I SA/Po 955/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Dominik Mączyński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 lutego 2019 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej oddala skargę. 1.1. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...], doręczonym [...] (dalej: skarżącemu), sprostował oczywistą omyłkę pisarską w swoim postanowieniu nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. w sprawie podjęcia zawieszonego postępowania egzekucyjnego, w taki sposób, że: - na stronie drugiej w drugim od góry wierszu uzasadnienia zamiast stwierdzenia "[...] z dnia [...] sierpnia 2018 roku" powinno być "[...] z dnia [...] sierpnia 2016 r."’ - na stronie drugiej w trzynastym od góry wierszu uzasadnienia zamiast stwierdzenia "dniu [...] stycznia 2018 r." powinno być "dniu [...] września 2016 r." 1.2. W uzasadnieniu swojego postanowienia organ wskazał, że w dniu [...] czerwca 2018 r. wydał postanowienie nr [...] w sprawie podjęcia wobec skarżącego zawieszonego postępowania egzekucyjnego. Wydając to postanowienie, w wyniku oczywistej omyłki pisarskiej, w sposób niezamierzony na stronie drugiej w drugim od góry wierszu uzasadnienia zamiast prawidłowego stwierdzenia "[...] z dnia [...] sierpnia 2016 r." wskazano błędnie "[...] z dnia [...] sierpnia 2018 r". Ponadto na stronie drugiej w trzynastym od góry wierszu uzasadnienia zamiast prawidłowego oznaczenia: "dniu [...] września 2016 r." omyłkowo podano "dniu [...] stycznia 2018 r.". Organ stwierdził, że wobec zaistnienia w wydanym postanowieniu oczywistych omyłek pisarskich należało je na wniosek strony sprostować. Organ zaznaczył również, że sprostowanie to nie ma żadnego wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy, podkreślając że pierwotne postanowienie w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania egzekucyjnego w części normatywnej zawierało prawidłowe oznaczenie adresata aktu administracyjnego oraz konkretyzację sprawy administracyjnej (egzekucyjnej), której dotyczy. 2.1. Pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r., skarżący wniósł zażalenie na postanowienie organu I instancji, domagając się jego uchylenia. Skarżący zarzucił wydanemu postanowieniu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść. 2.2. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że przedmiotem sprostowania w trybie określonym w przepisie art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm., dalej: k.p.a.) są "błędy pisarskie i rachunkowe" oraz "inne oczywiste omyłki". W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że błąd rachunkowy oznacza omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, np. dodawania lub dzielenia, a błąd pisarki - widoczne, wbrew zamierzeniu władzy, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylną pisownię albo widocznie niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Skarżący podkreślił, że sprostowanie nie może wykraczać poza granice określone powyższym przepisem, przyjęta w nim klasyfikacja wadliwości jest wyczerpująca. Te wady decyzji charakteryzuje jednocześnie ich oczywistość, stanowiąca granicę dopuszczalności sprostowania. Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy też innego wynikać powinna z natury samego błędu. Zdaniem żalącego, nie zachodzi oczywistość omyłki uprawniająca do zastosowania przepisu art. 113 § 1 k.p.a. 3.1. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, postanowieniem z dnia [...] września 2018 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. 3.2. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] o podjęciu postępowania egzekucyjnego, organ I instancji prawidłowo wskazał jako adresata rozstrzygnięcia pana [...]. Nazwisko zobowiązanego zostało powtórzone w sentencji wraz z numerami tytułów wykonawczych stanowiących podstawę prowadzonej egzekucji. Wobec powyższego nie budzi wątpliwości do kogo i w jakiej sprawie organ egzekucyjny skierował swoje rozstrzygnięcie. W ocenie organu odwoławczego, użycie wyłącznie w uzasadnieniu postanowienia nazwiska innego zobowiązanego - [...] jednoznacznie wskazuje na oczywistą omyłkę pisarską. Uchybienie to jest wyraźnie widoczne w zestawieniu z treścią rozstrzygnięcia i dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy. Organ wskazał również, że w treści uzasadnienia postanowienia z dnia [...] czerwca 2018 r., organ egzekucyjny podał błędnie, że wniesienie zarzutów nastąpiło w dniu [...] sierpnia 2018 r. oraz że w dniu [...] stycznia 2018 r. organ I instancji wydał rozstrzygnięcie w sprawie zarzutów. Błędy te są łatwo dostrzegalne. Postanowienie zostało wydane przed wskazaną w nim pierwszą z ww. dat. Natomiast orzeczenie I instancji w sprawie zarzutów nie mogło być wydane przed orzeczeniem organu odwoławczego z dnia [...] listopada 2016 r. W tej sytuacji, wbrew twierdzeniu skarżącego, oczywiste jest, że doszło do pomyłki pisarskiej. Organ podkreślił również, że sprostowanie uchybień nie zmieniło rozstrzygnięcia. Poprawione błędy nie miały wpływu na postanowienie o podjęciu prowadzonego postępowania egzekucyjnego, ponieważ było to obligatoryjne z uwagi na wydanie ostatecznego postanowienia w sprawie zarzutów. W kontekście powyższych ustaleń nie sposób przyznać racji stronie, że błędy popełnione przez organ egzekucyjny dotyczyły ustaleń faktycznych, które wpłynęły na treść postanowienia organu egzekucyjnego. 4.1. Skarżący, pismem z dnia [...] października 2018 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] skargę na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia. 4.2. W uzasadnieniu wniesionej skargi, skarżący wskazał, że w całej rozciągłości podtrzymuje swoje dotychczasowe twierdzenia i oświadczył, że jego zdaniem argumenty organu odwoławczego w znacznej mierze nie odnoszą się do sprawy. Skarżący zaznaczył, że w kwestionowanym postanowieniu całkowicie pominięto kwestie RODO i okoliczność, że organ państwowy, będący administratorem danych ujawnił dane wrażliwe innej osoby, podając jej nazwisko w kontekście zobowiązania podatkowego osobie nieuprawnionej, to jest skarżącemu. Skarżący zaznaczył, że nie może w tej sytuacji wykluczyć, że na skutek "omyłki pisarskiej" wymienionej albo innej osobie przekazano w takim samym kontekście dane skarżącego. Skarżący podkreślił także, że część zobowiązań określonych w tytułach, które wymienił zostało umorzone jako przedawnione prawomocnym postanowieniem organu z dnia [...] kwietnia 2017 r. Tym samym, w ocenie skarżącego, postępowanie egzekucyjne nie tylko nie powinno być podejmowana, lecz w ogóle nie powinno być prowadzone. 5.1. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, pismem z dnia [...] listopada 2018 r., złożonym w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6. Wniesiona skarga podlega oddaleniu. 7.1. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] września 2018 r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...], prostujące oczywistą omyłkę pisarską w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] Sprostowaniem została objęta treść uzasadnienia tego postanowienia, w ten sposób, że: - na stronie drugiej w drugim od góry wierszu uzasadnienia zamiast stwierdzenia "[...] z dnia [...] sierpnia 2018 roku" powinno być "[...] z dnia [...] sierpnia 2016 r."’, - na stronie drugiej w trzynastym od góry wierszu uzasadnienia zamiast stwierdzenia "dniu [...] stycznia 2018 r." powinno być "dniu [...] września 2016 r.". 7.2. Organ dokonał sprostowania swojego postanowienia na podstawie art. 113 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Z powyższego przepisu wynika, że sprostowanie orzeczenia organu może nastąpić tylko w wymienionych w art. 113 § 1 k.p.a. sytuacjach, tj.: - w przypadku błędu rachunkowego, który oznacza omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, - w przypadku błędu pisarskiego, czyli widocznego, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwego użycia wyrazu, widocznie mylnej pisowni albo widocznie niezamierzonego opuszczenie jednego lub więcej wyrazów, a także - w przypadku innych oczywistych omyłek. 7.3. W ocenie Sądu, użycie przez organ w wydanym orzeczeniu błędnych dat oraz imienia i nazwiska zobowiązanego stanowi błąd pisarski. Organ mylnie użył wskazanych powyżej fraz. Z przytoczonego przepisu wynika jednak, że poprawieniu w trybie sprostowania mogą podlegać tylko takie błędy zawarte w orzeczeniu organu, które są "oczywiste". Analizując więc, czy użycie w uzasadnieniu postanowienia błędnych dat i imienia i nazwiska zobowiązanego stanowi omyłkę pisarską, która ma charakter oczywisty, wskazać należy, że to, co może być uznane za oczywiste w jednym układzie stosunków faktycznych, może tę cechę stracić, gdy układ ów ulega zmianie, choćby w relatywnie niewielkim stopniu. Pojęcie "oczywistej omyłki" ma wszak charakter niedookreślony, odsyłający do systemu pojęć i ocen pozaprawnych, wyłączający w konsekwencji automatyzm przyjmowanych kryteriów na rzecz pewnej elastyczności, pozwalającej urealnić dokonywaną kwalifikację prawną i dopasować ją do różnych, nierzadko niepowtarzalnych i jednostkowych aspektów badanej sytuacji. Spostrzeżenie to potwierdzają orzeczenia, które dopuszczają sprostowanie uchybień w zakresie oznaczenia strony, czy wskazania nazwisk sędziów wydających wyrok lub organu uczestniczącego w podjęciu aktu administracyjnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt: I FSK 732/07, LEX nr 471247). 7.4. Dokonując więc oceny tego, czy konkretne omyłki zaistniałe w rozpoznawanej sprawie mają charakter omyłek oczywistych, należy wziąć pod uwagę całokształt okoliczności sprawy. W pierwszej więc kolejności, zwrócić należy uwagę, że prostowane postanowienie o podjęciu postępowania egzekucyjnego z dnia [...] czerwca 2018 r. wskazywało w sposób prawidłowy adresata – podając poprawnie dane skarżącego. Nadto, w sposób prawidłowy została sformułowana jego sentencja, w której organ wyraźnie wymienił zobowiązanego – wskazując imię i nazwisko skarżącego. Organ także w sposób prawidłowy wymienił oznaczenia szeregu tytułów wykonawczych, w oparciu o które prowadzone było postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego. W zwięzłym uzasadnieniu, organ wyjaśnił, że przyczyną podjęcia postępowania prowadzonego wobec skarżącego jest wydanie ostatecznego rozstrzygnięcia o niezasadności zarzutów i ustaniu w związku z tym podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 35 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 z późn. zm., dalej: u.e.p.a.). 7.5. W ocenie Sądu, z wyżej przytoczonych okoliczności wynika, że zasadnym jest uznanie przez organ, że omyłki zawarte w treści uzasadnienia postanowienia z dnia [...] czerwca 2018 r. mają charakter omyłek oczywistych, podlegających sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a. 7.6. Zwrócić bowiem należy uwagę, że prostowane postanowienie z dnia [...] czerwca 2018 r. nie było pierwszym pismem wydanym w toku egzekucji prowadzonej wobec skarżącego. Skarżący niewątpliwie był świadomy, że organ wszczął wobec niego postępowanie egzekucyjne, gdyż podejmował w jego toku czynności procesowe – składając zarzuty. W związku ze zgłoszonymi zarzutami, doszło do zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Następnie, skarżący uzyskał rozstrzygnięcie organu I instancji o niezasadności swoich zarzutów, złożył na nie zażalenie i w konsekwencji uzyskał postanowienie organu odwoławczego. Bez wątpienia więc skarżący był świadomy zakresu prowadzonego postępowania egzekucyjnego i oznaczenia tytułów wykonawczych, które obejmuje. Zwrócić również należy uwagę, że uzasadnienie postanowienia z dnia [...] czerwca 2018 r., relacjonuje przebieg postępowania w przedmiocie złożonych przez skarżącego zarzutów, w którym skarżący aktywnie uczestniczył (inicjując ich rozpoznanie w obu instancjach). Nie sposób więc uznać, by dopuszczenie się przez organ omawianych omyłek wprowadzało skarżącego w błąd lub powodowało, że niejasnym jest do kogo orzeczenie to powinno być skierowane i czego dotyczy. 7.7. Istotnym w sprawie jest również to, że skarżący winien spodziewać się otrzymania ze strony organu postanowienia o podjęciu prowadzonej egzekucji. Skarżący złożył w postępowaniu egzekucyjnym zarzuty, które stały się podstawą do jego zawieszenia. Po rozpoznawaniu wniesionych zarzutów i ostatecznym uznaniu ich za niezasadne, ustała przyczyna zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Mimo więc dopuszczenia się omyłek, wobec prawidłowej i jasnej sentencji postanowienia i spójnej, prawidłowej merytorycznie części uzasadnienia odwołującej się do czynności procesowych, w których skarżący brał czynny udział, nie sposób przyjąć, by wprowadzały one adresata w błąd lub w sposób istotny utrudniały mu rozpoznanie zaistniałej w związku z otrzymanym pismem sytuacji. 7.8. Uzupełniająco, należy także wskazać, że w związku z tym, że prostowany akt wydany został w indywidualnej sprawie skarżącego i przesłany do niego, dla oceny, czy omyłki zawarte w nim miały charakter oczywistych, uwzględnić także należy osobiste warunki skarżącego. Z akt sprawy wynika, że skarżący wykonuje zawód adwokata. Wobec powyższego i przytoczonych wyżej okoliczności obejmujących przebieg postępowania egzekucyjnego, nie sposób zgodzić się ze skarżącym, że zaistniałe omyłki mogły faktycznie wprowadzić go w błąd co do osoby, której dotyczyło otrzymane przez niego pismo. 8.1. W ocenie Sądu, również argumenty podniesione przez skarżącego we wniesionej skardze nie zasługują na uwzględnienie. W pierwszej kolejności, wskazać należy, że dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia, czy popełniając omyłkę organ ujawnił dane osobowe lub dane wrażliwe innej osoby. Sąd, rozpoznając sprawę kontroluje bowiem organ administracji publicznej jedynie w granicach danej sprawy. Sąd ocenia więc, czy organ, dokonując sprostowania, poczynił prawidłowe ustalenia i poprawnie zastosował przepisy, na których się oparł wydając rozstrzygnięcie. Podnoszone przez skarżącego kwestie dotyczące ujawnienia mu danych innej osoby i możliwego ujawnienia jego danych nie są objęte zakresem badania Sądu w związku ze skargą wniesioną na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] września 2018 r. 8.2. W ocenie Sądu, na wynik sprawy (która dotyczy wyłącznie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej) nie wpływa podnoszona przez skarżącego okoliczność, że część zobowiązań określonych w wymienionych przez organ tytułach zostało umorzonych. Sąd, w postępowaniu dotyczącym sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej nie może odnosić się do zasadności prowadzenia egzekucji wobec skarżącego, gdyż nie jest to przedmiotem rozpoznawanej sprawy. 9. Podsumowując, stwierdzić należy, że postanowienie o podjęciu postępowania egzekucyjnego z dnia [...] czerwca 2018 r. zawierało w swoim uzasadnieniu omyłki. Uznać jednak należy, że użycie przez organ poprawionych następnie fraz miało charakter omyłek oczywistych, których zaistnienie nie wpływało w sposób istotny na czytelność wydanego przez organ orzeczenia oraz nie powodowało niejasności co do jego faktycznego adresata. Sprostowanie przez organ zaistniałych omyłek nie spowodowało także w żaden sposób merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia. 10. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), jak w sentencji wyroku.