I SA/Po 969/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2008 r., I, II, III, IV kwartał 2009 r. wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. R. B., pismem z dnia [...], wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2008 r., I, II, III, IV kwartał 2009 r. wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego. Pismem z dnia 29 października 2014 r. skarżący wystąpił do Sądu z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W argumentacji zgłoszonego żądania podniósł m.in., że wszczęcie postępowania egzekucyjnego spowoduje poważny uszczerbek finansowy w utrzymaniu jego rodziny. Wnioskodawca stwierdził, że jego obecna sytuacja finansowa i majątkowa uniemożliwia jemu poniesienie dodatkowych obciążeń. Wskazał, że prawie wszystkie zarobione pieniądze przeznacza na opłaty, spłaty kredytów oraz pożyczek rodzinnych. Podkreślił, że utrzymuje córkę, która studiuje w P. (na studiach dziennych II stopnia). Zdaniem skarżącego, wykonanie zaskarżonego aktu spowodowałaby trudne do odwrócenia skutki, jakie nastąpiłyby w momencie zaprzestania spłat rat kredytu hipotecznego, lub przerwania studiów córki (do ich zakończenia pozostały 2 semestry). Wnioskodawca zaznaczył, że, pomimo wszelkich przeciwności, starał się spłacać jak największą ilość zobowiązań powstałych w wyniku działań Spółki "X." ze środków jakie pozyskiwał z otrzymywanych wynagrodzeń. Podkreślił, że w wyniku aresztowania (został uniewinniony i w pełni oczyszczony z zarzutów) stracił pracę. Konsekwencje tego zdarzenia w dramatyczny sposób wpłynęły na pogorszenie jego sytuacji finansowej. Oświadczył również, że spłaca liczne zobowiązania względem różnych podmiotów finansowych i osób prywatnych. Do wniosku załączył zaświadczenia i dokumenty świadczące o stanie majątku i dochodach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - w skrócie: "P.p.s.a."), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Z uwagi na treść normatywną powyższych przepisów należy stwierdzić, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślenia wymaga, że obowiązkiem strony, która wnosi o udzielenie jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, jest przedstawienie Sądowi tez, twierdzeń oraz dokumentów, które uprawdopodobnią zasadność uwzględnienia wniosku. Godzi się bowiem zauważyć, że przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. został tak skonstruowany, że ciężar wykazania, iż okoliczności w nim wskazane istotnie zaistniały, spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienie NSA z dnia 4 października 2010 r., sygn. akt II FZ 460/10, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków zależy orzeczenie Sądu. Brak wskazania we wniosku tych przyczyn uniemożliwia Sądowi merytoryczną ocenę (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Niemniej sąd rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji powinien uwzględniać wszystkie okoliczności, nawet te niepodniesione we wniosku, o ile są możliwe do wyinterpretowania na podstawie akt sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 13 września 2005 r., sygn. akt II OZ 750/05, publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto stwierdzić należy, że będące podstawą wstrzymania wykonania przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków są pojęciami nieostrymi, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Szkoda, o jakiej mowa w przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a., to taka szkoda, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W ocenie Sądu, analiza przedłożonych przez skarżącego wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji dokumentów i oświadczeń, niewątpliwie wskazuje, że aktualna sytuacja finansowa skarżącego nie jest łatwa. Skarżący wskazał na liczne wydatki, jakie jest zobowiązany ponosić (m.in. spłaca kredyt hipoteczny, miesięczna rata w wysokości [...] zł; koszt studiów córki – [...] zł miesięcznie; faktury za media). W tym miejscu należy podnieść, że skarżący w sposób wybiórczy przedstawił informacje o wielkości swojego majątku. Ze znajdującego się w aktach sprawy urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika jednoznacznie, że skarżący wraz z żoną są właścicielami domu o powierzchni [...] m2 i działki o powierzchni [...] m2. Ponadto osiągają dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] zł brutto (skarżący w kwocie [...] zł brutto, przy czym jego umowa o pracę wygasła z dniem [...] października 2014 r.; żona skarżącego w kwocie [...] zł brutto). Podkreślić jednak należy, że skarżący nie podał, np. czy w skład majątku wchodzą jakieś przedmioty wartościowe, oszczędności, jaki jest stan majątkowy osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżący nie przedłożył też żadnych wyciągów z rachunków bankowych, kont czy lokat bankowych. Nie wskazał również, że jest prezesem zarządu Sp. z o.o. "X.", co potwierdza załączony do akt wydruk z KRS z dnia 7 listopada 2014 r. (k. 63 -65 akt sąd.) i jakie dochody osiąga z tego tytułu. Mając na względzie powyższe, Sąd stwierdza, że na podstawie wniosku strony i załączonych do niego dokumentów nie sposób ustalić, że w sprawie faktycznie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd zaznacza, że dopiero porównanie wydatków skarżącego z jego majątkiem czynnym mogłoby pozwolić ustalić jakie skutki w odniesieniu do sytuacji finansowej skarżącego i osób pozostających na jego utrzymaniu wywoła postępowanie egzekucyjne. Potrzeba wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powinna być wykazana przez samą stronę skarżącą. Wiąże się to z koniecznością szczególnie wnikliwego, przekonującego i dokładnego wskazania, jak i uzasadnienia konkretnych zdarzeń i okoliczności przez wnioskodawcę, w taki sposób, aby sąd miał możliwość dokonania kontroli ich prawdziwości. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, zwłaszcza, że na tym etapie postępowania sąd nie bada merytorycznej zasadności skargi. Sąd jeszcze raz podkreśla, że wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego stanowi wyjątek od zasady wykonania decyzji i tylko w wyjątkowych, uzasadnionych przez stronę sytuacjach może znaleźć zastosowanie. Ponadto, godzi się także zauważyć, że trudna sytuacja materialna, na którą powołuje się skarżący, nie znalazła potwierdzenia w postanowieniu referendarza tut. Sądu z dnia 18 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Po 969/14, którym oddalono wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wypada również zaznaczyć, że każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanej. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ubocznie Sąd wskazuje, że potencjalna wadliwość zaskarżonej decyzji nie ma wpływu na ocenę zasadności wniosku w przedmiocie wstrzymania jej wykonania, ponieważ dokonywanie przez Sąd oceny legalności decyzji na tym etapie postępowania jest przedwczesne i niedopuszczalne. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.