I SA/Po 940/14

WyrokWSA w Poznaniu2015-04-28

Skład orzekający: Waldemar Inerowicz, Izabela Kucznerowicz, Katarzyna Nikodem

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepis art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, zakazujący zmiany lokalizacji punktów gier na automatach o niskich wygranych, stanowi przepis techniczny w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE, wymagający uprzedniej notyfikacji Komisji Europejskiej?
Ratio decidendi
Przepis art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, zakazujący zmiany lokalizacji punktów gier na automatach o niskich wygranych, nie stanowi przepisu technicznego w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE. Brak możliwości zmiany lokalizacji punktu gier nie wpływa istotnie na właściwości lub sprzedaż automatów, a jedynie ogranicza możliwość ich eksploatacji w nowych miejscach, co nie narusza praw nabytych ani interesów w toku, a także nie stanowi naruszenia zasady ochrony interesów w toku.
Stan faktyczny
Spółka A sp. z o.o. wniosła o zmianę zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, polegającą na zmianie lokalizacji punktu gier. Dyrektor Izby Celnej odmówił zmiany zezwolenia, uznając, że przepis art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym wymagającym notyfikacji. Po uchyleniu przez WSA poprzednich decyzji, organ ponownie odmówił zmiany zezwolenia, podtrzymując swoje stanowisko. Spółka złożyła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa poprzez błędne zastosowanie art. 135 ust. 2 u.g.h. i argumentując, że przepis ten powinien podlegać notyfikacji.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2015r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oddala skargę Decyzją z dnia [...]lutego 2010 r. nr[...], Dyrektor Izby Celnej w[...], w oparciu m.in. o przepis art. 135 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 ze zm. - dalej: "u.g.h."), odmówił [...] sp. z o.o. z siedzibą w[...] zmiany zezwolenia Dyrektora Izby Skarbowej w[...] nr [...] z dnia [...] lipca 2008r. na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, polegającej na zastąpieniu dotychczasowego punktów gier na automatach o niskich wygranych, objętych zezwoleniem, nowym punktem wskazanym we wniosku. Od powyższej decyzji Spółka złożyła odwołanie, po którego rozpatrzeniu, Dyrektor Izby Celnej w [...] działając jako organ odwoławczy, decyzją z dnia [....] grudnia 2010r. utrzymał w mocy wydane przez siebie wcześniej rozstrzygnięcie. Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2013 r. (sygn. akt I SA/Po 798/13) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...]grudnia 2010 r. jak i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lutego 2010r. Uzasadniając motywy, którymi kierował się WSA w Poznaniu wydając ww. rozstrzygnięcie, Sąd odwołał się do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11, C- 217/11 i stanął na stanowisku, że organ, winien przeprowadzić ustalenia faktyczne wskazane w tezach 37-39 wyroku TSUE i na ich podstawie ocenić, czy przepis art. 135 ust. 2 u.g.h. ma charakter przepisu technicznego w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących społeczeństwa informacyjnego. Po ponownym rozpoznaniu wniosku Spółki Dyrektor Izby Celnej w [...] wydał decyzję nr [...] z dnia [...] maja 2014 r., którą odmówił dokonania zmiany zezwolenia polegającej na zmianie lokalizacji punktu gier. Od powyższej decyzji Spółka reprezentowana przez pełnomocnika złożyła odwołanie z dnia 26 maja 2014 r., zarzucając jej naruszenie przepisu art. 129 ust. 1 i 3 w związku z art. 135 u.g.h. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia [...] lipca 2014r. Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji wskazując, że 135 ust. 2 u.g.h., a więc przepis zabraniający zmian lokalizacji punktów gier nie jest przepisem technicznym, gdyż nie wpływa w sposób istotny na sprzedaż, właściwości jak również obrót automatami do gier o niskich wygranych. W uzasadnieniu decyzji organ poddał analizie treść wyroku z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 oraz C-217/11 i uznał, że z uzasadnienia tego wyroku wynika nakaz badania - w tym przypadku przepisu art. 135 ust. 2- jeżeli nakłada on warunki mogące wpływać na sprzedaż automatów do gier o niskich wygranych, gdyż zakaz przedłużania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami gry może bezpośrednio wpływać na obrót tymi automatami. W ocenie organu odwoławczego, nie można utożsamiać zakazu zmiany zezwoleń z zaprzestaniem eksploatacji automatów do gier o niskich wygranych, które działały w punktach gier objętych takim zezwoleniem. Brak możliwości zmiany zezwolenia nie wpływa istotnie na automaty do gier o niskich wygranych, gdyż mogą one być nadal eksploatowane w różnych punktach gier objętych nie tylko danym zezwoleniem, ale również innym, w tym na obszarze zupełnie innego województwa. Automaty takie mogą być wycofywane z danego punktu gier i wprowadzane - po zatwierdzeniu akt weryfikacyjnych (lub zmian do takich akt) - do innego punktu gier. Dla potwierdzenia powyższego Dyrektor Izby Celnej w [....] odniósł się do historii eksploatacji automatu do gier o niskich wygranych o nr poświadczenia rejestracji [...] należącego do Spółki z o.o. [...]. Otóż z systemu KRAG (Komputerowy Rejestr Automatów do Gier) wynika, że automat ten przez jakiś czas działał w punkcie objętym zezwoleniem Dyrektora Izby Skarbowej w [...], po czym od [...] sierpnia 2009 r. do [...] stycznia 2010 r. eksploatowany był na obszarze województwa [...], czyli w punkcie objętym zupełnie innym zezwoleniem, by następnie wrócić do punktu gier objętego zezwoleniem Dyrektora Izby Skarbowej w [...] . Powyższe w ocenie organu potwierdza, że art. 135 ust. 2 u.g.h. nie wpływa w tym przypadku w żaden sposób na obrót automatami do gier o niskich wygranych, bo jak wykazał organ nic nie stoi na przeszkodzie, by z danego punktu gier, z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa, automaty, które były tam eksploatowane, przenosić do innych lokalizacji (położonych nawet w innym województwie, objętych zupełnie innym zezwoleniem) i tam urządzać na nich gry. Ponadto zdaniem organu treść przepisu art. 135 ust. 2 u.g.h.- w ogóle nie wywiera również istotnego wpływu na obrót automatami do gier o niskich wygranych. Automaty do gier mogą stać się przedmiotem obrotu na rynku nie tylko polskim, ale także europejskim, o czym świadczą powołane przez organ dane statystyczne w zakresie nabyć wewnątrzwspólnotowych oraz importu i eksportu automatów do gier hazardowych za okres 2009-2012, zebrane z systemu INTRASTAT i z systemu obsługi zgłoszeń celnych. Kolejną rzeczą, na którą zwrócił uwagę organ odwoławczy, a która świadczy o tym, iż nie można mówić o technicznym charakterze przepisu art. 135 ust. 2 jest fakt, że ustawodawca nie przewidując możliwości zmiany lokalizacji punktu gier na automatach o niskich wygranych stworzył możliwość przesunięcia gier m.in. na tego typu urządzeniach do kasyn gry. W porównaniu z poprzednio obowiązująca ustawą z 1992 r. maksymalną liczbę automatów do gier eksploatowanych w kasynach zwiększono do 70 sztuk. Zaznaczono też, że ustawa o grach hazardowych nie zawiera żadnego przepisu, który jednoznacznie zakazywałby eksploatacji automatów do gier o niskich wygranych w kasynach, stąd też istnieje możliwość przesunięcia tego typu urządzeń do takich ośrodków gier. Powołując się na dane z Komputerowego Rejestru Automatów do Gier (KRAG), Dyrektor Izby Celnej w [...] wskazał, że w Polsce funkcjonują 52 kasyna, w których znajduje się dużo mniej automatów, niż ustawowo dopuszczalna maksymalna liczba. Dla przykładu wskazał na kasyna zlokalizowane na obszarze woj. wielkopolskiego w których znajdują się 36 wolne miejsca, by móc wstawić automaty. Następnie organ wykazał, że Spółka eksploatowała 26 automatów do gier o niskich wygranych (stan na miesiąc czerwiec 2014 r.) Organ odwoławczy zakładając jednak, że cześć automatów do gier o niskich wygranych wymagałaby modyfikacji wykazał, że zarówno nakład finansowy, sposób, czas stosowanych zabiegów oraz rodzaj czynności, nie mogą być oceniane jako istotne, a przede wszystkim nie doprowadzą do powstania zupełnie innego produktu. Zasadnicza cecha takiego urządzenia zostanie bowiem bez zmian. Na przeprogramowanym automacie nadal będzie można urządzać gry hazardowe, tyle że za inne stawki. Na potwierdzenie tego, iż proces przeprogramowania automatu jest procesem nieskomplikowanym, jak również nie wymagającym olbrzymich nakładów finansowych, Dyrektor Izby Celnej w [...] odwołał się do włączonych do akt sprawy pism biegłego sądowego Sądu Okręgowego w [...] oraz Izby Celnej w [...] Wydziału Laboratorium Celne, tj. jednostki upoważnionej przez Ministra Finansów do przeprowadzania badań automatów i urządzeń do gier. Dyrektor Izby Celnej w [...] zaznaczył, że gdyby jednak uznać, że przepis art. 135 ust. 2 u.g.h. jest przepisem technicznym i wpływa w sposób istotny na obrót i właściwości automatów do gier o niskich wygranych, to w świetle orzecznictwa wspólnotowego istnieje możliwość wprowadzenia przepisów technicznych z pominięciem procedury notyfikacyjnej (por. również pkt 26 wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012 r.). Końcowo, organ odwoławczy stanął na stanowisku, że nawet stwierdzenie, iż jakiś przepis jest techniczny, nie wyklucza możliwości powołania się przez państwo członkowskie na którąkolwiek z klauzul bezpieczeństwa, zdrowia publicznego itp., czyli wartości nadrzędnych, które państwo członkowskie chroni, jednocześnie chroniąc swoich obywateli przed niepożądanymi zjawiskami, do których niewątpliwie trzeba zaliczyć hazard. Zdaniem organu odwoławczego, nie ma wątpliwości co do tego, iż hazard jest uzależnieniem, które prowadzi m.in. do pozbawienia środków do życia, upadłości, samobójstw, rozpadu więzi rodzinnych czy szerzenia się przestępczości. Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła skargę na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej. Pełnomocnik spółki zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisu art. 129 ust 3 oraz art. 135 ust. 2 u.g.h. poprzez jego błędne zastosowanie. Mając na uwadze podniesiony zarzut pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także zasądzenie na rzecz skarżącej spółki kosztów postępowania wg norm przepisanych, wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik spółki podniósł, że w oparciu o tezy zawarte w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 19 listopada 2012 r. sygn. akt III SA/Gd 527/12 u.g.h. w takiej części w jakiej zawiera ona przepisy istotnie ograniczające, a nawet stopniowo uniemożliwiające prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych podlega notyfikacji Komisji Europejskiej w trybie przepisu art. 8 ust. 1 Dyrektywy 98/34/WE, a tym samym uznać należy, że przepis art. 129 ust. 1 i 3 u.g.h. nie może mieć w niniejszej sprawie zastosowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpatrywanej sprawie istota sporu sprowadza się do oceny, czy przepisy przejściowe zawarte w u.g.h., tj. art. 129 ust. 1 w związku z art. 135 ust. 2 u.g.h. stanowią przepisy techniczne w rozumieniu art. 1 pkt 11 Dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.1998.204.37, Dz.U.UE-sp.13-20-337 ze zm.; dalej: Dyrektywa 98/34/WE), a więc czy przed wejściem w życie ten akt prawny powinien podlegać notyfikacji przez Komisję Europejską według art. 8 ust. 1 tej Dyrektywy. W ocenie skarżącej przepisy te są przepisami technicznymi, a wobec braku ich notyfikacji, nie powinny one być stosowane w niniejszej sprawie. Odnosząc się kwestii spornej należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE "przepisy techniczne" to specyfikacje techniczne i inne wymagania bądź zasady dotyczące usług, włącznie z odpowiednimi przepisami administracyjnymi, których przestrzeganie jest obowiązkowe, de iure lub de facto, w przypadku wprowadzenia do obrotu, świadczenia usługi, ustanowienia operatora usług lub stosowania w Państwie Członkowskim lub na przeważającej jego części, jak również przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne Państw Członkowskich, z wyjątkiem określonych w art. 10, zakazujące produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu i stosowania produktu lub zakazujące świadczenia bądź korzystania z usługi lub ustanawiania dostawcy usług. Przepisy techniczne obejmują de facto: - przepisy ustawowe, wykonawcze lub administracyjne Państwa Członkowskiego, które odnoszą się do specyfikacji technicznych bądź innych wymagań lub zasad dotyczących usług, bądź też do kodeksów zawodowych lub kodeksów postępowania, które z kolei odnoszą się do specyfikacji technicznych bądź do innych wymogów lub zasad dotyczących usług, zgodność z którymi pociąga za sobą domniemanie zgodności z zobowiązaniami nałożonymi przez wspomniane przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne, - dobrowolne porozumienia, w których władze publiczne są stroną umawiającą się, a które przewidują, w interesie ogólnym, zgodność ze specyfikacjami technicznymi lub innymi wymogami albo zasadami dotyczącymi usług, z wyjątkiem specyfikacji odnoszących się do przetargów przy zamówieniach publicznych, - specyfikacje techniczne lub inne wymogi bądź zasady dotyczące usług, które powiązane są ze środkami fiskalnymi lub finansowymi mającymi wpływ na konsumpcję produktów lub usług przez wspomaganie przestrzegania takich specyfikacji technicznych lub innych wymogów bądź zasad dotyczących usług; specyfikacje techniczne lub inne wymogi bądź zasady dotyczące usług powiązanych z systemami zabezpieczenia społecznego nie są objęte tym znaczeniem. Przepis art. 8 ust. 1 Dyrektywy 98/34/WE nakłada natomiast na państwa członkowskie obowiązek niezwłocznego przekazana Komisji wszelkich projektów przepisów technicznych, z wyjątkiem tych, które w pełni stanowią transpozycję normy międzynarodowej lub europejskiej. Wraz z tekstem przepisów powinny przekazać także podstawę prawną konieczną do przyjęcia uregulowań technicznych, jeżeli nie została ona wyraźnie ujęta w projekcie oraz tekst podstawowych przepisów prawnych oraz innych regulacji, które zasadniczo i bezpośrednio dotyczą normy, jeżeli znajomość tego tekstu jest niezbędna do prawidłowej oceny implikacji, jakie niesie za sobą projekt przepisów technicznych. Ocena czy sporne przepisy art. 129 ust. 1 w związku z art. 135 ust. 2 u.g.h., stanowią przepisy techniczne w rozumieniu przytoczonych powyżej uregulowań prawa europejskiego, poza analizą aktów normatywnych, wymagała także odwołania się do wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych o sygn. C-213/11, C-214/11 i C-217/11. W sentencji tego wyroku TSUE stwierdził, że "Artykuł 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego, ostatnio zmienionej dyrektywą Rady 2006/96/WE z dnia 20 listopada 2006 r., należy interpretować w ten sposób, że przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalnie "przepisy techniczne" w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym ich projekt powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy wskazanej dyrektywy, w wypadku ustalenia, iż przepisy te wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów. Dokonanie tego ustalenia należy do sądu krajowego". W ocenie Sądu rozpatrującego sprawę z zacytowanej sentencji wyroku wynikają dwa zasadnicze wnioski. Po pierwsze, TSUE nie wskazuje wprost, jakie przepisy u.g.h. należy uznać za przepisy techniczne. TSUE stwierdza, że przepisy takie mogą znajdować się w u.g.h., lecz nie określa jakie przepisy u.g.h. należy uznać za przepisy techniczne w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE. Po drugie, TSUE nie przesądza ich technicznego charakteru stwierdzając, że analizowane przepisy u.g.h. stanowią potencjalnie, a więc hipotetycznie przepisy technicznie. W niniejszej sprawie sądowej kontroli podlega decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2014r. wydana po wyroku WSA w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2013r. sygn. akt I SA/Po 798/13. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Tym samym uzasadnienie wyroku ma moc wiążącą w zakresie oceny prawnej zastosowania konkretnego przepisu lub wykładni przepisu oraz wskazania co do dalszego postępowania. Zazwyczaj wskazania co do dalszego postępowania w sprawie wynikają z oceny prawnej wyrażonej przez sąd. Związanie oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego biegu w danej sprawie oznacza, że każdy organ (również sąd orzekający w tej sprawie) do czasu ostatecznego zakończenia tego postępowania musi uwzględniać orzeczenie sądu, chyba że nastąpi zmiana stanu prawnego, ewentualnie wzruszenie tego orzeczenia. Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi od decyzji wydanej po orzeczeniu sądowym, powoduje zawsze konieczność uchylenia decyzji, natomiast niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej przewidzianej w ww. przepisie jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M.Niezgódka –Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz Lex, 2013, , s. 469). Oznacza to, że "ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on zawsze związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy" (wyrok SN z 25 lutego 1998 r. sygn. akt III RN 130/97, OSP 1999, z. 5, poz. 101). W związku z powyższym w pierwszej kolejności rozpoznając skargę zadaniem Sądu było zbadanie, czy ocena prawna zawarta w wyroku WSA z dnia 19 grudnia 2013 r. została uwzględniona w zaskarżonej decyzji i wykonane zostały zalecenia co do dalszego biegu postępowania. W powołanym wyroku WSA, który zapadł w niniejszej sprawie Sąd odwołując się do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11, C- 217/11 stanął na stanowisku, że organ, winien przeprowadzić ustalenia faktyczne wskazane w tezach 37-39 wyroku TSUE i na ich podstawie ocenić, czy przepis art. 135 ust. 2 u.g.h. ma charakter przepisu technicznego w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących społeczeństwa informacyjnego. Należy podkreślić, że strona skarżąca tego orzeczenia nie kwestionowała w przewidzianym prawem środku zaskarżenia, zatem uznała, że ocena wyrażona przez Sąd i wskazania co do dalszego postępowania są zgodne z prawem. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie Dyrektor Izby Celnej uwzględnił w wydanej decyzji zarówno ocenę prawną zawartą w orzeczeniu sądowym, jak i zawarte w nim wskazania co do dalszego postępowania. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził jednoznacznie, że przepisy u.g.h., dotyczące działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych (a zwłaszcza przepis art. 135 ust. 2), nie mają charakteru przepisów technicznych w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE, które wymagają uprzedniej notyfikacji. Teza ta została obszernie uzasadniona, a organ powoływał szereg trafnych okoliczności prawnych i faktycznych na jej poparcie. Dyrektor Izby Celnej w[...] , uwzględniając wyrok TSUE z dnia 19 lipca 2012 r., jak również wskazówki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zawarte w wyroku z dnia 27 września 2013 r. dokonał oceny przepisu stanowiącego podstawę prawną zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim organ wykazał stosowną argumentacją, że brak możliwości zmiany miejsca urządzania gier na automatach o niskich wygranych, nie oznacza wcale, że same automaty do gier o niskich wygranych nie mogą zmieniać miejsca swojej eksploatacji. W tym celu Dyrektor Izby Celnej w [...] m.in. posłużył się przykładem przemieszczenia automatu do gier o niskich, należącego do skarżącej i wykazał, że automat ten działał w różnych punktach gier. Wskazane przemieszczenia urządzenia, zwłaszcza po dniu 01 stycznia 2010 r. - a więc dniu wejścia w życie ustawy o grach hazardowych - są dowodem na to, że art. 135 ust. 2 tej ustawy w żaden sposób nie zakazuje przemieszczeń automatów do gier o niskich wygranych, a tym samym nie wpływa w sposób istotny na obrót tego typu urządzeniami. Dyrektor Izby Celnej w [...] wykazał także, że automaty do gier o niskich wygranych mogą stać się przedmiotem obrotu na rynku nie tylko polskim, ale także europejskim, o czym świadczą powołane przez organ dane statystyczne w zakresie nabyć wewnątrzwspólnotowych oraz importu i eksportu automatów do gier hazardowych za okres 2009-2012, zebrane z systemu INTRASTAT i z systemu obsługi zgłoszeń celnych, które nie potwierdzają stanowiska Spółki o załamaniu rynku automatów do gier o niskich wygranych. Organ zwrócił także uwagę na to, iż ustawodawca, w porównaniu z regulacją z 1992 r., zwiększył liczbę automatów do gier, które mogą być eksploatowane w kasynach, do 70 sztuk. Zaznaczono też, że ustawa o grach hazardowych nie zawiera żadnego przepisu, który jednoznacznie zakazywałby eksploatacji automatów do gier o niskich wygranych w kasynach, stąd też istnieje możliwość przesunięcia tego typu urządzeń do takich ośrodków gier. Wskazując na prawną i faktyczną możliwość wprowadzenia automatów do gier o niskich wygranych na grunt kasyn, Dyrektor Izby Celnej w[...] wskazał, że taki proces nie wymagałby modyfikacji urządzeń, gdyż w kasynach eksploatuje się także automaty do gier, na których możliwa jest gra za stawki porównywalne, a nawet niższe od tych, przewidzianych dla automatów do gier o niskich wygranych. Na poparcie swojej argumentacji organ odwołał się do pozyskanych opinii automatów do gier zlokalizowanych w kasynach gry. Zakładając jednak, że cześć automatów do gier o niskich wygranych wymagałaby modyfikacji, organ wykazał, że zarówno nakład finansowy, sposób, czas stosowanych zabiegów oraz rodzaj czynności, nie mogą być oceniane jako istotne, a przede wszystkim nie doprowadzą do powstania zupełnie innego produktu. Zasadnicza cecha takiego urządzenia zostanie bowiem bez zmian. Na przeprogramowanym automacie nadal będzie można urządzać gry hazardowe, tyle że za inne stawki. Na potwierdzenie tego, iż proces przeprogramowania automatu jest procesem nieskomplikowanym, jak również nie wymagającym olbrzymich nakładów finansowych, Dyrektor Izby Celnej w [...] odwołał się do włączonych do akt sprawy pism biegłego sądowego Sądu Okręgowego w [...] oraz Izby Celnej w [...] Wydziału Laboratorium Celne, tj. jednostki upoważnionej przez Ministra Finansów do przeprowadzania badań automatów i urządzeń do gier. Należy zauważyć, że ocena zawarta w zaskarżonej decyzji jest zbieżna z dotychczasowym orzecznictwem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu dokonał analizy tego przepisu, uznając, że przepis ten nie jest przepisem technicznym w rozumieniu Dyrektywy 98/34 (np. wyroki wydane w sprawach: I SA/Po 243/13,1 SA/Po 422/13,1 SA/Po 467/13, I SA/Po 546/14, I SA/Po 576/14). W ww. sprawach Sąd stwierdził m.in., że co do zasady istota przepisów przejściowych, takich jak przepisy znajdujące się w art. 129 ust. 1 i art. 135 ust. 2 u.g.h., sprowadza się do umożliwienia podmiotom kontynuowania działalności według reguł wyznaczonych przepisami poprzednio obowiązującej ustawy. Przepisy nowej ustawy nie znajdują zatem zastosowania w zakresie, w jakim podmioty prowadzą działalność na podstawie uzyskanego zezwolenia do czasu upływu terminu oznaczonego w tym zezwoleniu. W wyrokach tych stwierdzono, że analizowane przepisy u.g.h. nie ustanawiają przeszkód w kontynuowaniu działalności gospodarczej z wykorzystaniem posiadanych przez podmiot urządzeń do czasu wygaśnięcia uzyskanego przez ten podmiot zezwolenia. W okresie objętym zezwoleniem nie zachodzi zatem potrzeba ani zmiany sposobu prowadzenia działalności, ani zmiany miejsca wykorzystywania urządzenia ani modyfikacji sposobu jego użytkowania. Nie ma zatem potrzeby zmiany celu, funkcji oraz cech danego produktu. Taka konieczność nastąpi dopiero wówczas, gdy podmiot zdecyduje się na kontynuowanie prowadzenia działalności zakresie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych po wygaśnięciu koncesji. Dopiero wówczas znajdą ewentualnie zastosowanie przepisy u.g.h. i wtedy dopiero wystąpi konieczność zbadania, czy przepisy tej ustawy stanowią przepisy techniczne w rozumieniu art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE. Po raz kolejny należy w tym miejscu jednak podkreślić, że dopóki podmiot kontynuuje działalność na podstawie zezwolenia uzyskanego na podstawie dotychczasowej ustawy to przepisy tej ustawy będą znajdować zastosowanie. Również WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt III SA/Wr 281/13 stwierdził, że konstrukcja art. 135 ust. 2 u.g.h. nie zawiera żadnych elementów normatywnych wpływających na właściwości lub sprzedaż automatów do gier o niskich wygranych. Uniemożliwienie bowiem zmiany miejsc usytuowania punktów gier nie stanowi bariery w dalszym prowadzeniu działalności przez przedsiębiorcę w miejscach dotychczasowych, przy użytkowaniu tej samej liczby automatów i o tych samych właściwościach. W wyroku tym WSA we Wrocławiu stwierdził, że organy nie mogły zadość uczynić wnioskowi skarżącej spółki, z powodu nieistnienia ku temu podstawy prawnej. Nawet gdyby, uznając art. 135 ust. 2 u.g.h. za przepis techniczny w rozumieniu art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE, organ odmówił zastosowania tego przepisu w sprawie, to jedynym przepisem, w którym można byłoby poszukiwać umocowania organów do ewentualnej zmiany lokalizacji punktu gier na automatach o niskich wygranych (do czasu wygaśnięcia zezwolenia), pozostałby art. 135 ust. 1 u.g.h., zgodnie z którym zezwolenia, o których mowa w art. 129 ust. 1, mogą być zmieniane, na zasadach określonych w ustawie dla zmiany koncesji i zezwoleń udzielanych podmiotom prowadzącym działalność w zakresie określonym w art. 6 ust. 1-3, przez organ właściwy do udzielenia zezwolenia w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Sąd podziela w pełni stanowisko WSA we Wrocławiu, że zawarte w art. 135 ust. 1 u.g.h. odesłanie do stosowania wprost zasad określonych w ustawie dla zmiany koncesji i zezwoleń nie obejmuje swym zakresem zmiany miejsca lokalizacji punktu do gier na automatach do niskich wygranych. Przewidziana w art. 51 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) u.g.h. możliwość zmiany miejsca urządzania gier dotyczy bowiem zmiany kasyna lub salonu gry, nie zaś punktu do gier na automatach o niskich wygranych. Zakresem przedmiotowym przywołanego unormowania nie można więc – ze względu na jego niedwuznaczne brzmienie – w żadnym przypadku objąć zmiany punktu gier do automatów o niskich wygranych. Niedopuszczalna jest bowiem wykładnia rozszerzająca zakres – dającej się wyprowadzić z art. 51 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) u.g.h. – normy bezwzględnie obowiązującej, przez jej analogiczne stosowanie do zmiany lokalizacji punktów gier do automatów o niskich wygranych. Takie postępowanie organów celnych naruszałoby konstytucyjną zasadę działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP), co w przypadku wydania decyzji dopuszczającej zmianę lokalizacji punktu gier na automatach do gier o niskich wygranych musiałoby prowadzić do stwierdzenia jej nieważności, jako wydanej bez podstawy prawnej (art. 247 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 8 u.g.h.). Ponadto, podkreślenia wymaga, że wcześniej obowiązująca ustawa, pod rządami której skarżąca uzyskała zezwolenie, także nie dawała jej prawa do żądania przeniesienia punktu gier z jednego lokalu do drugiego, ale też nie zakazywała zmiany zezwolenia w tym zakresie. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 23 lipca 2013 r. P 4/11, dopuszczalność takiej zmiany stała się więc przedmiotem kilkuletniej kontrowersji w orzecznictwie sądów administracyjnych, którą ostatecznie rozstrzygnął NSA uchwałą z 3 listopada 2009 r., II GPS 2/09, ustalając korzystną dla przedsiębiorców wykładnię art. 155 k.p.a. dotyczącego nadzwyczajnej zmiany decyzji ostatecznej. Uznając art. 135 ust. 2 u.g.h. za zgodny z art. 2 Konstytucji RP Trybunał Konstytucyjny wywiódł jednak, że ustawodawca nie naruszył zasady ochrony interesów w toku. Przeciwnie, jak podkreślił Trybunał Konstytucyjny, właśnie w jej poszanowaniu, choć docelowo generalnie zakazał prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami, to jednak (na podstawie przepisów przejściowych ustawy hazardowej) dopuścił taką działalność w dotychczasowych punktach gier do czasu upływu ważności zezwoleń. Ustawodawca nie ograniczył, zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, praw przedsiębiorców, wynikających z uzyskanych zezwoleń, wykluczył natomiast możliwość dokonania nadzwyczajnej zmiany posiadanych zezwoleń, co nie oznacza jednak naruszenia praw nabytych, ani zasady ochrony interesów w toku. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego wyraźne wyłączenie nadzwyczajnej możliwości modyfikacji decyzji administracyjnej w zakresie zmiany usytuowania punktu gier na automatach o niskich wygranych, nie narusza istoty uprawnień podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w tym zakresie, ponieważ uprawnienia te nie zostały naruszone ani w kontekście przedmiotu działalności, ani czasu jej prowadzenia, ani też jej kontynuowania w określonych zezwoleniem punktach gier. Powołany powyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego, co zrozumiałe, nie odnosił się do problematyki badania przepisów u.g.h. pod kątem ich technicznego charakteru w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE. Jednakże, w ocenie Sądu rozpatrującego sprawę, tezy w nim sformułowane oraz wypływające z nich wnioski stanowią dodatkowy argument, że przepis art. 135 ust. 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym, gdyż w wyniku jego zastosowania nie dochodzi do sytuacji, w której skarżącej spółce pozostawia się miejsce jedynie na marginalne zastosowanie produktu w stosunku do tego, którego można by rozsądnie oczekiwać. Przepis ten nie prowadzi bowiem do żadnej zmiany sytuacji podmiotu w porównaniu z sytuacją, jaką zastałby podmiot prowadząc działalność pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy. Podkreślenia wymaga bowiem za Trybunałem Konstytucyjnym, że na gruncie obowiązujących przepisów prawa podmioty nie posiadały możliwości dowolnej zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej. W takim przypadku ich sytuacja wyznaczana normami prawnymi, których treść zrekonstruowana została na podstawie przepisów u.g.h. nie różni się w żaden sposób od sytuacji wyznaczanej normami prawnymi wynikającymi z przepisów wcześniej obowiązującej ustawy. W konsekwencji na skutek zastosowania art. 135 ust. 2 u.g.h. nie dochodzi do ograniczenia możliwości działalności w zakresie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych. Mając na względzie powyższe za nieuzasadnione należy uznać podniesione w skardze zarzuty. Organ wydający zaskarżoną decyzję nie uchybił przepisom prawa materialnego w zakresie, w jakim uznał, że art. 135 ust. 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE. Organ nie uchybił również normom wynikającym z przepisów prawa procesowego, dokonał kompleksowego wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy i w konsekwencji trafnie uznał, że znajdujący zastosowanie w sprawie art. 135 ust. 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło