I SA/Po 896/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędziowie NSA Sylwia Zapalska as.sąd. WSA Katarzyna Nikodem /spr./ Protokolant: st.sekr.sąd, Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2006 r. sprawy ze skargi R.Ś. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług oddala skargę /-/ K. Nikodem /-/ J. Małecki /-/ S. Zapalska R. Ś. wnioskiem z dnia [...] listopada 2004r. zwrócił się do Urzędu Skarbowego o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług od nabytego na terenie N. samochodu osobowego w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu wniosku wskazuje, że w dniu [...] października 2004 r. uiścił podatek od towarów i usług w wysokości [...] zł w związku z nabyciem na terenie N. samochodu osobowego. Samochód nabył jako osoba fizyczna nie prowadząca działalności gospodarczej. Podatnik uiścił już raz podatek VAT przy zakupie samochodu, co wynika z przedłożonej faktury zakupu. Zdaniem podatnika, podwójne opodatkowanie jest sprzeczne z zasadą swobodnego przepływu towarów obowiązującą w Unii Europejskiej. Naczelnik Urzędu Skarbowej decyzją nr [...] z dnia [...] odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł. Organ podatkowy ustalił, że R.Ś. nabył na terenie N. samochód osobowy marki [...] na wartość [...] Euro, rok produkcji [...], z przebiegiem [...] km. Organ podatkowy uznał, że podatnik nabył nowy środek transportu w rozumieniu art. 2 pkt 10 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535 z 2004 r.) za który rozumie się pojazdy lądowe przeznaczone do transportu osób i towarów (wymienione w załączniku nr 1 do ustawy), napędzane silnikiem o pojemności skokowej większej niż 58 centymetrów sześciennych lub o mocy większej niż 7,2 kilowatów, jeżeli przejechały więcej niż 6.000 km lub od momentu dopuszczenia ich do użytku upłynęło nie więcej niż 6 miesięcy. Za moment dopuszczenia do użytku pojazdu lądowego uznaje się dzień, w którym został on po raz pierwszy zarejestrowany w celu dopuszczenia do ruchu drogowego. Z materiału dowodowego wynika, że zakupiony samochód spełnia przesłanki do zakwalifikowania go jako nowy środek transportu, ponieważ od momentu dopuszczenia go do użytku upłynęło mniej niż 6 miesięcy - data pierwszej rejestracji [...] czerwca 2004 r. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 4 powołanej wyżej ustawy o podatku od towarów i usług opodatkowanie podatkiem od towarów i usług podlega wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem. Za wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów rozumie się nabycie prawa do rozporządzania jak właściciel towarami, które w wyniku dokonanej dostawy są wysyłane lub transportowane na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki lub transportu przez dokonującego dostawy, nabywcę towarów lub ich rzecz. Jeżeli przedmiotem nabycia są nowe środki trwałe, to zgodnie z art. 9 ust. 3 ustawy o podatku VAT, czynność ta podlega opodatkowaniu również gdy nabywcą jest podmiot inny niż podatnik, o którym mowa w art. 15 ustawy. Organ podatkowy wskazał, że przywóz z innego państwa członkowskiego nabywanego tam nowego środka trwałego na terytorium Polski zawsze podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na terytorium Polski jako wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów, bez względu czy nabywcą jest podatnik podatku od towarów i usług czy też nie. Zatem R.Ś. był zobowiązany do odprowadzenia podatku według stawki obowiązującej w kraju w wysokości 22% od wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu spełniającego kryteria nowego środka transportu. W związku z tym wniosek o zwrot nadpłaty jako podatku nienależnego jest bezpodstawny. Od powyższej decyzji podatnik złożył odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej, w którym zarzuca naruszenie art. 9, 10 ust. 1, 16, 28, 29, 90 Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Gospodarczą poprzez ich niezastosowanie, naruszenie art. 84 i 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, niezastosowanie art. 21§ 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, błędną wykładnię art. 5 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług oraz bezpodstawne zastosowanie art. 2 pkt 10, art. 5 ust. 1 pkt 4, art. 31, art. 99 ust. 10, art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Odwołujący wskazuje, że powołane przepisy Traktatu wprowadzają zakaz dyskryminacji fiskalnej. Treść art. 90 wyklucza nakładanie w sposób bezpośredni lub pośredni na towary pochodzące z innych państw członkowskich jakichkolwiek podatków, które ustanawiają obciążenia większe niż na podobne towary krajowe. W przedmiotowej sprawie doszło do podwójnego uiszczenia podatku od wartości dodanej - polskiego podatku od towarów i usług i niemieckiego VAT. Zatem sprowadzony towar został dyskryminowany w ocenie podatnika. Nadto zdaniem podatnika, nabycie towaru nie nastąpiło na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zatem nie może być opodatkowane w Polsce. Podatnik powołuje się na art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od towarów i usług, zgodnie z którym, jednym z przedmiotów opodatkowania jest wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju. Terytorium kraju, zgodnie z definicją z art. 2 pkt 1 ustawy jest terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skoro nabycie nie nastąpiło w kraju, brak przedmiotu opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Decyzją nr [...] z [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając argumentację organu podatkowego pierwszej instancji W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. A.Ś. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, zarzucając naruszenie powołanych w odwołaniu przepisów Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską poprzez ich niezastosowanie oraz naruszenie przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towaru i usług. Skarżący podnosi, że nabywając samochód na terenie N. i przywożąc go na terytorium Polski nie dokonał wewnątrzwspólnotowego nabycia towaru, czynność ta nie wchodzi w zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług na terenie kraju. Skoro obowiązek podatkowy w świetle obowiązującego prawa nie istnieje, to organy podatkowe odmawiając stwierdzenia nadpłaty naruszyły art. 217 Konstytucji i art. 21 § 1 Ordynacji podatkowej. Podatnik za niezgodną z obowiązującym prawem uznaje stanowisko organu podatkowego, że nabycie nowego środka transportu każdorazowo skutkuje poborem podatku VAT w Polsce. Skarżący wskazuje, że sprowadzając jako osoba fizyczna samochód doszło do podwójnego opodatkowania, co jest niezgodne a VI dyrektywą oraz Traktatem Wspólnoty Europejskiej. Nadto wskazuje na art. 90 Traktatu, który stanowi o zakazie dyskryminacji fiskalnej. Treść tego przepisu wyklucza nakładanie w sposób pośredni i bezpośredni na towary pochodzące z innych państw członkowskich jakichkolwiek podatków, które ustanawiają obciążenie inne niż na towary krajowe. Towar wprowadzony do obrotu na terytorium Unii Europejskiej poprzez naliczenie kolejnego podatku VAT powoduje jego dyskryminację. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej jest dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi oraz trafności ich wykładni. W postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie bowiem z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa przez organy administracji podatkowej. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa. Ustalony w toku postępowania stan faktyczny jest bezsporny. R. Ś. nabył w N. w dniu [...] października 2004 samochód osobowy marki [...], rok produkcji [...], data pierwszej rejestracji [...] czerwca 2004 r., z przebiegiem [...] km. Z przedłożone faktury zakupu wynika, że nabywając samochód od transakcji pobrano podatek od wartości dodanej. W dniu [...] października 2004 r. podatnik w Urzędzie Skarbowym złożył deklarację VAT[...] dla podatku od towarów i usług przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu nowych środków transportu, w której rozliczył transakcję i zadeklarował podatek należny w wysokości [...] zł, podatek zadeklarowany został wpłacony na konto Urzędu. Dnia [...] listopada 2004 r. podatnik złożył wniosek od właściwego organu podatkowego o stwierdzenie nadpłaty w wysokości wpłaconego podatku od wewnątrzwspólnotowego nabycia towaru (samochodu osobowego) jako podatku nienależnego. Obowiązująca ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535, ze zm.) podobnie jak regulacje obowiązujące w państwach Unii Europejskiej wprowadziła odrębną konstrukcję dotyczącą opodatkowania nabycia nowych środków transportu. Zasady obowiązujące przy nabywaniu nowych środków transportu odbiegają od opodatkowania zasad transakcji wewnątrzwspólnotowych. Wewnątrzwspólnotowe nabycie nowych środków transportu podlega opodatkowaniu nawet wówczas, jeśli dokonywane jest przez osobę fizyczną nie będącą podatnikiem. Natomiast dostawa nowych środków transportu jest u dostawcy zwolniona z podatku VAT bądź zastosowanie ma stawka 0%, przy przysługującym prawie do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu dostarczanych środków transportu. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju, przez które, zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy, rozumie się nabycie prawa do rozporządzania jak właściciel towarami, które w wyniku dokonanej dostawy są wysyłane lub transportowane na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki lub transportu przez dokonującego dostawy, nabywcę towarów lub na ich rzecz. Przepis ten ma zastosowanie również w sytuacji, gdy nabywcą nie jest podatnik podatku od wartości dodanej - jeżeli przedmiotem nabycia są nowe środki transportu. Bez wątpienia podatnik nabywając poprzez umowę kupna sprzedaży samochód osobowy w N. i transportując go na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonał wewnątrzwspólnotowego nabycia towaru. Ustawa o podatku od towarów i usług zawiera definicję legalną "nowego środka transportu", definicja ustawowa jest spójna z definicją zawartą w art. 28a ust. 2 lit b VI Dyrektywy VAT. Zgodnie z art. 2 pkt 10 ustawy przez nowe środki transportu rozumie się m. in samochody osobowe (poz. 1 załącznika nr 1 do ustawy), napędzane silnikiem o pojemności skokowej większej niż 48 centymetrów sześciennych lub o mocy większej niż 7,2 kilowatów, jeżeli przejechały nie więcej niż 6000 km, lub od momentu dopuszczenia do użytku upłynęło nie więcej niż 6 miesięcy. Za moment dopuszczenia do użytku pojazdu lądowego uznaje się dzień, w którym został on po raz pierwszy zarejestrowany w celu dopuszczenia do ruchu drogowego lub w którym po raz pierwszy podlegał on obowiązkowi rejestracji w celu dopuszczenia do ruchu drogowego w zależności od tego, która z tych dat jest wcześniejsza. Z przedłożonego przez stronę skarżącą w toku postępowania podatkowego dokumentu zakupu samochodu osobowego wynika, że pierwsza rejestracja nastąpiła w dniu [...] czerwca 2004 r. Skoro zakup nastąpił w dniu [...] października 2004 r., od dnia pierwszej rejestracji do dnia zakupu nie upłynęło 6 miesięcy, dlatego też organy słusznie zakwalifikowały nabyty środek transportu do nowych środków transportu w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. W przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia nowych środków transportu obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania tych towarów, nie później jednak niż z chwilą wystawienia faktury przez podatnika podatku od wartości dodanej - art. 20 ust.9 ustawy. Podstawą opodatkowania wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów jest, zgodnie z art. 31 ustawy, kwota jaką nabywca jest obowiązany zapłacić. Należy zatem zauważyć, że konstrukcja opodatkowania wewnątrzwspólnotowego nabycia nowych środków transportu sprowadza się do zasady, że nabywca towaru poniesie ciężar opodatkowania w kraju przeznaczenia i według stawki podatkowej obowiązującej w tym kraju. W związku z tym należy za zgodne z prawem uznać rozstrzygnięcie organów podatkowych, że podatek zapłacony w kwocie [...] zł był podatkiem należnym od dokonanego wewnątrzwspólnotowego nabycia nowego środka transportu, bez względu na fakt, czy dostawca towaru opodatkował transakcję. Opodatkowanie wewnątrzwspólnotowej dostawy nowego środka trwałego zakupionego przez skarżącego nie może być przedmiotem rozstrzygania przez polskie służby podatkowe. W ocenie Sądu wniosek o zwrot nadpłaty organy prawidłowo rozpatrzyły w trybie art. 72 §1 pkt 1Ordynacji podatkowej, badając, czy kwota zapłaconego podatku o zwrot którego skarżący wnosi, jest podatkiem zapłaconym nienależnie i czy winna zostać zwrócona jako nadpłata. Organy podatkowe w decyzji zarówno pierwszej jak i drugiej instancji wskazały prawidłową podstawę prawną rozstrzygnięcia, powołując zarówno przepisy proceduralne jak i przepisy prawa materialnego. Powołując przepisy obowiązującej ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535, ze zm.) dokonały prawidłowej ich wykładni, wskazując, że obowiązek podatkowy powstał w Polsce z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia nowego środka transportu. W związku z tym zarzut naruszenia art. 84 i 217 Konstytucji RP nie znajduje uzasadnienia, ponieważ obowiązek podatkowy, który został nałożony na skarżącego wynika z obowiązującej ustawy o podatku od towarów i usług. Nie można również podzielić zarzuty skargi, że decyzja Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzająca ją decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego jest sprzeczna z Traktatem Ustanawiającym Wspólnotę Europejską. Regulacja zawarta w polskiej ustawie o podatku od towarów i usług jest spójna z prawem europejskim i zgodna z przepisami VI Dyrektywy. Wprowadzone zasady opodatkowania wewnątrzwsdpólnotowego nabycia nowych środków transportu miały na celu przede wszystkim zachowanie warunków równej konkurencji w odniesieniu do tych towarów i zapobieżeniu zaburzeń na rynku danego państwa, z uwagi na zróżnicowane stawki VAT w poszczególnych krajach członkowskich. Dlatego wprowadzono zasadę opodatkowanie transakcji według stawki obowiązującej w kraju ostatecznego nabywcy ( VI Dyrektywa VAT. Podatkowe Komentarze Becka pod red. K. Sachsa. Wydawnictwo C. K. Beck Warszawa 2003 s.850). Z tych powodów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/ K. Nikodem /-/J. Małecki /-/ S. Zapalska AR