I SA/Po 98/06

WyrokWSA w Poznaniu2006-04-04

Skład orzekający: Gabriela Gorzan, Sylwia Zapalska, Katarzyna Nikodem

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może określić przychód w drodze oszacowania, jeśli podatnik faktycznie uzyskał przychód ze sprzedaży nabytego urządzenia, nawet jeśli cena nabycia zawierała wysoką marżę?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może określić przychodu w drodze oszacowania, jeśli podatnik faktycznie uzyskał przychód ze sprzedaży nabytego urządzenia, spełniając tym samym przesłanki z art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W sytuacji wątpliwości co do wysokości cen stosowanych przez podatnika i jego kontrahentów, organ podatkowy ma obowiązek zbadać przyczyny takiego stanu, w tym przeprowadzić wnioskowane dowody, a zaniechanie tego stanowi naruszenie przepisów postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. Skarżący E. i M. B. kwestionowali decyzję Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wcześniejszy wyrok WSA, uznając, że WSA błędnie zinterpretował art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz naruszył przepisy postępowania, nie badając wystarczająco stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej, zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących i wstrzymał wykonanie zaskarżonych decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie NSA Sylwia Zapalska as. sąd. WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Protokolant: sekr. sąd. Magdalena Rossa po rozpoznaniu w dniu 04 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi E. i M. B. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999r. 1.uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej A.G. w Urzędzie Kontroli Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących kwotę [...] zł( [...] złote i [...] groszy )tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego 3.wstrzymuje wykonanie zaskarżonych decyzji wymienionych w punkcie pierwszym do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ K. Nikodem /-/ G. Gorzan /-/ S. Zapalska Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 listopada 2005 r. sygn. akt I FSK 263/05 w wyniku wniesionej skargi kasacyjnej – uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 października2004 r. sygn. akt I SA/Po 1416/02 oddalający skargę E. i M. małż. B. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok [...]. W wyroku Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że trafny jest zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w roku 1999 (Dz. U. z 1999 r. nr 90, poz. 416, ze zm.). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności, że podatnik nabył urządzenie za cenę zawierającą ponad 300% marży, sama przez się nie wyklucza możliwości, że celem podatnika było osiągnięcie przychodu. Uznał, że skoro podatnik przychód faktycznie uzyskał, sprzedając nabyte urządzenie innemu podmiotowi po cenie wyższej od ceny nabycia, to tym samym spełnił przesłanki z art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W przedstawionym stanie faktycznym sprawy powołany przepis nie dawał podstawy do wyłączenia z kosztów uzyskania przychodu części wydatków poniesionych na nabycie urządzenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skoro zarówno organy podatkowe, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny nie oparł rozstrzygnięcia na podstawie prawnej wynikającej z art. 25 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1999 nr 90, poz. 416, ze zm.), to nie istniały żadne podstawy do określenia uzyskania przychodów w drodze oszacowania. Nadto Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, polegające na niedostrzeżeni przez Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszenia przez organy podatkowe art. 122, art. 187§1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sytuacji gdy wysokość cen stosowanych przez podatnika i jego kontrahentów budziła wątpliwość, obowiązkiem organów podatkowych było zbadanie przyczyn takiego stanu, w tym także przeprowadzenie wnioskowanego przez stronę dowodu na okoliczność rozliczeń pomiędzy spółką "A" a przedsiębiorstwem "B" we Włoszech. Organy tych kwestii nie wyjaśniły, naruszając wskazane wyżej przepisy Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Zgodnie z brzmieniem art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) – sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Naczelny Sąd Administracyjny dokonał wykładni prawa materialnego (art. 22 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) odmiennej od wykładni dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w uchylonym wyroku, jak i przez organy podatkowe obu instancji. Nadto wskazał również na uchybienia proceduralne w toku prowadzonego postępowania podatkowego, w zakresie postępowania dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 1 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uprawniony jest wyłącznie do kontroli działalności administracji publicznej, nie jest natomiast trzecią instancją powołaną do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy podatkowej. Z tych też względów, z uwagi na naruszenie przez organy podatkowe pierwszej i drugiej instancji zarówno prawa materialnego – art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, poprzez błędną jego wykładnię, jak i naruszenie przepisów postępowania poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 i 200 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ K. Nikodem /-/ G. Gorzan /-/ S. Zapalska AR

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło