I SA/Po 94/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. Ś. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] nr [..] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania wniesionego z uchybieniem terminu w sprawie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004r. oraz za miesiące VII, VIII, X, XII 2008r. i XII 2009r. postanawia: oddalić wniosek /-/ W. Zygmont Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 3 lutego 2011r. odrzucił skargę R.Ś. na ww. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P.. Skarżący złożył sporządzony w dniu 7 marca 2011r. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Dochody skarżącego po potrąceniach komorniczych wynoszą [...]. Razem z żoną uzyskują dochody w wysokości [...]. Wnioskodawca wskazał, że jest po trzech pobytach w szpitalu, leczy się na serce i nadciśnienie. Oświadczył, ze pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z pełnoletnimi dziećmi. Posiada dom o pow. [...], nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Z tytułu umowy o pracę otrzymuje [...], żona [...], córka [...], wnioskodawca nie wie w jakiej wysokości syn otrzymuje miesięczne wynagrodzenie. Podał, że dzieci mieszkają razem z nim, lecz nie dają pieniędzy na utrzymanie. Na wezwanie z dnia 8 marca 2011r. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy R.Ś. oświadczył, że on jak i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie uzyskują dodatkowych dochodów. Podał, że ponosi następujące koszty utrzymania: energia elektryczna [...] co dwa miesiące, woda [...] co dwa miesiące, wywóz śmieci [...], opał [...], gaz [...], wyżywienie [...], telefony komórkowe [...], lekarstwa [...]. Wskazał, że zaciągnął kredyt na kupno samochodu, oczekuje na decyzję z windykacji bankowej w sprawie wysokości rat. Do pisma załączył wyciąg z rachunku bankowego żony, na który wpływa również jego wynagrodzenie, kserokopie informacji o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za 2010r. Na kolejne wezwanie z dnia 22 marca 2011r. R.Ś. oświadczył, że posiada samochód osobowy marki [...], rok prod. 1997, wartość rynkowa ok. [...]. Córka jest współwłaścicielem samochodu marki [...], rok prod. 2000, wartość rynkowa ok. [...]. Małżonka i dzieci nie posiadają żadnych nieruchomości, oszczędności i papierów wartościowych. Syn otrzymuje wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę w kwocie [...]. Do pisma załączył kserokopię zeznania podatkowego za 2009r. Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2011r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu oddalił wniosek strony o przyznanie prawa pomocy. W dniu 4 maja 2011r. skarżący złożył sprzeciw na powyżej postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu, analiza całego materiału przedstawionego przez wnioskodawcę prowadzi do wniosku, iż dysponuje on środkami, które może przeznaczyć na wynagrodzenie dla fachowego pełnomocnika. Skarżący i jego żona są osobami stosunkowo młodymi i czynnymi zawodowo, uzyskują stałe miesięczne dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę, posiadają dom oraz samochód osobowy marki [...]. Nadto dzieci skarżącego, które z nimi zamieszkują także oboje pracują i otrzymują z tego tytułu miesięczne wynagrodzenie. Córka wnioskodawcy jest ponadto współwłaścicielem samochodu osobowego marki [...], (skarżący nie wskazał kto jest drugim współwłaścicielem tego pojazdu). Z oświadczenia skarżącego wynika, że on i jego żona swoje dochody w całości przeznaczają na utrzymanie domu, natomiast dzieci, pomimo że pracują, nie dają pieniędzy na utrzymanie. Zgodnie z art. 87 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 1964r., Nr 9, poz. 59 ze zm.) rodzice i dzieci są obowiązani do wzajemnego szacunku i wspierania się. Obowiązek wzajemnego wspierania rodziców i dzieci obejmuje obowiązek wzajemnej pomocy, która może przybierać postać majątkową. Polega ona m.in. na świadczeniach majątkowych w zakresie wykraczającym poza obowiązek alimentacyjny, jeżeli udzielanie takiej pomocy jest zasadne (por. M.Andrzejewski, H.Dolecki, A.Lutkiewicz-Rucińska, A.Olejniczak, T.Sokołowski, A.Sylwestrzak, A.Zielonacki, Kodeks rodzinny i opiekuńczy, Komentarz, Lex, 2010r.). Sąd pragnie podkreślić, że skarżący wraz z żoną oraz z dziećmi prowadzą wspólne gospodarstwo domowe a zatem winni wspólnie pokrywać koszty związane z utrzymaniem. Opisana przez skarżącego sytuacja jest, zdaniem Sądu, wyłącznie efektem takiego a nie innego wyboru domowników, nie wynikła z przyczyn niezależnych i niemożliwych do pokonania. Skarżący zatem może zwrócić się do swoich pełnoletnich i pracujących dzieci, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, o odpowiednie środki pieniężne, może także poprosić je o pomoc w finansowaniu kosztów zastępstwa procesowego. Sąd zwraca także uwagę, iż z zeznań podatkowych skarżącego oraz jego małżonki wynikają wyższe dochody niż te, które strona przedstawiła w oświadczeniach kierowanych do Sądu. Z kolei analiza przedstawionego przez skarżącego wydruku z rachunku bankowego wskazuje, iż stale znajduje się tam kwota przekraczająca [...], która mogłaby zastać przeznaczona na pokrycie wynagrodzenia pełnomocnika. Wobec powyższego stwierdzić należy, że skarżący w oświadczeniu zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w pismach uzupełniających ten wniosek nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2) p.p.s.a. oraz art. 245 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 160 p.p.s.a. i art. 16 § 2 p.p.s.a. /-/ W. Zygmont