I SA/Po 881/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna - Kubicka Sędziowie Sędzia NSA Maria Skwierzyńska (spr.) Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2011 r. sprawy ze skargi K. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniesionego zażalenia I. oddala skargę II. przyznaje od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego adw. M. Ł. kwotę [...] zł ( [...] złotych ) w tym podatek VAT w wysokości [...] zł ([...] złotych ) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu. Pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. K. W. zwrócił się z wnioskiem do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] m.in. o umorzenie 50 % zaległości z tytułu podatku dochodowego należnego od płatnika za okres do kwietnia do grudnia 2001 r. w wysokości [...] wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...] zł lub umorzenie w całości odsetek za zwłokę w wysokości [...] zł z tytułu tej zaległości. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] działając na podstawie art. 165 § 1 i art. 165a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. odmówił wszczęcia postępowania w tym zakresie, uzasadniając orzeczenie brakiem podstawy prawnej umożliwiającej umorzenie zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę ciążących na płatniku tego podatku. Orzeczenie to zostało skutecznie doręczone stronie w dniu [...] czerwca 2010 r. W dniu [...] sierpnia 2010 r. wpłynęło do Urzędu Skarbowego [...] odwołanie K. W. od decyzji z dnia [...] lipca 2010 r., datowane przez stronę na dzień [...] lipca 2010 r., w którym stwierdził on, że odwołuje się również od postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. Powyższe pismo potraktowane zostało przez organ odwoławczy, w części dotyczącej umorzenia zaległości z tytułu podatku dochodowego należnego od płatnika wraz z odsetkami, jako zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]. z dnia [...] czerwca 2010 r. Postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w [...], na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 zem.), pozostawił powyższe zażalenie bez rozpatrzenia. Organ drugiej instancji wskazał, że z analizy akt sprawy wynika, iż w.w. pismo strony, potraktowane przez organ - w części dotyczącej umorzenia zaległości z tytułu podatku dochodowego należnego od płatnika wraz z odsetkami - jako zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., zostało złożone przez podatnika w siedzibie Urzędu Skarbowego w dniu [...] sierpnia 2010 r., tj. trzydzieści trzy dni po ustawowym terminie, określonym w art. 22 § 2 ustawy – Ordynacja podatkowa. Jednocześnie organ odwoławczy zwrócił uwagę na fakt, że K. W. nie zwrócił się z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia w trybie art. 162 w.w. ustawy. Powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] września 2010 r. stało się przedmiotem skargi do tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu K. W. wskazał na swoją trudną sytuację życiową, finansową i stan zdrowia - jako okoliczności uniemożliwiające natychmiastowe uregulowanie zaległości podatkowych i jednocześnie uzasadniające udzielenie wnioskowanej ulgi. Powołał się również na dotychczasową korespondencję z organami podatkowymi w zakresie spłaty zaległych podatków i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w [...], przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] i pozytywne rozpatrzenie wniosku w zakresie ulgi w spłacie zaległości. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy w pełni podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją lub postanowieniem ostateczną z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., w skrócie: P.p.s.a.), uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest postanowienie organu odwoławczego w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że stosownie do art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., w skrócie: O.p.) organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Na podstawie art. 239 przepis ten znajduje odpowiednie zastosowanie w odniesieniu do zażaleń. Konsekwencje tego rodzaju uchybienia są takie, że powodują zamknięcie drogi do dalszego rozpatrywania sprawy. Innymi słowy, jeżeli organ drugiej instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydać postanowienie o uchybieniu terminu. Tym samym w.w. uchybienie nie podlega żadnym ocenom ani stopniowaniu skali tego naruszenia, wobec czego nawet nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu stanowi jego uchybienie i obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia w tym zakresie, chyba że strona domaga się przywrócenia uchybionego terminu, a wniosek ten zostanie uwzględniony. Organ odwoławczy w trakcie postępowania wstępnego w niniejszej sprawie ustalił na podstawie potwierdzenia zwrotnego odbioru, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] zostało skutecznie doręczone stronie w dniu [...] czerwca 2010 r. (k. [...]). Natomiast na podstawie stempla (datownika) Urzędu Skarbowego [...] zamieszczonego na piśmie strony z datą [...] lipca 1010 r. wynika, że zostało ono złożone przez K. W. w dniu [...] sierpnia 2010r. (k. [...]) - i ten dzień należy uznać za datę wniesienia środka zaskarżenia. Stosownie do art. 236 § 2 pkt 1 O.p. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Jak wskazano powyżej, postępowanie wstępne, w ramach którego organ podatkowy weryfikuje spełnienie przesłanek dopuszczalności środka zaskarżenia oraz przesłanek formalnych jego wniesienia, skutkowało w niniejszej sprawie ustaleniem, iż zażalenie skarżącego zostało wniesione po upływie terminu określonego w cytowanym przepisie. Jednocześnie skarżący nie wniósł wraz z zażaleniem wniosku o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 161 § 1 O.p. Tym samym Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo stwierdził w zaskarżonym postanowieniu, że zażalenie strony zostało wniesione z uchybieniem terminu. Odnosząc się do wniosku strony zawartego w skardze, należy wyjaśnić, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do orzeczenia za organ podatkowy o przywróceniu terminu do wniesienia w.w. zażalenia. Jak wskazano bowiem powyżej, rolą Sądu jest wyłącznie kontrola działalności administracji publicznej, która ograniczona jest tylko do zbadania, czy w sprawie organy podatkowe nie naruszyły prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena legalności aktów administracyjnych wydawanych przez organy podatkowe dokonywana jest według stanu prawnego obowiązującego w dniu ich wydania i na podstawie dostarczonych Sądowi akt administracyjnych (art. 133 § 1 zd. I P.p.s.a.). W związku z tym trzeba podkreślić, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją administracyjną rozstrzygającą w określonej sprawie, ale ma tylko uprawnienia kasacyjne. Wobec powyższego, w wyniku rozpoznania sprawy, Sąd uznał zaskarżone postanowienie za odpowiadające prawu. Z tego względu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów tytułem nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 250 P.p.s.a.