I SA/Po 922/10

PostanowienieWSA w Poznaniu2011-02-07

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych powinien zostać oddalony, jeśli strona skarżąca nie wykazała braku możliwości pokrycia kosztów postępowania, w tym sytuacji majątkowej i finansowej małżonka, mimo istnienia rozdzielności majątkowej?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Pomimo istnienia rozdzielności majątkowej, małżonek skarżącej, będący emerytem z dodatkowymi dochodami, jest zobowiązany do wzajemnej pomocy, a jego sytuacja majątkowa i finansowa nie została w pełni przedstawiona.
Stan faktyczny
Skarżąca HM, emerytka, wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym. Jednocześnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, powołując się na niskie dochody i wydatki na leczenie. W trakcie postępowania strona uzupełniała informacje dotyczące swojej sytuacji finansowej oraz sytuacji męża i córki. Mimo przedstawienia części dokumentów, sąd uznał, że nie wykazano wystarczająco braku możliwości pokrycia kosztów sądowych, zwłaszcza w kontekście dochodów małżonka.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku HM o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu sprzedaży nieruchomości za 2005r. postanawia: oddalić wniosek. /-/ V.Mielcarek Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. HM, reprezentowana przez małżonka pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podała, że jest emerytką. Otrzymuje [...] miesięcznie, gdyż część emerytury została zajęta. Wnioskodawczyni choruje, na lekarstwa przeznacza od [...] miesięcznie. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i z córką. Opiekują się nią również osoby obce. Posiada mieszkanie o pow. [...] m2 oraz działkę rolną o pow. [...] m2, nie posiada oszczędności, papierów wartościowych oraz wartościowych przedmiotów. Z tytułu emerytury otrzymuje [...] miesięcznie, korzysta z pomocy finansowej rodziny w wysokości [...] miesięcznie. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w odpowiedzi z dnia [...] wskazano, że mąż skarżącej jest na emeryturze oraz uzyskuje dodatkowe dochody z tytułu wykonywania dodatkowej pracy na zlecenie, średnia kwota dochodu z tego tytułu wynosi [...] miesięcznie. Córka pracuje w przedszkolu. Pomimo wezwania nie podano, czy mąż skarżącej posiada jakieś nieruchomości, oszczędności, papiery wartościowe i wartościowe przedmioty. Córka posiada mieszkanie spółdzielcze własnościowe o powierzchni [...] m2. Skarżąca mieszka sama. Na miesięczne utrzymanie przeznacza emeryturę oraz dodatkowo kwotę w wysokości około [...], którą otrzymuje w ramach pomocy od córki, męża i siostry mieszkającej w K. Skarżąca nie posiada samochodu osobowego. Do pisma załączono kserokopie: decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zawiadomienia o zajęciu świadczenia, rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy za [...], zeznania rocznego podatkowego za [...], faktur VAT dokumentujących zakup lekarstw. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania, w tym również uiszczają wpis od skargi. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 cyt. ustawy stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów sądowych spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Z oświadczenia wynika, że skarżąca jest emerytką, utrzymuje się z kwoty w wysokości około [...] miesięcznie ([...] emerytura netto + ok. [...] – pomoc finansowa rodziny). Skarżąca posiada mieszkanie, działkę gruntu, nie posiada innego majątku, oszczędności ani samochodu osobowego. Pozostaje w związku małżeńskim. Małżonek również jest emerytem, przy czym uzyskuje dodatkowe dochody z tytułu umowy zlecenia. Pomimo wezwania nie podano, czy mąż skarżącej posiada nieruchomości, oszczędności, papiery wartościowe i wartościowe przedmioty oraz czy posiada samochód osobowy. Zatem nie przedłożono informacji o aktualnej sytuacji majątkowej i finansowej małżonka, co uniemożliwia dokonania rzeczywistej oceny jego stanu materialnego. Z akt sprawy wynika, że ze sporządzonej w formie aktu notarialnego umowie o wyłączenie wspólności ustawowej z dnia [...] HiJ M wyłączyli wspólność ustawową i postanowili, że w ich małżeństwie obowiązywać będzie rozdzielność majątkowa. Zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) małżonkowie są obowiązani m.in. do wzajemnej pomocy. Natomiast fakt, że pomiędzy małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa, nie stanowi okoliczności, w której to mąż skarżącej nie może pomóc swojej żonie w uiszczeniu kosztów sądowych. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło