I SA/Po 94/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-04-20
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie wykazał swojej niezdolności do poniesienia kosztów postępowania. Pomimo trudnej sytuacji finansowej, skarżący i jego żona posiadają stałe dochody, dom i samochód. Dzieci skarżącego również pracują i otrzymują wynagrodzenie, a zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym, rodzice i dzieci są zobowiązani do wzajemnego wspierania się, co może obejmować pomoc finansową wykraczającą poza obowiązek alimentacyjny. W związku z tym, skarżący mógł zwrócić się do swoich pracujących dzieci o pomoc w finansowaniu kosztów zastępstwa procesowego.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, wskazując na trudną sytuację finansową. Wniosek został uzupełniony kilkukrotnie, przedstawiając dochody, koszty utrzymania, posiadany majątek oraz sytuację zawodową członków rodziny. Wcześniej Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania wniesionego z uchybieniem terminu w sprawie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku RŚ o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania wniesionego z uchybieniem terminu w sprawie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004r. oraz za miesiące VII, VIII, IX, XII 2008r. i XII 2009r. postanawia: oddalić wniosek. /-/V. Mielcarek
Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...] odrzucił skargę RŚ na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej.
RŚ złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Dochody skarżącego po potrąceniach komorniczych wynoszą [...]. Razem z żoną uzyskują dochody w wysokości [...]. Wnioskodawca wskazał, że jest po [...] pobytach w szpitalu, leczy się na [...]. Oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z pełnoletnimi dziećmi. Posiada dom o pow. [...] m2, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Z tytułu umowy o pracę otrzymuje [...], żona [...], córka [...], wnioskodawca nie wie w jakiej wysokości syn otrzymuje miesięczne wynagrodzenie. Podał, że dzieci mieszkają razem z nim, lecz nie dają pieniędzy na utrzymanie.
Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy RŚ oświadczył, że on jak i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie uzyskują dodatkowych dochodów. Podał, że ponosi następujące koszty utrzymania: [...]. Wskazał, że zaciągnął kredyt na kupno samochodu, oczekuje na decyzję z windykacji bankowej w sprawie wysokości rat. Do pisma załączył wyciąg z rachunku bankowego żony, na który wpływa również jego wynagrodzenie, kserokopie informacji o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za [...].
Na kolejne wezwanie z dnia [...] RŚ oświadczył, że posiada samochód osobowy marki F, rok prod. [...], wartość rynkowa ok. [...]. Córka jest współwłaścicielem samochodu marki F, rok prod. [...], wartość rynkowa ok. [...]. Małżonka i dzieci nie posiadają żadnych nieruchomości, oszczędności i papierów wartościowych. Syn otrzymuje wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę w kwocie [...] brutto. Do pisma załączył kserokopię zeznania podatkowego za [...].
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że argumentacja skarżącego odnosząca się co do braku środków finansowych na pokrycie kosztów zastępstwa procesowego w rozpatrywanej sprawie nie jest wiarygodna. Zauważyć bowiem należy, że skarżący i jego żona są osobami czynnymi zawodowo, uzyskują stałe miesięczne dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę, posiadają dom oraz samochód osobowy marki F. Nadto dzieci skarżącego również pracują i otrzymują z tego tytułu miesięczne wynagrodzenie. Córka wnioskodawcy jest także współwłaścicielem samochodu osobowego marki F, przy czym skarżący nie wskazał kto jest drugim współwłaścicielem tego pojazdu. Z oświadczenia skarżącego wynika, że on i jego żona swoje dochody w całości przeznaczają na utrzymanie domu, natomiast dzieci, pomimo że pracują, nie dają pieniędzy na utrzymanie. Godzi się zauważyć, że udzielanie przez stronę pomocy dorosłym członkom rodziny nie powoduje, że skarżący nie ma możliwości poniesienia kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. Nadto zgodnie z art. 87 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) rodzice i dzieci są obowiązani m.in. do wzajemnego wspierania się. Obowiązek wzajemnego wspierania rodziców i dzieci obejmuje obowiązek wzajemnej pomocy, która może przybierać postać majątkową. Polega ona m.in. na świadczeniach majątkowych w zakresie wykraczającym poza obowiązek alimentacyjny, jeżeli udzielanie takiej pomocy jest zasadne (por. M.Andrzejewski, H.Dolecki, A.Lutkiewicz-Rucińska, A.Olejniczak, T.Sokołowski, A.Sylwestrzak, A.Zielonacki, Kodeks rodzinny i opiekuńczy, Komentarz, Lex, 2010r.). Zatem skarżący może zwrócić się do swoich pełnoletnich i pracujących dzieci, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym o pomoc w finansowaniu kosztów zastępstwa procesowego.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że skarżący w oświadczeniu zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w pismach uzupełniających ten wniosek nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tych okolicznościach na podstawie art. 245 § 1 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
/-/ V. Mielcarek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło