I SA/Po 865/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska WSA Maciej Jaśniewicz (spr.) Protokolant Sekr. sąd. Magdalena Rossa- Śliwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi Z.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę Decyzje Prezydenta Miasta P z dnia [...] r. o nr [...] i [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości położonych w P, [...] i [...] za 2005 r. zostały doręczone Z W w dniu [...] r. Odwołanie z dnia [...] r. od decyzji o nr [...] dotyczącej wymiaru podatku od nieruchomości położonej w P, [...] zostało nadane w placówce pocztowej w dniu [...] r. i wpłynęło do Urzędu Miasta P w dniu [...] r. W treści odwołania Z W zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. W dniu [...] r. wystawiony został tytuł wykonawczy na należność wynikającą z decyzji zaskarżonej odwołaniem, a w dniu [...] r. skierowano tytuł wykonawczy do egzekucji. Dnia [...] r. dokonano zajęcia rachunku bankowego Z W w [...] Oddział w P, które to zostało zrealizowane przez Bank w dniu [...] r. W dniu [...] r. Prezydent Miasta P wydał postanowienie, mocą którego wstrzymał wykonanie decyzji z [...] r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości położonych w P, [...] i [...] za 2005 r. Pismem z dnia [...] r. Z W złożyła zarzuty na toczące się postępowanie egzekucyjne – zajęcie rachunku bankowego. Uzasadniając podniosła, że organ podatkowy nie zwrócił sie do niej pisemnie z wezwanie do dobrowolnej zapłaty należności. Wskazała, że postanowieniem z dnia [...] r. wstrzymano wykonanie decyzji w sprawie wymiaru podatku za 2005 r. dotyczącej nieruchomości przy [...]. Ponadto podniosła, że odnośnie podatku za nieruchomość przy ul. [...] w P przekazała należność na konto w dniu [...] r. Z winy pracownika urzędu pocztowego wpłata ta została przekazana na inne konto. Postanowieniem z dnia [...] r. Urząd Miasta P oddalił zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego. Na skutek zażalenia Z W Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P postanowieniem z dnia [...] r. uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy postanowieniem z dnia [...] r. Prezydent Miasta P na podstawie art.34 § 4 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz.1954; dalej u.p.e.a.) oddalił zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uzasadniając wskazano, że zgodnie z § 13 pkt.1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. Z 2001 r. nr 137 poz.1541 ze zm.; dalej Rozporządzenie MF) postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu. Podniesiono, że stosownie do art.224 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60, ze zm.; dalej Ordynacja podatkowa) wniesienie odwołania od decyzji nie wstrzymuje jej wykonania. Realizacja rat wymienionych w tytule wykonawczym nastąpiła w dniu [...] r., a zatem przed wydaniem postanowienia z dnia [...] r. o wstrzymaniu wykonania decyzji w sprawie wymiaru podatku. Na postanowienie z dnia [...] r. zobowiązana złożyła zażalenie z dnia [...] r. wnosząc o ponowne i wnikliwe przeanalizowanie sprawy i jego uchylenie. Podniosła, iż dokonała wpłaty w kwocie [...] zł w dniu [...] r. w Urzędzie Pocztowym, która w wyniku jej reklamacji została dopiero prawidłowo przekazana. Ponadto odnośnie podatku od nieruchomości za 2005 r. położonych w P przy [...] i [...] podkreśliła, że Urząd wstrzymał wykonanie decyzji wymiarowych. W związku z tym zakwestionowała sposób prowadzenia i zasadność egzekucji i podniosła, że o wszystkich korektach i nadpłatach winna zostać poinformowana. Postanowieniem z dnia [...] r. Prezydent Miasta P uznał wpłatę z dnia [...] r. w kwocie [...] zł na poczet podatku od nieruchomości przy ul. [...] uwzględniając wyjaśnienia Urzędu Pocztowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art.17 pkt.1, art.138 § 1 pkt.1 i art.144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm; dalej kpa) w zw. z art.33 pkt.1,2 i 7 u.p.e.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając podniesiono, że postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji wymiarowych z [...] r. zostało wydane już po dokonaniu zajęcia rachunku bankowego, i mogło dotyczyć tylko należności w zakresie następnych rat. Co do przelewu z dnia [...] r. na kwotę [...] zł wskazano, że postanowieniem z dnia [...] r. Prezydent Miasta P uznał tą wpłatę. Wobec tego stwierdzono, że zaskarżone odwołaniem postanowienie jest zgodne z prawem. Postanowienie to Z W zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargą z dnia [...] r. Zarzuciła naruszenie art.7 kpa oraz u.p.e.a. poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych kroków celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Uzasadniając wskazała, że zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego pochodzi z [...] r., lecz zajęcie nastąpiło później. Postanowienie o wstrzymaniu wykonania z [...] r. nie mogło dotyczyć przyszłych rat. Postępowanie egzekucyjne i wymiarowe toczyło się przed tym samym organem. Postępowanie Urzędu naruszyło interes strony i zmierzało do wyegzekwowania należności. Zdaniem strony skarżącej nie można odnosić wstrzymania wykonania decyzji do należności w zakresie następnych rat. Wskazała także, że pomimo dokonania przelewu na kwotę [...] zł w placówce pocztowej, w wyniku błędu pracownika poczty należność wpłynęła później na rzecz organu egzekucyjnego. Pomimo późniejszego uznania tej wpłaty organ egzekucyjny wpierw wyegzekwował w drodze zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego. Sytuacja taka pozostaje, zdaniem skarżącej, w sprzeczności ze stanem faktycznym i "decyzjami" o wstrzymaniu wykonania decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Sądy administracyjne dokonują kontrolę legalności działań administracji publicznej zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Na podstawie art.134 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które to związane są z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie , a z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego ( zakaz reformationis in peius ). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Za bezzasadny należy bowiem uznać zarzut naruszenia art.7 kpa stanowiący, iż w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten należący do zasad ogólnych postępowania administracyjnego znajduje zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym z uwagi na przepis art.18 u.p.e.a. Należy zatem podkreślić, iż organy egzekucyjne rozpatrując zarzuty skarżącej wyjaśniły stan faktyczny w zakresie niezbędnym do ich prawidłowego rozpoznania. Dodatkowo wymaga podkreślenia, że przepis ten wyraża zasadę legalizmu nakazującą organom administracji publicznej kierować się przy rozpatrywaniu spraw obywateli przepisami prawa i zachowywać równowagę pomiędzy interesem społeczny i słusznym interesem uczestników postępowania tak administracyjnego (w tym podatkowego) jak i postępowania egzekucyjnego w administracji. Na wstępie wypada zauważyć, że kwestia związana z dokonaną przez Z W wpłatą z dnia [...] r. w kwocie [....] zł została załatwiona przez Prezydenta Miasta P postanowieniem z dnia [...] r., który zaliczył ją na poczet podatku od nieruchomości przy ul.[...] Drugi z podniesionych zarzutów zasadza się na błędnym założeniu dokonanym przez skarżącą jakoby wydanie postanowienia z dnia [...] r. o wstrzymaniu wykonanie decyzji z [...] r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości położonych w P, [...]i [...] za 2005 r. rozciągało swoje skutki także na zdarzenia, które miały miejsce przed jego wydaniem, a konkretnie na zajęcie rachunku bankowego zrealizowane w dniu [...] r. Stosownie do przepisu art.33 pkt.2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym może być m.in. brak wymagalności obowiązku. Zgodnie z powołanym przez organ egzekucyjny przepisem art.224 § 1 Ordynacji podatkowej wniesienie odwołania od decyzji nie wstrzymuje jej wykonania. Tym samym po upływie 14 dni od dnia doręczenia decyzji wymiarowych skarżąca miała obowiązek dokonać zapłaty rat wymagalnych. Organ podatkowy był po upływie tego okresu uprawiony do wystawienia tytułów wykonawczych i do przymusowej egzekucji obowiązku. Wstrzymania wykonania ex lege nie spowodowało ani wniesienie odwołania, ani zawarty w nim wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Do chwili zatem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji z [...] r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości położonych w P, [...] i [...] za 2005 r., co nastąpiło w dniu [...] r., organ egzekucyjny miał prawo egzekwować należność ustaloną w decyzjach. Nie było także zwłoki w rozpoznaniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Zgodnie bowiem z treścią art.139 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy miał na rozpoznanie tego wniosku jeden miesiąc. Nie można wobec tego twierdzić, iż doszło do naruszenia słusznego interesu strony z uwagi na jego opieszałe rozpoznanie przez organ podatkowy, co mogłoby skutkować naruszeniem zasady zaufania do organów podatkowych z art.121 § 1 Ordynacji podatkowej, a w konsekwencji doprowadzić do wyegzekwowania należności w okresie kiedy wniosek o wstrzymanie wykonania powinien, a nie został jeszcze rozpatrzony. Jak słusznie wskazano w decyzji SKO wstrzymanie wykonania decyzji mogło być skuteczne tylko w zakresie należności objętych następnymi ratami, które stały się wymagalne po dniu [...] r. Wstrzymanie bowiem wykonania decyzji wymiarowych nie objęło swoim skutkiem tych rat podatku, które wcześniej stały się wymagalne i zostały skutecznie wyegzekwowane przez organ egzekucyjny. Godzi się bowiem zauważyć, że zgodnie z poglądem wyrażonym w judykaturze sądowoadministracyjnej badanie zarzutów przeciwegzekucyjnych ma na celu badanie prawidłowości postępowania egzekucyjnego. A zatem przedmiotem rozstrzygania w niniejszej sprawie powinna być kwestia wymagalności poszczególnych należności wynikających z decyzji podatkowych w toku postępowania egzekucyjnego, a więc w dacie ich wyegzekwowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30.06.2006 r. w sprawie I FSK 1049/05,publ. LEX nr 243009). Z tych przyczyn, nie dopatrując się naruszenia procesowego i materialnego prawa administracyjnego, orzeczono jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a. /-/M. Jaśniewicz /-/ M. Skwierzyńska /-/W. Zygmont