I SA/Po 90/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek /spr./ Sędziowie NSA Sylwia Zapalska WSA Katarzyna Nikodem Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2010r. sprawy ze skargi K. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia spod zajęcia składnika majątkowego w postaci wynagrodzenia za pracę dokonanego w toku prowadzonego wobec zobowiązanego postępowania egzekucyjnego I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego) adw. M. B. kwotę [...] zł uwzględniającą podatek od towarów i usług w wysokości [...] zł tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. /-/ K.Nikodem /-/ S.Małek /-/ S.Zapalska Dyrektor Izby Celnej w P. prowadzi na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], [...], [...] i [...] postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego K. W. z tytułu należności celnych w kwocie [...]. Zobowiązanemu odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone 06 lutego oraz 19 maja 2004 r. Dyrektor Izby Celnej w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zajął wynagrodzenie za prace zobowiązanego. K. W. wniósł 23 września 2009 r. o zwolnienie z egzekucji zastosowanego środka egzekucyjnego. Wskazał, iż ma na utrzymaniu rodzinę (żona i córka), a z powodu narastających odsetek "nigdy nie będzie w stanie spłacić zadłużenia". Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z 15 października 2009 r. na podstawie przepisu art. 17 § 1 i art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) odmówił uwzględniania wniosku. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdził, iż w prowadzonym postępowaniu jest zarówno wierzycielem jak i organem egzekucyjnym. Jako wierzyciel jest obowiązany do żądania wykonania obowiązku w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Wniosek nie został uwzględniony, gdyż zobowiązany poza wynagrodzeniem za prace nie dysponuje żadnym składnikiem majątkowym, co do którego mogłaby być skierowana egzekucja. K. W. wniósł zażalenia, domagając się, jak wynika z jego treści, uchylenia kwestionowanego postanowienia i uwzględnienia wniosku. Zobowiązany wskazał, iż jest w trudnej sytuacji materialnej, a odpowiedzialność za dochodzone należności ponoszą również inni dłużnicy, do których powinna być skierowana egzekucja. Dyrektor Izby Skarbowej w P. zaskarżonym postanowieniem na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 13 § 1 i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podzielił argumentacje Dyrektora Izby Celnej, uznając w przedstawionych okolicznościach, iż nie było podstaw do uwzględnienia wniosku. Odnosząc się do podniesionego w zażaleniu zarzutu o odpowiedzialności za należności celne również innych osób organ odwoławczy wyjaśnił, iż wobec pozostałych dłużników (J. O., T.P., P. B. i D. S.) prowadzone jest odrębne postępowanie egzekucyjne. K. W. wniósł skargę, domagając się uwzględnienia wniosku. W uzasadnieniu przytoczył argumentacje przedstawioną we wniosku i zażaleniu. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje zaskarżonego postanowienia. Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do przepisu art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) – sądy administracyjne sprawują kontrole działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z przepisem art. 145 powołanej ustawy sąd, uwzględniając skargę uchyla postanowienie, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia jest przepis art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazany przepis stanowi, iż organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na ważny jego interes, może zwolnić z egzekucji określone składniki majątkowe zobowiązanego, jeżeli zobowiązany uzyskał na to zgodę wierzyciela. Dyrektor Izby Celnej jest (art. 19 § 5 ustawy egzekucyjnej) organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, do których poboru zobowiązane są organy celne. W rozpoznawanej sprawie nie jest zatem wymagana zgoda wierzyciela na zwolnienie z egzekucji. Dyrektor Izby Celnej jest bowiem zarówno wierzycielem, jak i organem egzekucyjnym. Zwolnienie spod egzekucji – w rozumieniu przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – oznacza niepodejmowanie lub odstąpienie od egzekucji w całości lub w części składników majątkowych zobowiązanego (art. 1a pkt 21 ustawy egzekucyjnej). Organ odwoławczy słusznie zatem wskazał, iż w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zwolnienie z egzekucji wynagrodzenia za pracę "spowodowałoby niemożność wyegzekwowania należności" Takie postępowanie byłoby sprzeczne z ustawowymi obowiązkami organu egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne stanowi bowiem cały zespół czynności podejmowanych przez organy egzekucyjne w celu wykonania obowiązków wynikających z tytułów wykonawczych poddanych egzekucji administracyjnej. Podnoszony przez skarżącego problem odpowiedzialności pozostałych dłużników nie ma jakiegokolwiek wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie. Organ egzekucyjny prowadzi bowiem egzekucje na podstawie określonych tytułów wykonawczych, w których wskazano skarżącego jako zobowiązanego w rozumieniu art. 1a pkt 20 ustawy egzekucyjnej. Wskazać należy nadto. iż przepis art. 13 oparty jest na tzw. uznaniu administracyjnym. Organ egzekucyjny "może" (nie musi) zwolnić określony składnik majątkowy spod egzekucji. Zaskarżone postanowienie nie narusza wymogów uznania administracyjnego. Organy egzekucyjne w sposób należyty bowiem uzasadniły negatywne stanowisko w przedmiocie wniosku skarżącego. W świetle przedstawionych okoliczności uznać należy, iż brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Z tych powodów na podstawie przepisu art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ K.Nikodem /-/ S.Małek /-/ S.Zapalska uk