I SA/Po 9/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Wolna – Kubicka Asesor sądowy WSA Roman Wiatrowski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2008r. sprawy ze skargi PJ na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. uchyla zaskarżone postanowienie /-/ R.Wiatrowski /-/ E.Brychcy /-/ K.Wolna-Kubicka I SA/Po 9/08 UZASADNIENIE Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...]. Z treści postanowienia wynika, że Naczelnik Urzędu Celnego przedmiotową decyzją z dnia [...] orzekł o solidarnej odpowiedzialności skarżącego PJ, jedynego członka zarządu A sp. z o.o. za zaległości podatkowe ww. spółki z tytułu niezapłaconego, a wynikającego z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej nr [...] z dnia [...]., podatku akcyzowego za okres od [...] do [...] wraz z należnymi odsetkami oraz kosztami postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Celnej ustalił, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] została doręczona stronie, za potwierdzeniem odbioru w dniu [...], natomiast odwołanie od tej decyzji zostało wysłane w dniu [...]. Wobec czego odwołanie zostało złożone z uchybieniem czternastodniowego terminu, o którym mowa w art. 223 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm., dalej powoływanej jako Ordynacja podatkowa), a który upłynął w dniu [...]. Powyższe postanowienie Dyrektora Izby Celnej dotyczące uchybienia terminu do wniesienia odwołania strona zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wskazując w uzasadnieniu skargi, iż uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nastąpiło w konsekwencji długotrwałej choroby psychicznej uniemożliwiającej skarżącemu normalne funkcjonowanie, w tym terminowe odpowiadanie na przychodzącą korespondencję. Na dowód swojego twierdzenia skarżący przedstawił kopie zwolnień chorobowych, kartę leczenia szpitalnego oraz skierowanie do szpitala psychiatrycznego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, uargumentowując swoje stanowisko faktem, iż strona nadając odwołanie w Urzędzie Pocztowym w dniu [...] w sposób oczywisty uchybiła czternastodniowemu, ustanowionemu w art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej, terminowi do wniesienia odwołania i jednocześnie nie złożyła wniosku o przywrócenie przedmiotowego terminu. Zdaniem organu wskazane przez stronę przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania podlegałyby ocenie przez organ podatkowy, gdyby strona, stosownie do art. 162 Ordynacji podatkowej, wraz z odwołaniem złożyła wniosek o przywrócenie terminu, czego nie uczyniła. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Zgodnie z art.133 §1 i art.134 § 1 i 2 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., dalej powoływanej jako p.p.s.a.) Sąd orzeka na podstawie akt sprawy i nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd nie jest natomiast związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które związane są z materią zaskarżonych decyzji. W rozpatrywanej sprawie zaistniały właśnie przesłanki uwzględnienia z urzędu naruszenia prawa procesowego, którego ze względu na swą nieporadność strona nie potrafiła dość czytelnie wyartykułować w złożonej skardze. Skarga zasługuje zatem na uwzględnienie. W rozpatrywanej sprawie nie pozostaje kwestią sporną, że skarżący, wnosząc odwołanie za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu [...], uchybił 14 dniowemu terminowi, o którym mowa w art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej, który upłynął [...]. Uzasadnione wątpliwości budzi natomiast to, czy organ podatkowy prawidłowo potraktował i rozpatrzył pismo skarżącego datowane na dzień [...], nadane [...]., a w szczególności, czy zawarte w ww. piśmie przeprosiny za niezłożenie odwołania w terminie należało potraktować jako wniosek o przywrócenie terminu o którym mowa w art. 162 Ordynacji podatkowej. W piśmie z dnia [...] zawarte zostało, bowiem zdanie: " Przepraszam za taki termin tego pisma ale było to spowodowane moją chorobą a choruję od kilku tygodni." Rozstrzygnięcie tej kwestii ma podstawowe znaczenie dla sytuacji procesowej strony i w konsekwencji oceny prawidłowości działania organu podatkowego w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z art. 162§1 Ordynacji podatkowej w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zgodnie z §2 art. 162 podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. W zakresie problematyki rozpoznawania woli stron zawartej we wnioskach składanych w toku postępowania, Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę podziela niżej zaprezentowane poglądy orzecznictwa wskazujące na obowiązek organów podejmowania wszelkich kroków w celu dokładnego wyjaśnienia intencji stron. W tym miejscu godzi się przytoczyć orzeczenie WSA w Gdańsku z dnia 04 października 2005r. o sygn. akt I SA/Gd 350/05 (publ. lex nr 235147), zgodnie z którym w sytuacji wątpliwości co do treści żądania strony organ powinien, kierując się art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej, wyjaśnić rzeczywistą wolę stron, udzielając jej przy tym odpowiednich wyjaśnień i wskazówek, co do konsekwencji rozpatrzenia żądania w określonym trybie. W orzecznictwie podkreśla się również, że z zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych wynika obowiązek dokładnego wyjaśnienia treści żądania strony, jeżeli zarówno charakter sprawy bądź termin dokonanej czynności i złożenia wniosku przez skarżącą, przy jednoczesnym nierozpoznaniu złożonego wniosku we właściwy sposób i we właściwym terminie powoduje faktyczne uchylenie się organu podatkowego od merytorycznego załatwienia sprawy ( por. wyrok NSA w Gdańsku z dnia 04 kwietnia 2002r. o sygn. akt I SA/Gd 1277/01, publ. lex nr 72096). W innym wyroku z dnia 27 lutego 2000r. o sygn. akt III SA 2055/00 publ. OSP 2002/7-8/101), NSA stwierdził, że należy oczekiwać - i wymagać - od organu podatkowego, by udzielał stronie nieorientującej się w zawiłościach procedury stosownych informacji. Natomiast w niniejszej sprawie organ podatkowy zaniechał wyjaśnienia intencji strony, która wnosząc odwołanie wyraziła jednocześnie żal z powodu niezachowania odpowiedniego terminu przewidzianego dla tej czynności spowodowanego chorobą. Organ podatkowy nie spełnił zatem obowiązku postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywatela do organów podatkowych, czym naruszył art. 121 Ordynacji podatkowej. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu, z udziałem strony, organ podatkowy powinien wyjaśnić rzeczywisty zakres jej żądania zawartego w piśmie z dnia [...] w części, w której skarżący wyraża żal z powodu terminu złożenia odwołania i tłumaczy to długotrwałą chorobą. W przypadku ustalenia, że jest to wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, organ podatkowy zobowiązany będzie ocenić, czy strona wystarczająco uprawdopodobniła brak swojej winy w uchybieniu tego terminu. Z tych też względów , wobec naruszenia przez organy podatkowe przepisów prawa procesowego, mogących mieć wpływ na wynik sprawy należało orzec jak w pkt1 sentencji wyroku na podstawie art.145 §1 pkt1 lit. c) p.p.s.a. /-/ R.Wiatrowski /-/E. Brychcy /-/K. Wolna- Kubicka