I SA/Po 976/19
WyrokWSA w Poznaniu2020-02-11
Skład orzekający: Karol Pawlicki, Włodzimierz Zygmont, Barbara Rennert
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek hotelu pracowniczego, w którym wynajmowane są pomieszczenia jako mieszkania tymczasowe dla osób eksmitowanych, powinien być opodatkowany jako budynek mieszkalny, czy jako budynek związany z działalnością gospodarczą?Ratio decidendi
Budynek hotelu pracowniczego, w którym wynajmowane są pomieszczenia jako mieszkania tymczasowe dla osób eksmitowanych w ramach umowy z jednostką samorządu terytorialnego, jest związany z prowadzoną przez spółkę działalnością gospodarczą i podlega opodatkowaniu wyższą stawką podatku od nieruchomości, a nie stawką właściwą dla budynków mieszkalnych. Fakt, że pomieszczenia te służą zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych eksmitowanych, nie zmienia charakteru działalności prowadzonej przez spółkę jako zarobkowej i zorganizowanej.Stan faktyczny
Spółka złożyła korektę deklaracji podatku od nieruchomości za 2015 r., w której zakwalifikowała budynek hotelu pracowniczego jako mieszkalny, wnioskując o stwierdzenie nadpłaty. Organy podatkowe uznały, że budynek jest związany z działalnością gospodarczą spółki, ponieważ wynajmowała ona pokoje w ramach usług hotelowych dla osób eksmitowanych na podstawie umowy z jednostką samorządu terytorialnego. WSA w Poznaniu oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Barbara Rennert Protokolant: starszy sekretarz sądowy Agata Pasternak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2020 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 rok oraz stwierdzenia nadpłaty oddala skargę
Prezydent Miasta [...], w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., na podstawie m.in. art. 21 § 1 pkt 1, § 3, art. 79 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm. - dalej: "O.p."), określił [...] Spółka z o.o. z siedzibą w [...] wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2015 r. w kwocie [...]zł oraz odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2015 r. w kwocie [...]zł.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że na skutek złożonego w dniu [...] stycznia 2017 r. przez Spółkę wniosku w sprawie nadpłaty oraz wątpliwości organu, co do prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego wskazanego w deklaracji podatnika i jej korekcie, wszczęte zostało w dniu [...] października 2018 r. postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2015 r., w stosunku do nieruchomości położonej w [...] przy [...] w [...], stanowiącej własność Spółki. Do wniosku Spółka załączyła korektę deklaracji podatkowej za 2015 r., w której zmieniła przeznaczenie powierzchni użytkowej budynków związanych i zajętych na działalność gospodarczą - na mieszkalną powierzchnię użytkową. Motywując złożony wniosek i dokonaną korektę deklaracji, spółka powołała się na wyrok Sądu Rejonowego [...] i [...] w [...] z [...] maja 2016 r. sygn. akt V C [...] w przedmiocie stawki opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste ww. nieruchomości gruntowej, w którym Sąd ustalił stawkę tej opłaty od [...] stycznia 2014 r. na 1% wartości gruntu oraz wyrok Sądu Okręgowego w [...] z [...] marca 2017 r., sygn. akt XV Ca [...], oddalający wniesioną od ww. wyroku apelację Prezydenta Miasta [...]
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wyjaśnił że z bazy Ewidencji Gruntów i Budynków wynika, iż sporne budynki zostały sklasyfikowane jako budynki niemieszkalne. Zaznaczył, że spółka wyjaśniła, iż budynek położony na działce nr [...] cały czas jest wykorzystywany jako mieszkania zastępcze dla ludzi eksmitowanych, załączając jednocześnie kopię zawartej [...] grudnia 2014 r. z [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "[...]") umowy najmu powierzchni od Spółki. Ponadto wyjaśniła, że budynek hotelu pracowniczego pozostaje w takim kształcie w jakim został nabyty w 2008 r. z przeznaczeniem na cele mieszkaniowo-socjalne. Wydział Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta [...] poinformował, że przedłożone przez Spółkę wyroki dotyczyły zmiany stawki opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej Skarbu Państwa, a nie zmiany klasyfikacji w ewidencji gruntów i budynków z budynków niemieszkalnych na mieszkalne. Natomiast Spółka nie dostarczyła do Wydziału dokumentów, które ujawniałyby, że sporne budynki są budynkami mieszkalnymi. Z kolei z informacji uzyskanych z Wydziału Urbanistyki wynika, że w elektronicznej bazie danych Wydziału odnaleziono decyzję pozwolenia na budowę budynku stacji kontroli pojazdów z częścią biurowo-socjalną, szczelnego zbiornika na wody opadowe i zbiornika bezodpływowego na ścieki jako obiektu tymczasowego oraz w 2009 r. przyjęto zgłoszenie wykonania prac remontowych w budynku hotelu pracowniczego. Natomiast nie odnotowano żadnego postępowania administracyjnego dotyczącego zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych położonych przy [...] W Inspektoracie Nadzoru Budowlanego nie odnotowano jakichkolwiek pozwoleń na użytkowanie obiektów budowlanych na spornej nieruchomości.
Organ stwierdził także, że powierzchnia budynków deklarowana przez Spółkę jest niższa od rzeczywistej powierzchni użytkowej. Podatnik wyjaśnił, że dokonał pomiarów hotelu i stołówki wskazując, iż powierzchnia użytkowa tych obiektów wynosi 2087,10 m˛ (powierzchnia deklarowana); powierzchnia 2933,30 m˛ (podana w akcie notarialnym i księdze wieczystej) jest powierzchnią całkowitą, powierzchnia użytkowa hotelu wynosi 1373,60 m˛, powierzchnia użytkowa stołówki 713,50 m˛; wysokość pomieszczeń w stołówce wynosi 2,48 m i częściowo jest podpiwniczona - nie wskazano wielkości podpiwniczenia. Z operatu szacunkowego sporządzonego na użytek postępowania o podwyższenie opłaty za użytkowanie wieczyste wynika, że nieruchomość zabudowana jest obiektem budowlanym wykorzystywanym na potrzeby bazy noclegowej, a na tyłach budynku zlokalizowano powierzchnie magazynowe. Spółka wyjaśniła, że informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych składała w oparciu o dane pochodzące z aktu notarialnego z [...] kwietnia 2008 r., obejmującego umowę sprzedaży nieruchomości przez spółkę [...] S.A., informując jednocześnie, że budynek hotelu nie posiada podpiwniczenia, a obecnie wyłączona jest z programu usług hotelowych łączna powierzchnia pokoi 354,7 m˛ z uwagi na prowadzone remonty i modernizacje. Zaznaczyła, że nie posiada dokumentacji technicznej i innych dokumentów, ale w całym okresie funkcjonowania nie dokonywano żadnych zmian w użytkowaniu obiektu. Ponadto nadesłała załącznik do umowy, aneksy oraz określiła wysokość pomieszczeń piwnicznych, tj. 2,40 m i wyjaśniła, że podana powierzchnia całkowita i powierzchnia użytkowa jest ściśle związana z wielkościami zawartymi w akcie notarialnym w dniu zakupu obiektu, a rozbieżność podana w powierzchni całkowitej budynków, tj. 2933,30 m˛ i powierzchni użytkowej 2087,10 m˛ (846,20 m˛) była podawana w deklaracjach jako remonty budowlane o wartości [...] zł. Załączyła też kserokopię ostatniej umowy najmu (której nie załączył do pisma) wraz z wypowiedzeniem dla pomieszczeń byłej stołówki.
Na podstawie informacji uzyskanych z [...] w [...] oraz dołączonych kopii umów najmu i aneksów do nich, organ ustalił, że od 2012 do [...] grudnia 2014 r. zawierane były pomiędzy ww. podmiotami umowy o świadczeni usług hotelowych. Nieruchomość zabudowana jest budynkiem dwusegmentowym o łącznej powierzchni 2933,30 m˛, składającym się z budynku głównego o powierzchni 2240,80 m˛ oraz budynku stołówki o powierzchni 692,50 m˛. Informacja o powierzchni budynków wynikała z operatu szacunkowego sporządzonego [...] stycznia 2015 r. na potrzeby postępowania egzekucyjnego.
Spółka przedłożyła kopię wypowiedzenia umowy najmu z informacją, że od tamtej pory pomieszczenia stołówki nie są wynajmowane oraz kopię ewidencji środków trwałych za lata 2012 – 2015, w której powierzchnia użytkowa piwnicy byłej stołówki została określona na 450 m˛, wyjaśniając że w deklaracjach podatkowych jako budowle ujęto remonty 846,20 m˛ powierzchni o łącznej wartości [...] zł, z informacją, że aktualnie te budowle nie występują. Z wypisu KRS wynika natomiast, że spółka prowadzi m.in. działalność magazynową, hotelową, restauracyjną, wynajem i zarządzanie nieruchomościami. Z jej strony internetowej wynika, że w budynku byłego hotelu pracowniczego nadal jest prowadzona działalność hotelowa o charakterze komercyjnym. Z księgi wieczystej spornej nieruchomości wynika, że znajduje się na niej dwusegmentowy budynek o powierzchni o łącznej powierzchni użytkowej 2933,30 m˛, czyli dwie kondygnacje hotelu (parter i piętro) i stołówki (parter) bez powierzchni piwnicy.
W trakcie przeprowadzonych w listopadzie 2017 r. przez organ podatkowy oględzin spornych budynków stwierdzono, że w budynku hotelu prowadzona jest działalność hotelowa, a na zewnątrz budynku znajdują się informacje reklamowe świadczące o prowadzonej działalności hotelowej. Ustalono również, że budynek byłej stołówki jest częściowo podpiwniczony, w wyniku dokonanego pomiaru stwierdzono, że powierzchnia użytkowa piwnicy o wysokości powyżej 2,2 m wynosi 416,79 m˛ .
Organ pierwszej instancji nie podzielił stanowiska podatnika wyrażonego w korekcie deklaracji, a dotyczącego zakwalifikowania wykazanej w niej powierzchni użytkowej budynków, do powierzchni mieszkalnej i z tego względu określił inną wysokość zobowiązania pieniężnego w podatku od nieruchomości za 2015 r. oraz odmówił Spółce stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2015 r. Uznano bowiem, że wykazana w korekcie deklaracji powierzchnia użytkowa budynków jest związana z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą, gdyż stan techniczny pomieszczeń zakwalifikowanych przez Spółkę w korekcie deklaracji do kategorii "budowle" nie był katastrofalny i uzasadniający ich wyłączenie z prowadzonej działalności gospodarczej.
W odwołaniu Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez umorzenie prowadzonego postępowania w zakresie określenia wysokości zobowiązania podatkowego oraz stwierdzenie nadpłaty w żądanej wysokości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2019 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ za niezasadne uznał okoliczności podniesione w odwołaniu, a dotyczące zastosowania niewłaściwych stawek podatkowych w stosunku do wskazanych w korekcie deklaracji podstaw opodatkowania tj. stawek związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Zdaniem organu brak jest bowiem podstaw do uznania, że sam fakt wykorzystywania pomieszczeń hotelowych usytuowanych na terenie spornej nieruchomości, na realizację wyroków eksmisyjnych, przesądza o opodatkowaniu tej nieruchomości najniższymi stawkami podatkowymi, tj. tak jak lokali mieszkalnych. Jak zostało ujawnione w toku postępowania, podatnik prowadzi działalność gospodarczą, w ramach której wynajmuje również pomieszczenia lokalowe umieszczone w spornej nieruchomości. W tym celu zawarł z [...] w [...] umowę najmu, w ramach której są realizowane zadania Gminy [...], co do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych mieszkańców [...].
Zdaniem organu działalność w postaci oferowania, a następnie wynajmu lokalu za odpłatnością będzie prowadzona w sposób zorganizowany, jest nakierowana na przysporzenie zysku i stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm. - dalej: "u.s.d.g."). Nie ma przy tym znaczenia, że objęte korektą deklaracji dołączoną do wniosku lokale, umiejscowione w spornej nieruchomości, przeznaczone są faktycznie na pobyt ludzi.
Organ odwoławczy podzielił również stanowisko organu pierwszej instancji, że wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, dotyczy tylko takich sytuacji, gdy przedmiot opodatkowania nie jest i jednocześnie nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na zdarzenie niezależne od podatnika. W odniesieniu do budynków oznacza to sytuację, w której istniejący w roku podatkowym stan budynków jest w takim stanie technicznym, że budynki te nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, nawet po realizacji prac remontowych. Zły stan techniczny budynku może bowiem być usunięty przez podatnika i to od jego sprawności i możliwości finansowych zależy kiedy remont zostanie przeprowadzony i w jakim zakresie. Brak działań podatnika w zakresie prac remontowych dotyczących zadeklarowanych prze niego jako budowle powierzchni, nie może zatem decydować o wyłączeniu ich z podstaw opodatkowania najwyższymi stawkami podatkowymi. Mając na uwadze, że brak było podstaw do wyłączenia z podstaw opodatkowania wskazanych powierzchni użytkowych budynków położonych na terenie spornej nieruchomości, należało ustalić wysokość zobowiązania podatkowego w stosunku do całej powierzchni użytkowej, która łącznie wyniosła 3.350,09 m2 i opodatkować ją stawką obowiązującą w 2015 r. budynki związane z działalnością gospodarczą co dało kwotę [...]zł.
Wysokość zobowiązania pieniężnego co do niespornego przedmiotu opodatkowania tj. gruntów o powierzchni 11.477,00 m2, opodatkowanych najwyższą stawką opodatkowania, dało kwotę [...]zł. Zatem łączna kwota zobowiązania pieniężnego w podatku od nieruchomości, po zaokrągleniu za rok 2015 wyniosła [...] zł.
W skardze z dnia [...] listopada 2019 r. skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
I. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. § 1 pkt 2 lit. b uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] października 2014 r. w sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2015 r. (dalej: "uchwała Rady Miasta [...]") w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.o.p.l., poprzez ich błędne zastosowanie, zamiast prawidłowo § 1 pkt 2 lit. a) uchwały w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.p.o.l. i błędne zastosowanie wyższej stawki podatkowej, zamiast niższej, przewidzianej dla budynków mieszkalnych,
II. naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 900 ze zm. - dalej: "O.p.") poprzez wybiórczą i nieobiektywną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji błędne ustalenia stanu faktycznego poprzez niezasadne stwierdzenie, że budynki należące do podatnika, a znajdujące się na przedmiotowej nieruchomości, nie stanowią budynków mieszkalnych oraz niezasadne przyjęcie, że ww. budynki są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, a tym bardziej, iż są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej,
2. art. 197 § 1 O.p. poprzez jego niezastosowanie, polegające na braku powołania biegłego w celu przeprowadzenia pomiarów powierzchni użytkowej budynków przez osobę posiadającą wiadomości specjalne,
3. art. 191 O.p. poprzez przeprowadzenie tylko fragmentarycznych pomiarów w trakcie oględzin nieruchomości, a w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie powierzchni użytkowej podlegającej opodatkowaniu,
4. art. 144 § 5 O.p. poprzez doręczenie decyzji organu II instancji przesyłką pocztową, zamiast prawidłowo za pomocą środków komunikacji elektronicznej,
5. art. 233 § 1 pkt 1 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, zamiast prawidłowego zastosowania art. 233 § 1 pkt 2 lit. a), względnie lit. b) O.p.,
6. art. 79 § 1 O.p. w zw. z art. 72 § 1 pkt 1 O.p., a to poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie stwierdzenia nadpłaty, zamiast prawidłowego stwierdzenia nadpłaty w wysokości wynikającej z wniosku podatnika.
Odpowiadając na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W rozpatrywanej sprawie kwestią sporną jest ocena sposobu opodatkowania pomieszczeń wskazanych we wniosku skarżącej o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2015 r. Zdaniem skarżącej, zwarcie umowy z [...] na wynajem pomieszczeń znajdujących się w należącym do Spółki budynku na mieszkania zastępcze (miejskie) dla ludzi eksmitowanych, jest wystarczającym warunkiem zakwalifikowania całego tego budynku jako mieszkalnego (jak uczyniła skarżąca w dołączonej do wniosku o stwierdzenie nadpłaty korekcie z [...] stycznia 2017 r.) i takie jego opodatkowanie. Natomiast organy podatkowe mając na uwadze, że podatnik jest przedsiębiorcą i wynajmuje te pomieszczenia w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, uznały że wskazane w korekcie deklaracji pomieszczenia powinny być opodatkowane najwyższymi stawkami podatkowymi.
Przystępując do rozstrzygnięcia sporu wskazać należy, że podatnikiem podatku od nieruchomości, na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 u.p.o.l. są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, użytkownikami wieczystymi gruntów. Przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości reguluje art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l., zgodnie z którym opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają między innymi grunty oraz budynki lub ich części, przy czym, jeżeli te grunty lub budynki są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, to wówczas stawka podatku od nieruchomości w odniesieniu do gruntów, bez względu na sposób ich zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków oraz od budynków lub ich części jest ustalana, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l., w wyższej kwocie niż od innych gruntów i budynków lub ich części. Taką samą wyższą stawkę należy stosować, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l., od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Stosownie do art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b (grunty pod jeziorami oraz zajęte na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
Dokonując wykładni powyższych przepisów, należy przede wszystkim podkreślić, że podatek od nieruchomości jest podatkiem od majątku. Konstrukcja przepisów ustawy wskazuje, że ustawodawca uznał, że majątek, który związany jest z działalnością gospodarczą, powinien być opodatkowany w sposób bardziej restrykcyjny niż majątek, który związku z taką działalnością nie wykazuje. Zróżnicowanie stawek podatku od nieruchomości pozostaje w związku z celami, którym służy majątek nieruchomy znajdujący się we władaniu podatnika. Ustawodawca stosuje wyższą stawkę podatku w sytuacji, gdy uznaje, że jest to majątek służący celom gospodarczym podatnika, a niższą, gdy ma on zaspakajać inne jego potrzeby, np. mieszkaniowe. Istota opodatkowania wyższą stawką podatku tych nieruchomości, które znajdują się we władaniu podatnika będącego przedsiębiorcą, sprowadza się zatem do tego, że stawkę tę stosuje się w odniesieniu do nieruchomości, które przeznaczone są na cele prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej, a więc do nieruchomości służących uzyskiwaniu zarobku. Dotyczy to również budynków przeznaczonych lub zajmowanych na cele mieszkalne, jeżeli budynek taki jest związany z prowadzoną działalnością gospodarczą, a zatem jest źródłem przychodu podatnika z tej działalności. Ponadto art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l. stanowi o ustanawianiu stawek podatku od budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, zatem stawki podatku w powołanym przepisie zostały uzależnione od zajęcia nieruchomości na prowadzenie działalności gospodarczej, podkreślając konieczność wykorzystywania danej nieruchomości, choćby w sposób pośredni, dla celów przedsiębiorstwa (por. wyrok NSA z 17 września 2019 r., II FSK 3360/17 - wyrok dostępny w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że organy podatkowe w trakcie prowadzonego postępowania ustaliły cel wykorzystywania przez Spółkę spornej nieruchomości. Było to ich obowiązkiem, ponieważ wnosząc o stwierdzenie nadpłaty skarżąca skorygowała dotychczasową deklarację podatkową jedynie w zakresie przeznaczenia budynku ze związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budynku mieszkalnego zajętego na prowadzenie działalności gospodarczej na budynek mieszkalny. Powierzchnia tego budynku w skorygowanej w dniu [...] stycznia 2017 r. deklaracji nie uległa zmianie, jak również nie zmieniła się powierzchnia gruntu, jak i wskazanie go jako związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej. Bez zmian Spółka pozostawiła także deklarację dotyczącą budowli.
Na podstawie zgromadzonych w aktach dokumentów, w tym również tych przedłożonych przez skarżącą, organ stwierdził, że skarżąca w poszczególnych latach, w tym w 2015 r., zawierała umowy z [...] na podstawie których świadczyła usługi hotelowe, wykorzystując pokoje w budynku dawnego hotelu pracowniczego. Ze znajdującej się w aktach kopii umowy najmu zawartej [...] grudnia 2014 r. z [...] sp. z o.o. w [...] wynika, że skarżąca Spółka (wynajmujący) zobowiązała się oddać Zarządowi (najemcy) do używania 47 pokoi, które będą podnajmowane jako lokale socjalne lub pomieszczenia tymczasowe osobom, którym przysługuje uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego lub pomieszczenia tymczasowego.
W aktach sprawy znajdują się również nadesłane przez [...] Sp. z o.o. kserokopie umów i aneksów do nich.
Powyższe okoliczności świadczą o wykorzystywaniu przez Spółkę budynku hotelowego w prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, generującej dochody, co zasadnie stwierdziły organy podatkowe obu instancji.
Należy przypomnieć, że w myśl art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. działalność gospodarcza to działalność, o której mowa w przepisach u.s.d.g. z zastrzeżeniem ust. 2, który z tej działalności wyłącza działalność rolniczą, leśną oraz wynajem turystom pokoi gościnnych w budynkach mieszkalnych znajdujących się na obszarach wiejskich przez osoby ze stałym miejscem pobytu w gminie położonej na tym terenie, jeżeli liczba pokoi przeznaczonych do wynajęcia nie przekracza 5. Zgodnie natomiast z art. 2 u.s.d.g. działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że przyjęcie od [...] zamówienia na świadczenie usług hotelowych w zakresie zapewnienia pokoi hotelowych z przeznaczeniem na najem jako pomieszczenia tymczasowe dla osób eksmitowanych, jest prowadzeniem działalności gospodarczej, o której mowa w powołanym wyżej przepisie. Skarżąca tę usługową na rzecz [...] działalność prowadziła w sposób zorganizowany i ciągły, była ona również działalnością zarobkową. Sąd zgadza się zatem ze stanowiskiem organów podatkowych, które stwierdziły, że opisana wyżej umowa jest przejawem działalności gospodarczej Spółki, która działalność tę prowadzi m. in. w zakresie hoteli i wynajmu.
Tym samym za prawidłowe Sąd uznał również stanowisko organów, że sporny budynek nie ma charakteru mieszkalnego. O takim jego charakterze nie świadczy zawarcie umowy z jednostką organizacyjną reprezentującą Miasto [...]. Okoliczność, że w spornym budynku zamieszkują w ramach najmu tymczasowego osoby eksmitowane, którym jednostka samorządu terytorialnego zobowiązana jest zapewnić pomieszczenia tymczasowe, nie kwalifikują tego budynku jako mieszkalnego. To Miasto, zawierając umowę ze skarżącą świadczącą usługi hotelowe i usługi najmu, realizowało swoje zadania własne, lecz okoliczność ta pozostaje bez wpływu na działalność gospodarczą prowadzoną przez skarżącą. Również fakt, że w pomieszczeniach znajdujących się w budynku swoje cele mieszkaniowe realizują osoby eksmitowane, nie zmienia tego, że budynek przeznaczony został przez spółkę na cele prowadzonej przez nią działalności gospodarczej i w tej działalności jest przez nią wykorzystywany. Jest to zatem ten składnik majątku podatnika, który ma w założeniu przynosić mu przychód z prowadzonej działalności, tym samym pozostaje związany z tą działalnością.
Podkreślenia wymaga, że zastosowanie niższej stawki podatku w odniesieniu do budynku znajdującego się we władaniu podatnika przedsiębiorcy nie następuje wyłącznie z tej przyczyny, że budynek, z uwagi na pełnioną przez niego funkcję użytkową, tj. zaspokajanie potrzeb bytowych jego mieszkańców, może zostać zakwalifikowany do kategorii budynku mieszkalnego. Istotą zastosowania niższej stawki podatku w odniesieniu do budynku mieszkalnego stanowiącego składnik majątku podatnika przedsiębiorcy jest to, że mając taką cechę budynek nie pozostaje związany z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą, a zatem służy zaspakajaniu potrzeb mieszkaniowych podatnika i ewentualnie jego rodziny. Natomiast każda nieruchomość stanowiąca składnik majątku podatnika, wykorzystywana w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, opodatkowana jest wyższą stawką podatku od nieruchomości (por. wyrok NSA z 17 września 2019 r., II FSK 3360/17; wyroki WSA w Gdańsku z 10 lutego 2015 r., I SA/Gd 1461/14; w Poznaniu z 18 grudnia 2018 r., I SA/Po 677/18).
Rozstrzygając zaistniały spór podkreślenia również wymaga, że organy podatkowe ustalając wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji (por. m.in. uchwały NSA z: 27 kwietnia 2009 r., II FPS 1/09 oraz 18 listopada 2013 r., II FPS 2/13). Zatem dokonana w ewidencji klasyfikacja ma podstawowe znaczenie w kontekście prawidłowego wymiaru podatku, co wynika również z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 276 - dalej: "P.g.k."), bowiem to na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków organ podatkowy wymierza odpowiedni podatek i tymi danymi jest związany. Stanowią one podstawę wymiaru podatków. Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości decyduje nie tyle sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają bowiem walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p., stanowiąc dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Wskazać zatem należy, że w myśl art. 20 ust. 1 pkt 2 P.g.k. ewidencja gruntów i budynków obejmuje, m.in. informacje dotyczące budynków, ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych. W celu natomiast wykonania delegacji zawartej w art. 26 ust. 2 P.g.k. wydano rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 r., poz. 393 ze zm. - dalej: "rozporządzenie"). Jak wynika ze znajdujących się w aktach sprawy danych zawartych w bazie Ewidencji Gruntów i Budynków działka, na której posadowiony jest sporny budynek, posiada przeznaczenie "tereny przemysłowe", zaś podstawowa funkcja budynku (§ 63 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia) została opisana jako "inny niemieszkalny". Z dokumentu urzędowego jakim jest ww. ewidencja wynika więc niemieszkalny charakter budynku, natomiast dane zawarte w aktach sprawy nie pozwalają podważyć prawdziwości takich zapisów. Trzeba bowiem wskazać, że hotel w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych został przyporządkowany do klasy 1211 PKOB i określony jako budynek niemieszkalny w grupie hotele i budynki zakwaterowania turystycznego [rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz. U. z 1999 r. nr 112, poz. 1316 z zm.)], które z mocy § 63 ust.1 pkt 5 rozporządzenia będzie miało zastosowanie w sprawie określenia klasy budynku. Ponieważ nie jest kwestionowane, że budynek jest wykorzystywany jako hotel, jego niemieszkalne przeznaczenie w rozumieniu u.p.o.l. nie może być kwestionowane. Konsekwencją takiego stanowiska jest uznanie, że do przyjęcia najwyższej stawki podatku od nieruchomości wystarczające będzie wykazanie, że jest on związany z działalnością gospodarczą, czyli - jest w posiadaniu przedsiębiorcy. Okoliczność, że ww. budynek jest w posiadaniu spółki, która jest przedsiębiorcą, nie jest sporna. Co więcej, z akt sprawy wynika również, że jest ona przedsiębiorcą prowadzącym działalność w zakresie usług hotelowych. Jak bowiem wykazały organy podatkowe w budynku należącym do spółki w 2015 r. prowadziła ona działalność gospodarczą polegającą na wynajmie pokoi. Udzielanie zakwaterowania, z którego korzystają osoby eksmitowane powoduje, że pomieszczenia tego budynku spełniają – przez okres najmu - funkcję mieszkalną dla tych osób. Jednak korzystanie z tej funkcji pomieszczeń znajdujących się w budynku przez ww. osoby nie wyłącza możliwości ustalenia, że budynek ten jest związany z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością gospodarczą, polegającą na najmie pomieszczeń tymczasowych, co w istocie stanowi prowadzeniu hotelu na uregulowanych umową z [...] zasadach. Skarżąca, jak z umowy tej wynika, przyjęła zamówienie na usługi hotelowe i w 2015 r., co sama podkreśla, je realizowała. Oznacza to bezsprzecznie, że zapewnienie osobom eksmitowanym miejsca zamieszkania jest usługą przedsiębiorcy prowadzącego działalność w zakresie wynajmu pomieszczeń tymczasowych.
W związku z powyższym budynek wykorzystywany przez przedsiębiorcę na cele prowadzenia działalności gospodarczej (usług hotelowych dla osób eksmitowanych) nie może być opodatkowany, jak budynek mieszkalny. Fakt zamieszkiwania w nim osób eksmitowanych nie sprawia, że budynek ten należy opodatkować stawką właściwą dla budynków mieszkalnych, bowiem przedsiębiorca prowadząc tego rodzaju działalność hotelarską uzyskuje przychód z wynajmowania pomieszczeń osobom eksmitowanym i nie ma przy tym znaczenia, że zapłatę za świadczone usługi otrzymuje od jednostki samorządu terytorialnego, a nie osób korzystających z usług wynajmu pomieszczeń tymczasowych. W związku z tym Sąd stwierdza, że sporny budynek, jako związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, powinien być opodatkowany podwyższoną stawką, wynikającą z art. 5 ust.1 pkt 2 lit. b) u.p.o.l.
Na powyższe stanowisko nie mogą mieć wpływu powołane przez skarżącą wyroki Sądów Rejonowego i Okręgowego w [...], bowiem: po pierwsze, ustalają one stawkę opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej od [...] stycznia 2014 r., po drugie, należna od użytkownika wieczystego opłata roczna jest opłatą z tytułu tego użytkowania, a zatem nie ma bezpośredniego przełożenia na kwestię opodatkowania nieruchomości. Przepisy u.p.o.l. regulują odrębnie kryteria oceny wykorzystywania nieruchomości przez przedsiębiorcę w prowadzonej działalności gospodarczej, nie odwołując się przy tym do przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.), określających warunki ustalania opat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego.
Kontrolując prawidłowość przeprowadzonego w sprawie postępowania podatkowego należy mieć na uwadze, że skarżąca skorygowała dotychczasową deklarację podatkową jedynie w zakresie przeznaczenia budynku ze związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budynku mieszkalnego, zajętego na prowadzenie działalności gospodarczej na budynek mieszkalny i z tego tytułu żądała zwrotu nadpłaty. Organy podatkowe nie miały zatem obowiązku dokonywania ustaleń dotyczących powierzchni budynku, chyba że budziłaby ona zastrzeżenia. W kontrolowanej sprawie takie ustalenia były jednak czynione i wynika z nich, że Spółka jest właścicielem dwóch budynków (w niektórych dokumentach znajdujących się w aktach sprawy określanych jako budynek dwusegmentowy) – hotelowego i byłej stołówki.
Wbrew zarzutom skargi, organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne czynności dla prawidłowego i obiektywnego ustalenia zasadności żądania skarżącej, a tym samym stawki podatku właściwej dla spornego budynku. W sprawie przeprowadzono niezbędne dowody, w oparciu o które prawidłowo ustalono stan faktyczny. Z ustaleń tych wynika, że spornego budynku nie można uznać za budynek mieszkalny. Przeprowadzona przez organy ocena materiału dowodowego, niewątpliwie mieści się w granicach wyznaczonych przez art. 191 O.p. Przeprowadzone przez organ pierwszej instancji oględziny nie miały istotnego znaczenia w sprawie, bowiem okolicznością bezsporną w niej był fakt wynajmowania pomieszczeń tymczasowych osobom eksmitowanym w oparciu o zawartą z [...] umową o świadczenie usług hotelowych. Ocena tej właśnie okoliczności miała zasadnicze znaczenie w sprawie. Wydruk z KRS i strony internetowej spółki, uzyskane w 2017 r., potwierdzają jedynie, że skarżąca nadal prowadzi działalność polegającą na świadczeniu usług hotelowych, choć ustalenie to nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia zasadności żądanej nadpłaty.
W związku z powyższym Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, bowiem jest wynikiem prawidłowo przeprowadzonego procesu jego stosowania. Stan faktyczny sprawy został należycie ustalony w oparciu o wyczerpująco zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy. Organ dokonał wyboru właściwych przepisów prawa i prawidłowo je zinterpretował. Nie popełnił również błędu na etapie subsumpcji, zasadnie uznając że ani w odniesieniu do spornego budynku nie może zostać przyjęta stawka jak dla budynków mieszkalnych, lecz zastosowanie znajdzie najwyższa stawka, określona w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.p.o.l. oraz w uchwale Rady Miasta [...]
Organy nie naruszyły wskazanych w skardze przepisów procedury podatkowej. Bezzasadny okazał się zarzut dotyczący doręczenia zaskarżonej decyzji. Decyzję organu odwoławczego doręczono wprawdzie przesyłką pocztową, ale nie wpłynęło to negatywnie na prawo strony do sądu, skoro w terminie jej pełnomocnik wniósł skargę.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło