I SA/Po 922/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki Asesor sądowy WSA Michał Ilski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 marca 2023 r. sprawy ze skargi D. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenie postępowania egzekucyjnego oddala skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] postanowieniem z 22 lipca 2022 r., nr [...] odmówił D. S. (dalej zwanemu również skarżącym) zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego [...] z 10 maja 2021 r., nr [...]. Wyjaśniono, że organ pierwszej instancji prowadzi wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie wskazanego powyżej tytułu wykonawczego. Postanowieniem z 21 czerwca 2021 r. zawieszono postępowanie egzekucyjne z uwagi na wniesienie przez skarżącego zarzutów. Postępowanie zostało następnie podjęte postanowieniem z 09 maja 2022 r. z uwagi na oddalenie zarzutów przez wierzyciela. Pismem z 27 czerwca 2022 r. skarżący wystąpił o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Podniesiono m. in., że w postępowaniu podatkowym poprzedzającym wydanie decyzji w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej nie doszło do skutecznego doręczenia pism, w tym w szczególności zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz o możliwości końcowego zaznajomienia się z aktami sprawy. W ocenie skarżącego na skutek uchybień proceduralnych został on pozbawiony możliwości obrony swoich praw. Wskazano, że do WSA w Warszawie wniesiona została skarga na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów. Do NSA wniesiona została zaś skarga kasacyjna w związku ze stwierdzeniem uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oraz odmową przywrócenia terminu na dokonanie tej czynności. Uzasadniając odmowę zawieszenia postępowania Naczelnik powołał się m. in. na postanowienia art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 479 z późn. zm. – dalej w skrócie: "u.p.e.a."). Wyjaśniono, że nie otrzymano od wierzyciela informacji o zaistnieniu przesłanek do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Samo złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji do sądu administracyjnego nie skutkuje obligatoryjnym zawieszeniem postępowania egzekucyjnego. Skarżący wniósł zażalenie na wymienione na wstępie postanowienie organu pierwszej instancji. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z 23 września 2022 r., nr [...] utrzymał w mocy wymienione na wstępie postanowienie Naczelnika. Dyrektor obszernie przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania egzekucyjnego, postępowania podatkowego oraz postępowań sądowoadministracyjnych. Wyjaśniono, że skarżący wnosząc o zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie powołał się na żadną z przesłanek zawieszenia wskazanych w art. 56 § 1 u.p.e.a. Dyrektor wyjaśnił, że również w toku analizy akt sprawy nie dopatrzono się wystąpienia okoliczności wskazanych w powołanym ostatnio przepisie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. postanowieniem z 23 marca 2021 r., stwierdził uchybienie przez skarżącego terminowi do wniesienia odwołania od decyzji będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego oraz odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skarga na to postanowienie została oddalona wyrokiem WSA w Warszawie z 25 marca 2022 r., III SA/Wa 1319/21. Skarga kasacyjna skarżącego od tego orzeczenia oczekuje na rozpoznanie. Wyjaśniono również, że samo złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie skutkuje obligatoryjnym zawieszeniem postępowania egzekucyjnego. W tym kontekście wyjaśniono, że WSA w Warszawie rozpoznając skargę skarżącego na postanowienie w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej postanowieniem z 05 sierpnia 2022 r., III SA/Wa 1500/22 oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji leżącej u podstaw wystawienia tytułu wykonawczego. Skarżący wniósł skargę na omówione powyżej postanowienie Dyrektora z 23 września 2022 r. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Ponadto wniesiono o przeprowadzenie dowodu ze wskazanych w petitum skargi dokumentów. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: 1) art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, w której decyzja administracyjna z 19 grudnia 2019 r. będąca podstawą przedmiotowej egzekucji, jest wadliwa, gdyż została wydana po upływie 5-cioletniego terminu na jej wydanie, zatem nie istnieje obowiązek objęty tytułem wykonawczym z 10 maja 2021 r.; 2) art. 33 § 2 pkt 6 w zw. z art. 34 § 4 pkt 3 lit. b) u.p.e.a. w zw. z art. 148 § 1 w zw. z art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 z późn. zm. – dalej w skrócie: "O.p.") poprzez niezastosowanie art. 33 § 2 pkt 6 w zw. z art. 34 § 4 pkt 3 lit. b) u.p.e.a. oraz błędną wykładnię art. 148 § 1 w zw. z art. 150 O.p. i przyjęcie, że doszło do skutecznego i prawidłowego doręczenia pism w toku postępowania podatkowego, w tym szczególności postanowienia o wszczęciu postępowania administracyjnego, postanowienia o możliwości końcowego zaznajomienia się z aktami sprawy oraz samej decyzji, podczas gdy wskazane pisma nie zostały doręczone na właściwy adres zamieszkania skarżącego, w konsekwencji czego skarżący został pozbawiony możliwości uczestnictwa w postępowaniu i obrony swoich praw; 3) art. 33 § 2 pkt 6 w zw. z art. 34 § 4 pkt 3 lit. b) u.p.e.a. w zw. z art. 149 w zw. z art. 150 O.p. poprzez niezastosowanie art. 33 § 2 pkt 6 w zw. z art. 34 § 4 pkt 3 lit. b) u.p.e.a. oraz poprzez błędną wykładnię art. 149 w zw. z art. 150 O.p. i przyjęcie, że doszło do doręczenia korespondencji skarżącemu, w sytuacji, w której Naczelnik nie wykazał, aby spełnione zostały przesłanki do doręczenia pism w trybie art. 150 O.p., gdyż doręczyciel nie podjął próby doręczenia przesyłek w trybie art. 149 powołanego aktu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Rozstrzygnięcie sporu wymaga dokonania kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. W ocenie organów w sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Skarżący kwestionuje powyższe zapatrywanie wskazując m. in. na wadliwość decyzji leżącej u podstaw wystawienia tytułu wykonawczego, jej nieskuteczne doręczenie oraz brak winy w uchybieniu terminowi na wniesienie odwołania od decyzji. Rację w sporze należało przyznać organom administracji publicznej. Zgodnie z art. 56 § 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a jest prowadzona egzekucja z rzeczy lub prawa majątkowego, które nie wygasło wskutek śmierci zobowiązanego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Z przytoczonego przepisu wynika, że organ egzekucyjny jest zobowiązany z mocy prawa do zawieszenia postępowania w przypadku zaistnienia jednej z wymienionych przesłanek. W realiach niniejszej sprawy podkreślić jednak należy, że analizowany przepis nie uprawnia organu egzekucyjnego do zawieszenia postępowania egzekucyjnego z przyczyn inne niż wprost w nim wskazane [por. wyrok NSA z 27 lipca 2020 r., II FSK 2318/19]. Organy obu instancji trafnie stwierdziły, że toku postępowania egzekucyjnego nie wystąpiły okoliczności uzasadniające w świetle art. 56 § 1 u.p.e.a. zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Argumenty skargi ukierunkowane na wykazanie niezgodności z prawem decyzji podatkowej leżącej u podstaw wystawienia tytułu wykonawczego, nieskuteczności jej doręczenia oraz braku winy w uchybieniu terminowi na wniesienie odwołania nie stanowią w żadnej mierze okoliczności uzasadniających zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Za bezzasadne należy uznać zarzuty skargi podnoszące naruszenie art. 33 u.p.e.a. Przepis ten był stosowany w toku innego postępowania wywołanego wniesieniem przez skarżącego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, nie zaś w toku postępowania wpadkowego wywołanego wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Z analogicznych przyczyn za nietrafne należało uznać zarzuty naruszenia przepisów O.p. Przepisy wskazanego aktu były bowiem stosowane w toku postępowań podatkowych, nie zaś przy rozpatrywaniu wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Oddalając wnioski skarżącego o przeprowadzenie uzupełniających dowodów z dokumentów Sąd miał na uwadze, że wnioski te zostały ukierunkowane na ustalenie okoliczności nieistotnych z punktu widzenia rozstrzygania przez organ w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Przekazane przez organ akta administracyjne pozwalały przy tym na niebudzące żądnych wątpliwości ustalenie, że nie wystąpiły jakiekolwiek okoliczności uzasadniające zgodne z żądaniem skarżącego rozpoznanie jego wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Podsumowując należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu pierwszej instancji odpowiada prawu. Postanowienia te stanowią w szczególności wynik prawidłowego zastosowania art. 56 § 1 u.p.e.a. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.) należało orzec, jak w sentencji.