa podatkowego, a dotyczących określenia skarżącemu zobowiązania w podatku od towarów i usług oraz w podatku akcyzowym od kupionego na giełdzie w P. samochodu osobowego. Wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie. Istniejący między stronami spór prawny sprowadza się przede wszystkim do tego, czy organy celne miały podstawę do określenia M.P. od nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny samochodu osobowego marki "O." długu celnego w dniu [...] sierpnia 2003 r. i określenia kwoty długu celnego w wysokości [...] zł wraz z odsetkami, które to ustalenie długu celnego rodziło następnie powstanie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego na podstawie postanowień przepisów ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) Skład orzekający stwierdza w tej kwestii zatem, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. wyrokiem z dnia 27 stycznia 2010 r., sygn. akt III SA/PO 802/09 uwzględnił skargę M.P. i uchylił ostateczną decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie powstania i określenia kwoty długu M.P. w związku z nielegalnym wprowadzeniem przez niego na polski obszar celny samochodu osobowego marki "O." nr nadwozia [...] . Powyższy wyrok Sądu uchylający decyzję ostateczną w sprawie powstania i określenia kwoty długu celnego nie został zaskarżony w terminie 30 dni przez skarżącego. Również z notatki służbowej z dnia [...] r. sporządzonej przez Kierowniczkę Wydziału III WSA w P. p. A.B. wynika, iż Dyrektor Izby Celnej w P. zrezygnował ze złożenia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku uchylającego jego ostateczną decyzję w sprawie długu celnego. W tej sytuacji, skoro z obrotu prawnego została usunięta ostateczna decyzja organu celnego w przedmiocie stwierdzenia powstania i określenia kwoty długu celnego od wprowadzonego nielegalnie na polski obszar celny samochodu osobowego - nie mogą w obrocie prawnym pozostawać decyzje dotyczące opodatkowania VAT i akcyzą importu z zagranicy owego samochodu. Brak ostatecznej decyzji organu celnego w sprawie wartości celnej przedmiotowego towaru, uniemożliwia bowiem Sądowi kontrolę legalności wydanych decyzji w sprawach podatkowych. Z tych zatem powodów, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/J. Małecki /-/St. Małek /-/S. Zapalska