I SA/Po 892/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. S. o wstrzymanie czynności egzekucyjnych w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości w podatku od towarów usług za miesiąc sierpień 2008 r. i w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń za miesiące od stycznia do sierpnia 2008 r. wraz z odsetkami za zwłokę od przedmiotowych zaległości podatkowych i kosztami postępowania egzekucyjnego postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wpłynęła skarga S. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...], w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości w podatku od towarów usług za miesiąc sierpień 2008 r. i w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń za miesiące od stycznia do sierpnia 2008 r. wraz z odsetkami za zwłokę od przedmiotowych zaległości podatkowych i kosztami postępowania egzekucyjnego. Wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi łącznie [...] zł. W petitum skargi strona wniosła, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. – dalej w skrócie: "P.p.s.a."), o wydanie przez Sąd postanowienia o wstrzymaniu wykonania w całości zaskarżonej decyzji. Argumentując powyższy wniosek w uzasadnieniu skargi strona wywiodła, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący wskazał, iż jak wynika ze złożonego przezeń wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i załączonych do niego dokumentów, od marca 2011 r. jest on zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Jedynym dochodem, z którego utrzymuje się trzyosobowa rodzina skarżącego jest wynagrodzenie małżonki w wysokości [...] zł netto. Wynagrodzenie to jest jednak w całości przeznaczane na niezbędne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem. Skarżący wraz z rodziną zamieszkują we własnym mieszkaniu, na zakup którego zaciągnęli kredyt, w związku z tym co miesiąc są zobowiązani do uiszczenia rat kredytowych w wysokości [...] zł. Mieszkanie jest obciążone hipoteką. Poza tym małżonka skarżącego spłaca kredyt zaciągnięty na pokrycie kosztów utrzymania w wysokości [...] zł miesięcznie. W związku z powyższym, w ocenie strony w razie wszczęcia postępowania egzekucyjnego przez organ istnieje realne niebezpieczeństwo, że skarżący wraz z najbliższą rodziną będzie pozbawiony środków do życia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 61 § 1 P.p.s.a. stanowi, iż wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 P.p.s.a.). Przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków są pojęciami nieostrymi, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Przy tym Sąd rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania skarżonego aktu powinien mieć na uwadze interes wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 13 września 2005 r., sygn. akt II OZ 750/05, niepubl.) W tym miejscu należy wyjaśnić, że na gruncie art. 61 § 3 P.p.s.a. chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, niepubl.). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Przy tym trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Niewątpliwie w przypadku egzekucji należności podatkowych w znacznej kwocie tego rodzaju groźba występuje. Co prawda bowiem "nieodwracalne" skutki nie są równoznaczne z uciążliwością, jaką stanowi zmniejszenie majątku strony o egzekwowane świadczenie pieniężne (por. postanowienie NSA z dnia 10 czerwca 2006 r., sygn. akt II OZ 48/06, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), jednak – jak wskazano już wyżej - rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony ad casu na podstawie sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt II GZ 139/08, publ.: LEX nr 493849). W ocenie Sądu w rozpoznawanym przypadku strona uprawdopodobniła wystąpienie przesłanki zajścia, w wyniku wykonania decyzji, trudnych do odwrócenia skutków, tzn. takich, których powstanie spowoduje istotną, trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego mogłoby nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W przedstawionym przez skarżącego stanie faktycznym wykonanie zaskarżonej decyzji wiązałoby się z egzekucją znacznej kwoty podatku (... zł), zaś sytuacja materialna strony skarżącej wskazuje, iż nie byłby on w stanie uiścić samodzielnie tej należności, lecz wymagałoby to sięgnięcia do majątku małżonki podatnika, który stanowi jedyne – i to nie w pełni wystarczające – źródło utrzymania skarżącego i jego rodziny. Wobec tego Sąd uznał, że zastosowanie wobec strony środków egzekucyjnych skutkowałoby niewątpliwie pozbawieniem skarżącego oraz jego rodziny majątku osobistego pozwalającego na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, co z kolei stanowiłoby dlań dotkliwy i niedowracalny skutek - uzasadniający udzielenie przez Sąd ochrony tymczasowej. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.