I SA/Po 973/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku MG o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące XI 2004r., I-III, IX-XII 2005r. i I-IV 2006r. postanawia: oddalić wniosek /-/V.Mielcarek Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. Wobec tego MG złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wynika z uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy podał, że znajduje się w ciężkiej sytuacji finansowej wywołanej nie z jego winy. Skarżący nie jest w stanie poczynić oszczędności we własnych wydatkach na opłacenie wpisu sądowego, wykorzystał także swoje możliwości kredytowe. Wskazał, że ponosi następujące koszty: [...]. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z córką. Nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności i wartościowych przedmiotów. Skarżący otrzymuje pomoc od rodziny i przyjaciół w wysokości [...] miesięcznie. Skarżący i jego żona nie uzyskują żadnych dochodów. Na wezwanie z dnia [...] M G w odpowiedzi z dnia [...] podał, że on jak i jego żona nie posiadają samochodów osobowych, nie uzyskują dodatkowych dochodów i nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Koszty wspólnego utrzymania gospodarstwa domowego wynoszą [...], przy czym [...]. Mieszkanie zostało skarżącemu użyczone, powierzchnia mieszkania wynosi [...] m2, koszt [...] na miesiąc. Wnioskodawca i jego żona nie są zarejestrowani w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotni, pomimo wezwania skarżący nie wyjaśnił dlaczego. Wskazał, że kwotę [...] skarżący i małżonka otrzymują od jej rodziców. Na kolejne wezwanie z dnia [...] M G w odpowiedzi z dnia [...] wskazał, że ma [...] lat, posiada wykształcenie wyższe techniczne. Żona posiada wykształcenie średnie. Teściowie skarżącego są emerytami w wieku około [...] lat, nie posiadają nieruchomości, papierów wartościowych, pojazdów, posiadają oszczędności w wysokości około [...]. Skarżący nie podał z jakich źródeł i w jakiej wysokości teściowie otrzymują dochody. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywoływania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa (por. post. SN z dnia 24 września 1984r., sygn. akt II CZ 104/84). Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy, a z oświadczeń skarżącego, które zostały złożone w niniejszej sprawie, to nie wynika. Argumentacja skarżącego odnosząca się co do braku jakichkolwiek środków finansowych na pokrycie wpisu należnego od skargi w rozpatrywanej sprawie nie jest wiarygodna. Skarżący wprawdzie nie posiada żadnego majątku nieruchomego, oszczędności i wartościowych przedmiotów oraz nie uzyskuje żadnego dochodu, to jednak na miesięczne utrzymanie przeznacza kwotę od [...] (pismo skarżącego z dnia [...], karta nr [...] akt sądowych) do [...] (wniosek o przyznanie prawa pomocy – kata nr [...] akt sądowych). Skarżący oświadczył, że kwotę [...] otrzymuje od teściów. Jednakże nie uprawdopodobnił, że rzeczywiście taką pomoc od tych osób otrzymuje. Nie podał także, mimo wezwania, w jakiej wysokości i z jakich źródeł otrzymują dochody wspomagający go finansowo teściowie, przez co nie uwiarygodnił, że osoby te są w stanie łożyć na utrzymanie rodziny skarżącego łącznie kwotę [...] miesięcznie. Istotne w sprawie jest również to, że skarżący twierdzi, że zarówno on jak i jego żona nie osiągają żadnych dochodów, nie uzyskują dodatkowych dochodów z pracy dorywczej, sezonowej, nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Oświadczył, że on i jego żona nie są zarejestrowani w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoby bezrobotne, jednakże, pomimo wezwania, nie wyjaśnił dlaczego nie zarejestrowali się w Urzędzie Pracy. Wobec powyższego na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 z cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek