I SA/Po 896/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Wolna – Kubicka po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku E. M. o wstrzymanie wykonania postanowienia w sprawie ze skargi E. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] r. nr: [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. /-/ Katarzyna Wolna - Kubicka Do tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynęła skarga E.M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...] r. nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej tego organu z dnia [...] r. określającej zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości [...] zł z tytułu przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości. W petitum powyższej skargi strona wniosła, na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 P.p.s.a., o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia przez organ, który je wydał, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku przez ten organ, w powołaniu się na art. 61 § 3 P.p.s.a., skarżący wniósł o wydanie przez Sąd postanowienia o wstrzymaniu wykonania w całości zaskarżanego aktu. W uzasadnieniu E. M. podniósł, iż w świetle okoliczności sprawy, w której postanowienie o nadaniu rygoru zostało wydane bez wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego oraz nie została zapewniona skarżącemu możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, czy do zgłoszenia swoich wniosków, a nadto z uwagi na ciężką sytuację materialną strony - wykonanie decyzji organu podatkowego wyrządzi jej znaczną szkodę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl zasady ukonstytuowanej przez art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej w skrócie: P.p.s.a.), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Z uwagi na treść powyższych norm prawnych, należy stwierdzić, iż - po pierwsze - wstrzymaniu podlegają tylko takie akty i czynności organów podatkowych, które posiadają przymiot wykonalności, pod drugie zaś - może ono wywodzić się jedynie z wniosku skarżącego, który obowiązany jest wykazać w nim zaistnienie jednej z dwóch przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. W niniejszym postępowaniu strona wniosła o wstrzymanie wykonania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, o którym mowa w art. 239b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., w skrócie: O. p.), które dotyczyło nieostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych. Należy wskazać, iż z procesowej natury instytucji rygoru natychmiastowej wykonalności wynika fakt, iż nie kształtuje on stosunków społecznych poprzez przyznanie uprawnienia lub nałożenie obowiązku przewidzianego prawem materialnym, lecz odnosi się bezpośrednio do sfery wykonania aktu indywidualnego, a ściślej - rozstrzygnięcia już zapadłego w pierwszej instancji w drodze decyzji. Okoliczność ta prowadzi do uznania, iż wskazane postanowienie jako takie nie podlega wykonaniu - w przeciwieństwie do decyzji, której dotyczy rygor. Podkreślić przy tym należy, iż postanowienie o nadaniu rzecznego rygoru implikuje natychmiastową wykonalność nieostatecznej decyzji podatkowej jedynie w granicach czasowych obowiązywania tej decyzji, a zatem od momentu jej wydania do chwili uzyskania przezeń przymiotu ostateczności (arg. z art. 239a i art. 239e O.p.). Z powyższych względów należy uznać, iż przedmiotem wniosku o ochronę tymczasową może być jedynie akt podlegający wykonaniu w chwili orzekania o wstrzymaniu jego wykonania (por. postanowienie NSA z 6 sierpnia 2009 r., II FZ 278/2009, LexPolonica nr 2066922). Postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nie należy do tego typu aktów administracyjnych. Niezależnie od powyższych wyjaśnień zważyć należy, iż zaniechanie przez stronę wykazania zaistnienia po jej stronie okoliczności z art. 61 § 3 P.p.s.a. uniemożliwia uwzględnienie przedmiotowego wniosku przez Sąd, który w tym zakresie nie działa z urzędu, gdyż takie działanie na obecnym etapie postępowania oznaczałoby w pewnym stopniu konieczność rozpoznania meritum sprawy i dokonanie swoistego przedsądu. Tymczasem badanie legalności przedmiotowej decyzji może nastąpić dopiero we właściwym stadium postępowania sądowoadministracyjnego, kończącego się wydaniem przez Sąd wyroku po zamknięciu rozprawy (art. 133 § 1 in principio). Tym samym w postępowaniu o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu Sąd nie poszukuje okoliczności uzasadniających złożony przez stronę w tym zakresie wniosek (por. m. in. postanowienie NSA z 6 lutego 2009 r., II FZ 39/09, "Przegląd Orzecznictwa Podatkowego" z 2009 r. nr 2, poz. 22). W tym stanie rzeczy, na podstawie powołanych norm oraz art. 61 § 5 P.p.s.a., należało orzec, jak w sentencji postanowienia. /-/ Katarzyna Wolna - Kubicka