I SA/Po 947/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] Nr [...], [...], [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości odsetek za zwłokę i rozłożenia na raty zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące V, VI,VIII- X 2001r., XII 2002r., I-VII 2003r. oraz rozłożenia na raty zaległości z tytułu podatku dochodowego należnego od płatnika za okres od IV do XII 2001r. postanawia: 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi, 2. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu, 3. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. /-/V. Mielcarek Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. Skarżący K.W. pismem z dnia 29 października 2010r. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P.. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu 24 stycznia 2011r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podał, że znajduje się w bardzo ciężkiej sytuacji zdrowotnej, życiowej i finansowej. Oświadczył, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym, posiada nieruchomość w P. przy ul. W.139, S.17 i S. 17a, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności i wartościowych przedmiotów. Wnioskodawca podał, że uzyskuje dochody z tytułu renty w wysokości [...] brutto, przy czym po potrąceniach otrzymuje [...] netto. Na wezwanie z dnia 27 stycznia 2011r. K.W. w odpowiedzi z dnia 21 lutego 2011r. oświadczył, że nie uzyskuje żadnych dodatkowych dochodów z pracy czy wynajmu nieruchomości, nie korzysta również z pomocy opieki społecznej. Ponosi następujące koszty miesięcznego utrzymania: ogrzewanie od [...] do [...], woda, gaz, energia elektryczna od [...] do [...], wyżywienie od [...] do [...] w zależności od posiadanych środków. Wnioskodawca posiada samochód osobowy marki [...], rok produkcji 1981r., samochód jest uszkodzony, skarżący nie jeździ nim, nie ma ważnego przeglądu badania technicznego. Do pisma załączył kserokopie: zeznań rocznych podatkowych, z których wynika, że dochód roczny skarżącego w 2008r. wyniósł [...], w 2009r. [...], w 2010r. [...], decyzji ZUS z 17.03.2010r. stwierdzającej, że skarżący posiada zadłużenie wobec ZUS, tytułów wykonawczych, wyciągów z rachunku bankowego, faktur za energię elektryczną, wodę, zużycie ciepła oraz wezwań do zapłaty. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że argumentacja skarżącego odnosząca się co do braku środków finansowych na uiszczenie wpisu od skargi i kosztów zastępstwa procesowego w rozpatrywanej sprawie jest wiarygodna. Skarżący jest rencistą i z tego tytułu otrzymuje rentę w wysokości [...] netto. Wnioskodawca nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym, jest osobą schorowaną, ma zaległości w Urzędzie Skarbowym i w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Z informacji udzielonej przez skarżącego wynika, że posiada nieruchomość przy ul. W. 139 oraz przy ul. S. 17a we współwłasności z bratem oraz nieruchomość przy ul. S. 17. Jednakże z treści skargi (karta nr 13 akt sądowych o sygn. I SA/Po 947/10) wynika, że w.w nieruchomości znajdują się w złym stanie technicznym, nie są ogrzewane, są zawilgocone i wobec tego skarżący nie ma możliwości uzyskania dodatkowych dochodów z tytułu najmu. Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono skarżącego od ewentualnych, przyszłych kosztów sądowych. W sytuacji gdyby skarżący nie był w stanie ich uiścić będzie mógł zwrócić się z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek