I SA/Po 981/12
WyrokWSA w Poznaniu2013-07-03
Skład orzekający: Izabela Kucznerowicz, Karol Pawlicki, Dominik Mączyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. jest zasadne, gdy podatnik twierdzi, że nie może się rozliczyć z powodu toczącego się postępowania sądowego dotyczącego poprzednich lat podatkowych, a organ rentowy sporządził roczne obliczenie podatku?Ratio decidendi
Umorzenie postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego jest zasadne, gdy podatnik uzyskał dochody wyłącznie z renty, a organ rentowy sporządził roczne obliczenie podatku (PIT-40A), które nie zostało skutecznie zakwestionowane. Postępowanie sądowe dotyczące poprzednich lat podatkowych nie wpływa na rozliczenie przychodów uzyskanych w roku bieżącym, a ewentualne przyszłe świadczenia z tytułu podwyższenia emerytury będą miały wpływ na zobowiązanie podatkowe w roku ich otrzymania.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r., uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ podatnik uzyskał dochody wyłącznie z renty, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych sporządził roczne obliczenie podatku (PIT-40A). Podatnik twierdził, że nie może się rozliczyć z powodu toczącego się postępowania sądowego dotyczącego lat 2009 i 2010. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję w mocy. Podatnik złożył skargę do WSA, zarzucając manipulację administracyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędzia WSA Dominik Mączyński (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2013 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. I. oddala skargę. II. przyznaje od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] radcy prawnemu [...] kwotę [...] zł ([...] złotych [...]) uwzględniając podatek od towarów i usług w wysokości [...] zł ([...] złotych [...]) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego X.Y. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r.
Powodem wszczęcia postępowania było pismo podatnika z dnia [...] kwietnia 2012 r., w którym poinformował on organ, że nadal nie może się rozliczyć z podatku od osób fizycznych za 2011 r., gdyż w sprawie tej toczy się postępowanie sądowe przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...], decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...], działając na podstawie art. 207 § 1 i art. 208 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej: Ordynacja podatkowa), umorzył postępowanie w sprawie.
W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji podniósł, że X.Y. w 2011 r. uzyskał przychody tylko z tytułu renty i emerytury. Podkreślono, że fakt ten potwierdził sam podatnik w piśmie z dnia [...] czerwca 2012 r., przy którym przekazał kserokopię rozliczenia rocznego PIT-40A, sporządzoną przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w [...] na podstawie art. 34 ust. 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa o PDOF).
Ponadto organ wskazał, że postępowanie sądowe, które w ocenie podatnika uniemożliwia jemu rozliczenie się z podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r., dotyczy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] października 2011 r., nr [...] i nr [...], umarzających postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. i 2010 r., utrzymanych w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej w [...] decyzjami nr [...] oraz [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., a zatem nie wpływa ono bezpośrednio na rozliczenie przychodów uzyskanych w 2011 r.
Odnosząc się do sprawy toczącej się w Sądzie Okręgowym - Sądzie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w [...], a dotyczącej odwołania podatnika od obliczenia wysokości emerytury od [...] lutego 2011 r. przez ZUS, Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził, że dopiero po otrzymaniu prawomocnego wyroku Sądu dokonana ponownej weryfikacji przychodów uzyskanych przez podatnika w 2011 r. oraz ich oceny w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych. W kontekście powyższego, organ uznał, że pismo podatnika z dnia [...] lipca 2012 r. informujące, iż będzie nowe naliczenie renty-emerytury za lata poprzednie i 2011 r. nie jest dokumentem podlegającym rozpoznaniu w przedmiotowym postępowaniu.
Organ podatkowy wskazał także, że obligatoryjną przesłanką do umorzenia postępowania podatkowego jest proceduralna bezprzedmiotowość postępowania. W analizowanej sprawie, zdaniem organu, istnieje już rozstrzygnięcie wywołujące taki sam skutek jak zeznanie złożone przez podatnika, a jest nim roczne obliczenie podatku należnego dokonane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w [...]. (PIT-40A). Zaakcentowano, że prawidłowość rozliczenia dokonanego przez organ rentowy nie została skutecznie zakwestionowana przez podatnika, który nie wykazał, ani nie uprawdopodobnił wystąpienia żadnej z przesłanek art. 34 ust. 9 ustawy o PDOF.
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez podatnika pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r., Dyrektor Izby Skarbowej w [...] decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, poza argumentacją tożsamą z rozstrzygnięciem pierwszoinstancyjnym, wskazał, że ewentualne świadczenia, wypłacone podatnikowi przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z tytułu wykonania wyroku sądowego, podwyższającego wysokość emerytury za dany miesiąc, będą miały wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego w roku ich otrzymania, albowiem zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o PDOF, przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu X.Y. wniósł o uchylenie powyższej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w [...].
W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że "cała sprawa jest manipulowana administracyjnie przez pracowników Urzędu Skarbowego w [...], Izby Skarbowej w [...] i inne organy rządowe od 1995 r., gdyż chodzi tu o pieniądze do Skarbu Państwa, a nie pseudo instytucji - spółki ochroniarskie rodzinne i inne oraz niektórych pseudoprzedsiębiorców."
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w [...] podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym akcie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 9 ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. - Dz. U. z 2010 r., nr 51, poz. 307 ze zm.; dalej: ustawa o PDOF), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 29-30c, art. 30e oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów z wszystkich źródeł przychodów. Ponadto na podstawie art. 45 ust. 1 ustawy o PDOF w terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie o wysokości dochodu osiągniętego w roku podatkowym oraz wpłacić różnicę między podatkiem należnym wynikającym z zeznania a sumą należnych za dany rok zaliczek, w tym również sumą zaliczek pobranych przez płatników (art. 45 ust. 4 pkt 1 ustawy o PDOF). Niesporządzenie prawidłowej informacji przez płatnika nie zwalnia podatnika z obowiązku rozliczenia się w zeznaniu podatkowym z otrzymanych należności. Na mocy art. 34 ust. 7 ustawy o PDOF organy rentowe są obowiązane, w terminie do końca lutego, po upływie roku podatkowego, sporządzić i przekazać roczne obliczenie podatku, według ustalonego wzoru, podatnikom uzyskującym dochód z emerytur i rent, rent strukturalnych, rent socjalnych, świadczeń przedemerytalnych, zasiłków przedemerytalnych i nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, a w przypadku podatnika, o którym mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych. Natomiast zgodnie z art. 34 ust. 9 ustawy o PDOF, jeżeli podatnik poza dochodami uzyskanymi od organu rentowego:
1) nie uzyskał w roku podatkowym innych dochodów, z wyjątkiem określonych w art. 30-30c oraz art. 30e,
2) nie korzysta z odliczeń, z zastrzeżeniem ust. 10-10b,
3) nie korzysta z możliwości łącznego opodatkowania jego dochodów z dochodami małżonka bądź nie korzysta z możliwości opodatkowania, o którym mowa w art. 6 ust. 4,
4) nie uzyskał dochodów powodujących obliczenie należnego podatku w sposób określony w art. 27 ust. 8,
5) nie ma obowiązku doliczenia kwot uprzednio odliczonych, z zastrzeżeniem ust. 11,
- podatek wynikający z rozliczenia rocznego obniżony o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne, o której mowa w art. 27b, pobranej w roku podatkowym przez organ rentowy ze środków podatnika, jest podatkiem należnym od podatnika za dany rok, chyba że naczelnik urzędu skarbowego wyda decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego w innej wysokości.
Odnosząc przedstawione powyżej uregulowania ustawy o PDOF do stanu faktycznego sprawy należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w [...] i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają obowiązujących przepisów prawa.
Jak wynika z akt sprawy, skarżący w 2011 r. uzyskał dochody wyłącznie z renty. Wysokość podatku należnego z tego tytułu została wyliczona w deklaracji PIT-40A, sporządzonej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] i przesłanej do Urzędu Skarbowego w [...]. Skarżący nie złożył zeznania podatkowego za 2011 rok. Postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wszczął postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. Postępowanie to, przeprowadzone przez organ podatkowy pierwszej instancji, nie wykazało jednak, że skarżący uzyskał w 2011 r. jakiekolwiek inne dochody niż wskazane w deklaracji sporządzonej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...].
W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. - Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. W przypadku niestwierdzenia wystąpienia żadnej z powyższych okoliczności, organ podatkowy jest obowiązany do umorzenia postępowania na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania. Bezprzedmiotowość jest wynikiem braku podstawy prawnej do wydania decyzji innej treści.
W takiej sytuacji na mocy art. 34 ust. 9 ustawy o PDOF podatek wynikający z rozliczenia rocznego sporządzonego przez organ rentowy, obniżony o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne, o której mowa w art. 27b, pobranej w roku podatkowym przez organ rentowy ze środków podatnika, jest podatkiem należnym od podatnika za dany rok. Prawidłowość zobowiązania podatkowego, wynikającego z rozliczenia dokonanego przez organ rentowy, nie została skutecznie zakwestionowana przez skarżącego w toku postępowania. Skarżący nie wskazał bowiem na fakt osiągania jakichkolwiek innych dochodów poza wykazanymi w deklaracji PIT-40A, sporządzonej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...]..
Trafnie wskazuje zatem Dyrektor Izby Skarbowej w [...], że ewentualne świadczenia, wypłacone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z tytułu wykonania wyroku sądowego, podwyższającego wysokość emerytury za dany miesiąc, będą miały wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego w roku ich otrzymania. Stosownie bowiem do dyspozycji przepisu art. 11 ust. 1 ustawy o PDOF, przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Biorąc pod uwagę powyższe wyjaśnienia oraz stwierdzając brak uchybienia przez zaskarżoną decyzję normom prawa procesowego i materialnego także w zakresie nie objętym skargą, w ocenie Sądu nie zachodzą okoliczności uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w [...].
W związku z powyższym, na podstawie art. 151 i art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło