I SA/Po 882/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dominik Mączyński po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. T. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2008 r.; postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. W pkt 2 petitum skargi z dnia [...] 2014 r. skarżący – J. T., wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi wniosek o wydanie postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w całości uzasadniono faktem, że egzekucja ogromnej kwoty należnego według organów podatkowych podatku VAT sprowadza niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący w swojej skardze nie wskazał przepisu prawa, w oparciu o który miałoby nastąpić wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jak wynika z akt postępowania podatkowego Dyrektor Izby Skarbowej mając na uwadze tą okoliczność wezwał skarżącego do sprecyzowania podstawy prawnej, która ma być uwzględniona przy rozpatrywaniu wniosku (k. [...] akt administracyjnych). Wobec braku odpowiedzi skarżącego Dyrektor Izby Skarbowej w P. uznał za właściwe rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej w skrócie "p.p.s.a."). Jak wynika ze znajdującego się w aktach postępowania podatkowego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2014 r. organ ten odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez skarżącego decyzji. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że w związku z niedokonaniem wpisu hipoteki przymusowej oraz z faktem, iż wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zawiera żadnego uzasadnienia brak było wynikających z art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. przesłanek uzasadniających rozpatrzenie wniosku zgodnie z jego żądaniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Stosownie do regulacji zawartej w art. 61 § 3 p.p.s.a. - po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Jak wskazuje się w orzecznictwie - na stronie składającej wniosek w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie określonego aktu. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych okoliczności. Nie jest wystarczające powtórzenie we wniosku treści przepisu. Rzeczą sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Przy takim badaniu wniosku i argumentów strony sąd winien dodatkowo rozważyć z urzędu, czy nie zachodzą inne okoliczności uzasadniające wniosek. Brak uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę [tak: Postanowienie NSA z dnia 2 października 2014 r. sygn. akt II OZ 1013/4, dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl]. Z powyższego wynika zatem, że warunkiem wstrzymania wykonania decyzji jest stwierdzenie przez Sąd, iż strona w sposób wyczerpujący i przekonywujący wykazała istnienie okoliczności przemawiających za obawą wyrządzenia znacznej szkody bądź spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wykazanie przesłanek uzasadniających pozytywne rozpatrzenie wniosku spoczywa zatem na stronie. Uzasadnienie wniosku o ochronę tymczasową powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne w stosunku do strony skarżącej. Twierdzenia strony powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego konkretnej sytuacji finansowej oraz majątkowej. W celu uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji należy zatem przedstawić dokumenty, które uprawdopodobnią opisywaną sytuację, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Potwierdza to orzecznictwo np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 2109/13, w którym Sąd wyraźnie wskazał, że "wniosek (o wstrzymanie wykonania decyzji) poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego". Zauważyć w tym miejscu jednak należy, iż w aktach postępowania sądowego znajduje się już wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy, a także dokumenty, które skarżący złożył celem uzasadnienia tego wniosku. Jak wskazuje się w orzecznictwie - Sąd rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji powinien uwzględnić nie tylko treść samego wniosku, ale także mieć na uwadze całe akta sprawy w rozumieniu art. 133 p.p.s.a. [tak: Postanowienie NSA z dnia 31 sierpnia 2011 r., sygn. akt I FZ 211/11, dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl]. Mając to na uwadze Sąd rozpatrujący wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej jest zobowiązany do rozpatrzenia tego wniosku w świetle całego materiału zawartego w aktach sprawy, jak wskazuje się bowiem w innym z orzeczeń - Sąd może udzielić ochrony tymczasowej zawsze, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a nie tylko, gdy strona udowodni we wniosku, że niebezpieczeństwo takie zachodzi. [tak: postanowienie NSA z dnia 13 października 2010 r. sygn. akt I FZ 401/10, dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl]. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy, iż skarżący ograniczył się jedynie do złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji i stwierdzenia, że ogromna kwota należnego według organów podatkowych podatku VAT i jej egzekucja sprowadza niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadniając ten wniosek nie przytoczono jednak żadnych konkretnych okoliczności, który mogły by uzasadniać te twierdzenia. Mając to uwadze należy dokonać rozpoznania przedmiotowego wniosku w oparciu o znajdujące się w aktach sprawy dokumenty, zwłaszcza zaś te, które miały uzasadniać przyznania skarżącemu prawa pomocy. Jak wynika ze znajdującego się w aktach wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zatrudniony jest na chwilę obecną w wymiarze [...] etatu i z tego tytułu osiąga on miesięczny dochód w wysokości [...] zł, prócz tego z tytułu prac dorywczych osiąga on dochód w kwocie ok. [...] zł miesięcznie. Ponadto skarżący z dniem [...] 2014 r. zawiesił działalność gospodarczą, a ponadto pozostaje w faktycznej separacji ze swoją małżonką, łożąc jednocześnie na utrzymanie nieletniego syna kwotę [...] zł. Jak wynika z oświadczenia o stanie majątkowym skarżący nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani innych przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Tak przedstawioną przez skarżącego sytuację majątkową należy skonfrontować z wysokością zobowiązania podatkowego ustalonego decyzją będącą przedmiotem skargi skarżącego, decyzją tą określono wysokość zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008 r. w łącznej wysokości [...] zł (taką też kwotę skarżący deklaruje jako wartość przedmiotu zaskarżenia). Ze znajdującej się w aktach sprawy odpowiedzi na skargę (k. [...] akt – strona [...] odpowiedzi na skargę) wynika, że zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w P. wartość przedmiotu sporu wynosi [...] zł i jest to suma kwoty zaniżenia podatku należnego. Abstrahując od kwestii, które z tych wyliczeń należy uznać za prawidłowe stwierdzić trzeba, że tak wysoka kwota zobowiązania podatkowego wynikająca z zaskarżonej decyzji przewyższa wielokrotnie zarobki skarżącego, co w przypadku wdrożenia wobec niego postępowania egzekucyjnego może w ocenie Sądu narazić go na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Pomimo zatem, że skarżący nie uzasadnił należycie swojego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd badając stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a. całokształt akt sprawy doszedł do przekonania, że w sprawie zaistniały przesłanki warunkujące możliwość udzielenia ochrony tymczasowej. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji