I SA/Po 927/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: 1. oddalić wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi, 2. odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] J. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...], uchylające w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego z wniosku wierzyciela, i umarzające przedmiotowe postępowanie egzekucyjne. W piśmie z dnia [...], stanowiącym odpowiedź na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Z uwagi na nieczytelną datę nadania przesyłki zawierającej skargę, skarżący, mocą zarządzenia Sądu z dnia [...] listopada 2012 r., został wezwany do przedłożenia dowodu nadania w/w przesyłki, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem przyjęcia, że skarga została nadana w urzędzie pocztowym w dniu [...] października 2012 r. Skarżący pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wskazał, że jego były pełnomocnik przesłał mu pocztą elektroniczną odpis postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w P. w dniu [...] września 2012 r. Ponadto podniósł, że jego dotychczasowy pełnomocnik nie poinformował go o sposobie odwołania, a także o tym, że nie będzie składał takiego środka zaskarżenia. Do wniosku skarżący załączył, datowane na dzień [...] listopada 2012 r., oświadczenie adwokata Z. S. wypowiadające udzielone przez J. P. pełnomocnictwo, na mocy którego reprezentował skarżącego we wszystkich toczących się przed burmistrzem X. postępowaniach administracyjnych dot. określenia podatku od nieruchomości ([...]). W piśmie z dnia [...] grudnia 2012 r. skarżący stwierdził, że wiążące w sprawie jest doręczenie rozwiązania pełnomocnictwa przez adwokata Z. S. Ponadto wyraził przekonanie, że jego dotychczasowy pełnomocnik wprowadził go w błąd, co do daty wpływu korespondencji zawierającej zaskarżone postanowienie, gdyż nie poinformował drogą mailową z dnia [...] września 2012 r., że przedmiotowe postanowienie odebrał w dniu [...] września 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zainicjowanie kontroli sądowoadministracyjnej wymaga skutecznego wniesienia skargi, aby sprawie można nadać prawidłowy bieg. Wśród bezwzględnie obowiązujących wymogów przewidziano m.in. termin do wniesienia skargi. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a.") skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W sytuacji gdy strona działa przez pełnomocnika, termin ten biegnie od dnia doręczenia rozstrzygnięcia pełnomocnikowi strony. Ponadto podkreślić należy, że termin określony w art. 53 § 1 P.p.s.a. ma charakter terminu zawitego, a czynność podjęta po jego upływie jest bezskuteczna (art. 85 P.p.s.a.). Uchybienie terminu wymaga od Sądu odrzucenia skargi bez poddania jej kontroli (art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W świetle powołanych wyżej regulacji nie ulega wątpliwości, że wniesienie skargi po terminie skutkuje brakiem nadania jej dalszego biegu i w konsekwencji odrzuceniem skargi. Stosownie zaś do art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Natomiast w myśl art. 87 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Odnosząc powyższe regulacje na grunt rozpoznawanej sprawy w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. wraz z prawidłowym pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia skargi do sądu administracyjnego zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi strony w dniu [...] września 2012 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 118a akt. adm.), a zatem trzydziestodniowy termin do dokonania tej czynności upłynął z dniem [...] października 2012 r. Skarga natomiast, wbrew temu pouczeniu, została wniesiona przez skarżącego w dniu [...] października 2012 r. (vide: data nadania, koperta, k. 4 akt sąd.). Oznacza to, że skarga została wniesiona z uchybieniem trzydziestodniowego terminu, określonego w art. 53 § 1 P.p.s.a., albowiem w ocenie Sądu upłynął on bezskutecznie w dniu [...] października 2012 r. Dokonując oceny zasadności złożonego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, Sąd uznał, iż skarżący nie uprawdopodobnił, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi. Wyjaśnienia zawarte we wniosku o przywrócenie uchybionego terminu z dnia [...] grudnia 2012 r. oraz w piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2012 r. nie pozwalają na uznanie ich za okoliczności przemawiające za brakiem winy strony skarżącej. Podkreślić bowiem należy, iż kryterium braku winy polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2006 r., s. 226). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (vide: postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazane natomiast przez skarżącego we wniosku i w piśmie procesowym okoliczności, tj. brak wiedzy o sposobie wniesienia odwołania, oraz brak informacji ze strony dotychczasowego pełnomocnika o nie składaniu odwołania od wydanego przez organ podatkowy postanowienia, są okolicznościami, które nie uprawdopodabniają braku winy skarżącego w uchybieniu terminu. Podnieść bowiem należy, że zaskarżone postanowienie zawiera prawidłowe pouczenie, zgodnie z którym: "(...) na niniejsze rozstrzygnięcie służy skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, którą wnosi się za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w P., w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia." Pouczenie to jest zwięzłe, precyzyjne, a jego treść nie pozostawia żadnych wątpliwości co do jego możliwej interpretacji. Odnosząc się natomiast do kwestii braku informacji ze strony pełnomocnika o złożeniu przez niego odwołania w niniejszej sprawie, wskazać należy na ugruntowany w orzecznictwie pogląd, w świetle którego, zaniedbania osób, którymi posłużyła się strona (np. pełnomocników) nie uzasadniają braku jej winy w uchybieniu terminowości (vide: postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2005 r., sygn. akt I OZ 1347/05, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 1999 r., sygn. akt I PKN 76/99, publ. OSNP 2000/11/431). Abstrahując od powyższej argumentacji, Sąd zauważa, że z treści pisma skarżącego z dnia [...] sierpnia 2012 r., które zostało złożone w Urzędzie Skarbowym w G. w dniu [...] września 2012 r., wynika jednoznacznie, że udzielone przez skarżącego pełnomocnictwa adwokatom Z. i K. S., uległy natychmiastowemu rozwiązaniu, a skarżący oświadczył, że do czasu przybrania nowego pełnomocnika będzie działał osobiście (vide: k. 113-115 akt adm.). Potwierdzeniem, że skarżący działał w sprawie od dnia [...] sierpnia 2012 r. osobiście, jest także poczyniony przez niego wywód w skardze dotyczący doręczenia przez organ zaskarżonego postanowienia pełnomocnikowi, a nie bezpośrednio stronie postępowania. Odnosząc się natomiast do okoliczności wypowiedzenia pełnomocnictwa przez skarżącego adwokatom Z. i K. S. przed wydaniem i doręczeniem zaskarżonego postanowienia, zważyć należy, iż nie jest rzeczą ani organu, ani sądu badanie z urzędu aktualności udzielonego pełnomocnictwa. Regulacja instytucji pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym jest bardzo lakoniczna, dlatego też w razie potrzeby należy sięgać do analogii. W omawianym zakresie zwrócić należy uwagę na art. 42 § 1 P.p.s.a. i art. 94 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) zgodnie z którymi, wypowiedzenie pełnomocnictwa procesowego przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu z chwilą zawiadomienia go o tym. Jeżeli więc pełnomocnictwo wygasa z chwilą jego wypowiedzenia, to przez analogię trzeba przyjąć, że wobec organu wypowiedzenie pełnomocnictwa skutek prawny uzyskuje dopiero z momentem zawiadomienia go o tym (vide: wyrok NSA z dnia 30 lipca 2008 r., sygn. akt I OSK 1199/07, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na względzie powyższe, uznać należy, że skarżący zawiadomił Dyrektora Izby Skarbowej w P. o wypowiedzeniu pełnomocnictwa adwokatom Z. i K. S. w dniu [...] września 2012 r. Należy zatem przyjąć, że doręczenie zaskarżonego postanowienia pełnomocnikowi skarżącego – adwokatowi Z. S. było w pełni zasadne i od daty tegoż doręczenia należy liczyć bieg terminu do wniesienia skargi. Jak już wyżej wskazano, okoliczności, na które powołuje się skarżący, nie mogą w żaden sposób stanowić przesłanki do przywrócenia uchybionego terminu. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., postanowił, jak w pkt 1 sentencji. Mając zatem na względzie, że skarga została wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu, a wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia został oddalony, Sąd na podstawie art. 58 §1 pkt 2 i § 3 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w pkt 2 sentencji.