I SA/Po 876/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] września 2019 r. Dyrektor Izby Skarbowej, na podstawie art. 134 oraz art. 144, w związku z art. 61 a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. – dalej: "k.p.a."), art. 18 i art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm. – dalej: "u.p.e.a.") w związku z zażaleniem A. B., na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Przedstawiając przebieg postępowania organ wyjaśnił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...], działając jako organ egzekucyjny, prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec A. B., na podstawie własnego tytułu wykonawczego nr [...] z [...] maja 2019 r., obejmującego zaległości z tytułu podatku dochodowego. Odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z [...] maja 2019 r. w [...] S.A. został doręczony stronie w dniu [...] maja 2019 r. Dłużnik zajętej wierzytelności odebrał zawiadomienie w dniu jego wystawienia i pismem z [...] maja 2019 r. zawiadomił o przeszkodzie w realizacji zajęcia w postaci zbiegu egzekucji. Pismem z [...] maja 2019 r. strona wniosła o niezwłoczne przekazanie sprawy prowadzonej na podstawie ww. tytułu wykonawczego do dalszego prowadzenia Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. odmówił wszczęcia postępowania egzekucyjnego, w związku z żądaniem z [...] maja 2019 r. wniesionym przez stronę w przedmiocie niepodejmowania dalszych czynności egzekucyjnych oraz przekazania postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego, obejmującego zaległości z tytułu podatku dochodowego, do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...], w związku ze zbiegiem egzekucji. Pismem z [...] lipca 2019 r. strona wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Dyrektor Izby Skarbowej, powołanym na wstępie postanowieniem stwierdził, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Organ wyjaśnił, że postanowienie z [...] czerwca 2019 r. doręczono stronie w dniu [...] czerwca 2019 r. Wynika to ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. W tej sytuacji termin do wniesienia zażalenia, upłynął z dniem [...] lipca 2019 r. Zażalenie natomiast zostało złożone w dniu [...] lipca 2019 r., a więc z uchybieniem terminu. W skardze z [...] października 2019 r. skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. W ocenie skarżącej, zaskarżone postanowienie jest błędne i bezprzedmiotowe, z uwagi na fakt, że pismo z [...] lipca 2019 r. nie jest zażaleniem na postanowienie z [...] czerwca 2019 r. Skarżąca wskazała, że nigdy nie wnioskowała o wszczęcie przedmiotowego postępowania i powtórzyła argumenty podniesione we wcześniej składanych pismach, dotyczące przekazania sprawy prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] do dalszego prowadzenia Komornikowi Sądowemu Ł. K., który prowadzi szereg postępowań egzekucyjnych wobec strony. Odpowiadając na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Badając zgodność z przepisami prawa zaskarżonego postanowienia, Sąd nie stwierdził podstaw do jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Stosownie do treści art. 17 § 1 u.p.e.a., o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone postanowienie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Na podstawie art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis art. 57 k.p.a. stanowi, że jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Zasadą jest zatem, że termin do wniesienia zażalenia wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszona ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie (art. 141 § 2 k.p.a.). W sytuacji, gdy zażalenie strony zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu, organ odwoławczy nie ma innej możliwości, jak tylko stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia środka zaskarżenia, co wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej przepisu art. 134 k.p.a. (organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania). Przepis ten stosuje się również do zażaleń na postanowienia w związku z art. 144 k.p.a., który stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w rozdziale dotyczącym zażaleń zastosowanie mają odpowiednie przepisy dotyczące odwołań. Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie nie jest zależne od swobodnego uznania organu odwoławczego. Rozpoznanie zażalenia wniesionego z uchybieniem terminu zawitego z art. 141 § 2 k.p.a., który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięcia ostatecznego, a zatem korzystającego z ochrony trwałości. Wyjątek od wskazanej wyżej zasady stanowi art. 58 k.p.a. przewidujący możliwość przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Wydanie takiego rozstrzygnięcia możliwe jest po spełnieniu warunków określonych w art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. Po upływie terminu do wniesienia zażalenia postanowienie organu pierwszej instancji staje się ostateczne, a wniesione zażalenie jest z mocy prawa bezskuteczne i to bez względu na przyczyny spóźnienia. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, nawet nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu, stanowi jego uchybienie i obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do jego wniesienia (por. wyrok NSA z 24 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2402/10 – dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie przedmiotowe postanowienie z [...] czerwca 2019 r. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, zawierało prawidłowe pouczenie o trybie i terminie wniesienia zażalenia. Postanowienie zostało skutecznie doręczone stronie w dniu [...] czerwca 2019 r., co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 23 akt adm.). Ustawowy, siedmiodniowy termin do skutecznego złożenia zażalenia od doręczonego postanowienia upływał z dniem [...] lipca 2019 r. (w poniedziałek). Tymczasem zażalenie na przedmiotowe postanowienie zostało złożone w siedzibie Urzędu Skarbowego w [...] w dniu [...] lipca 2019 r., czyli po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia. Odnosząc się do twierdzeń skarżącej, że nie wnosiła ona o wszczęcie jakiegokolwiek postępowania administracyjnego, wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W myśl art. 61 § 3 k.p.a., datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Jak wskazał w jednym ze swoich orzeczeń Naczelny Sąd Administracyjny, wszczęcie postępowania administracyjnego, zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a., nie jest uzależnione od woli urzędnika, czy też uznania organu, gdyż ma miejsce (z mocy prawa) w dniu złożenia żądania (wyrok NSA z 8 października 1999 r. IV SAB 43/99, niepubl.). W badanej sprawie skarżąca pismem z [...] maja 2019 r. zażądała niezwłocznego, pod rygorem roszczeń odszkodowawczych, przekazania prowadzonych wobec niej egzekucji, do dalszego prowadzenia Komornikowi, co oznacza, że wniosła do organu egzekucyjnego pismo inicjujące wszczęcie postępowania administracyjnego. Organ egzekucyjny natomiast, w przedmiotowej sprawie, po dokonaniu oceny charakteru żądania rozstrzygnął o odmowie wszczęcia postępowania z wniosku strony. Prawidłowość rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji nie była jednakże przedmiotem badania organu odwoławczego, bowiem strona złożyła zażalenie na postanowienie, po upływie ustawowego terminu. Reasumując stwierdzić należy, że skoro zażalenie wniesione zostało z przekroczeniem terminu i nie złożono wniosku o jego przywrócenie, prawidłowo organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) orzekł, jak w sentencji.