I SA/Po 972/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. M. Sp. z o.o. z siedzibą w P., reprezentowana przez adwokata, złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na wskazaną w rubrum decyzję Dyrektora Izby Celnej w P., mocą której wymierzono spółce karę pieniężną w wysokości [...],- zł za urządzanie gier na dwóch automatach, poza kasynem gry. W petitum skargi strona wniosła także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W argumentacji zgłoszonego żądania spółka podniosła, że nieuwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji skutkować będzie realnym zagrożeniem dla jej dalszego bytu, wiążącą się ze znaczną szkodą oraz trudnymi do odwrócenia skutkami. Skarżąca podała, że zgodnie z załączoną do wniosku dokumentacją finansową, obrazującą jej kondycję gospodarczą w 2014 r. (sprawozdanie finansowe za 2014 r., bilans zysków i strat za 2014 r., sprawozdanie Zarządu M. Sp. z o.o. z działalności spółki za 2014 r.), 2014 r. zakończył się stratą w wysokości [...] zł, co było spowodowane zaciągnięciem przez spółkę istotnych zobowiązań i poczynieniem wysokich nakładów finansowych, niezbędnych dla osiągnięcia oczekiwanego celu, jakim było prowadzenie zamierzonej działalności gospodarczej. W związku z silną konkurencją na rynku, uzyskiwany z tego tytułu zysk okazał się niższy niż zakładany przy planowaniu działalności. Dodatkowo wszczynane i prowadzone przeciwko spółce postępowania karnoskarbowe (od kilku do kilkudziesięciu nowych postępowań wszczynanych w każdym kolejnym miesiącu) w sposób ciągły istotnie negatywnie wpływają na jej sytuację, bowiem wiążą się z zatrzymaniami urządzeń należących do skarżącej i znajdujących się w nich środków pieniężnych, a także koniecznością poniesienia kosztów na pomoc prawną, niezbędną dla odzyskania bezpodstawnie zatrzymanych urządzeń (zwrot urządzeń następuje dopiero po upływie co najmniej kilku lub nawet kilkunastu miesięcy). Postępowania karnoskarbowe prowadzone przeciwko skarżącej i poprzedzające je czynności kontrolne przeprowadzane przez urzędy celne w lokalach, negatywnie wpływają na kontrahentów spółki (właścicieli lokali, w których eksploatowane są urządzenia skarżącej). Powyższe powoduje, iż bardzo wielu kontrahentów (właścicieli lokali) rezygnuje ze współpracy ze skarżącą, pozbawiając ją tym samym możliwości czerpania spodziewanych (planowanych) zysków z eksploatacji automatów do gier w tych lokalach, co ma bezpośrednie przełożenie na kondycję finansową spółki. Skutkiem powyższego jest uzyskana w pierwszym półroczu 2015 r. strata z działalności na poziomie [...] zł. Strona oświadczyła, że nie prowadzi innej niż wymieniona wyżej działalność gospodarcza. Tym samym jej sytuacja finansowa nie jest stabilna i nawet stosunkowo "nieznaczna" kara finansowa, w tej sytuacji może spowodować, że spółka będzie zmuszona ogłosić stan niewypłacalności (mimo zawisłości prawie pół tysiąca postępowań administracyjnych i karnoskarbowych). Skarżąca wskazała, że łączna suma kar pieniężnych w postępowaniach toczących się względem niej wynosi [...],- zł, a ostatecznie wymierzonych już ponad [...],- zł (uwzględniając zaskarżoną decyzję), a zatem stanowi kwotę pieniężną, której zapłata wykraczałaby poza możliwości płatnicze skarżącej w realiach gospodarczej kondycji wyznaczanej przedmiotem jej działalności. Do wniosku spółka załączyła rachunek zysków i strat za okres od dnia [...] stycznia do [...] grudnia 2014 r., sprawozdanie finansowe za 2014 r., rachunek zysków i strat za okres od dnia [...] stycznia do [...] czerwca 2015 r., sprawozdanie finansowe za okres od [...] stycznia do [...] czerwca 2015 r., oświadczenie Prezesa Zarządu z dnia [...] kwietnia 2016 r. o posiadanych środkach pieniężnych, oświadczenie Prezesa Zarządu z dnia [...] kwietnia 2016 r. o posiadanym majątku trwałym, ewidencję środków trwałych, wykaz automatów w depozytach celnych oraz wykaz postępowań toczących się przed organami celnymi. W przekonaniu wnioskodawczyni z przedłożonych przez nią dokumentów wynika, że nie dysponuje ona środkami pieniężnymi niezbędnymi do uiszczenia zasądzonej zaskarżoną decyzją kary pieniężnej. Zaznaczyła, że łączna wartość należących do niej aktywów trwałych w postaci automatów do gier, wynosi [...] zł, przy czym aktywa te znajdują się w posiadaniu organów celnych (zostały zatrzymane przez organy celne), tym samym skarżąca nie może swobodnie dysponować tymi aktywami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Treść normatywna powyższych przepisów wskazuje, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Będące podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków są pojęciami nieostrymi, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Szkoda, o jakiej mowa w przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a., to taka szkoda, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (zob. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2004 r., o sygn. akt GZ 138/04, niepubl.). Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Obowiązkiem strony, która wnosi o udzielenie jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, jest przedstawienie Sądowi tez, twierdzeń oraz dokumentów, które uprawdopodobnią zasadność uwzględnienia wniosku. Przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. został bowiem tak skonstruowany, że ciężar wykazania, iż okoliczności w nim wskazane istotnie zaistniały, spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienie NSA z dnia 4 października 2010 r., o sygn. akt II FZ 460/10, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków zależy orzeczenie Sądu. Brak wskazania we wniosku tych przyczyn uniemożliwia Sądowi merytoryczną ocenę (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 18 maja 2004 r., o sygn. akt FZ 65/04, niepubl.). W świetle poczynionych wyżej rozważań Sąd stwierdza, że skarżąca spółka nie wykazała, aby w sprawie ziściły się przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim Sąd zauważa, że z analizy załączonych do wniosku dokumentów, w tym sprawozdania finansowego wynika, że za 2014 r. skarżąca uzyskała przychód netto ze sprzedaży produktów w wysokości [...] zł oraz dysponowała na dzień [...] grudnia 2014 r. "środkami pieniężnymi i innymi aktywami pieniężnymi w kasie" w wysokości [...],- (pkt III 1.c sprawozdania finansowego za 2014 r. – k. [...] akt sąd.). Natomiast w okresie od [...] stycznia 2015 r. do [...] czerwca 2015 r., przychód netto z prowadzonej działalności wyniósł [...] zł. Zatem przychód, który uzyskała skarżąca z prowadzonej działalności na automatach w pierwszym półroczu 2015 r., przekraczający o kwotę [...] zł i przychód za cały 2014 r., przeczy jej twierdzeniom o negatywnym wpływie działań podejmowanych przez urzędy celne na kondycję finansową firmy. Ponadto Sąd podkreśla, że wykazanie straty z działalności gospodarczej nie stanowi wystarczającej przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Strata powstaje bowiem wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem powstanie w jednym roku rozliczeniowym straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. Dla oceny skutków wykonania zaskarżonej decyzji bardziej miarodajna może być wysokość przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej, która w przypadku skarżącej spółki (na dzień [...] czerwca 2015 r. w wysokości [...] zł) wielokrotnie przewyższała wysokość nałożonej kary, a także wysokość sumy kar ostatecznie nałożonych na skarżącą do dnia wniesienia skargi ([...],- zł), a także sumę kar potencjalnie mogących być nałożonych w związku z już toczącymi się postępowaniami ([...],- zł). Spółka przedstawiła dokument obrazujący stan rachunku bankowego, z którego wynika, że w dniu [...] marca 2016 r. strona miała na koncie środki w wysokości [...] zł (k. [...] akt sąd.) oraz oświadczenie, że stan gotówki w kasie wynosił w dniu [...] kwietnia 2016 r. [...] zł. Przedłożone dokumenty nie obrazują jednak przepływu środków finansowych i nie pozwalają ustalić, czy ujawniony stan gotówki jest tendencją stałą, czy też jest zjawiskiem przejściowym, podlegającym np. cyklicznym zmianom, wynikającym z bieżącego realizowania swoich zobowiązań. Sąd stwierdza, że z przedłożonych dokumentów wynika, że spółka pomimo deklarowanego braku środków finansowych oraz innych środków trwałych poza wskazanymi we wniosku, nadal prowadzi działalność gospodarczą w dużej części w oparciu o usługi świadczone przez firmy zewnętrzne (oświadczenie Prezesa Zarządu spółki z dnia [...] kwietnia 2016 r., k. [...] akt sąd.). W kontekście tej okoliczności nie można zatem przyjąć, że zobowiązania prywatne spółki a priori korzystają z pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.