I SA/Po 989/02

W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ dnia 15 października 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Geremek Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska Marzenna Kosewska ( spr.) Protokolant: sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu w dniu 15 października 2004r. sprawy ze skargi K. Ch. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie o zajęcie towaru I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ W. Długaszewska /-/ T. Geremek /-/ M. Kosewska Decyzją z dnia [...] roku Nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego postanowił uchylić postanowienie z dnia [...] roku Nr [...], którym to postanowieniem dokonał zajęcia samochodu marki Alfa Lancia nr nadwozia [...] rok prod. 19991 w celu zabezpieczenia kwoty należności wynikającej z długu celnego określonego decyzją z dnia [...] r. Nr [...] i wydać towar w postaci samochodu osobowego marki Alfa Lancia nr nadwozia [...], rok prod. 1991 oraz dokumenty ( pozwolenie czasowe Seria PC/AAA 2262042, Fahrzengbrief nr AL. 747497. Abmeldebescheinigung, Kaufvertrag z dn. 17.04.2000, opinia techniczna nr 20/4367/00, karta 3 niemieckiego dokumentu SAD) na rzecz osoby uprawnionej tj. A. Z. W uzasadnieniu decyzji z [...] roku Dyrektor Urzędu Celnego podał, że w dniu 30.05.2000 roku w Oddziale Celnym objęto procedurą tranzytu ([...]) towar w postaci samochodu osobowego marki Alfa Lancia, rok prod. 1991 nr nadwozia [...]. Towar i dokumenty go dotyczące nie zostały przedstawione w Urzędzie Celnym przeznaczenie - Posterunku Celnym w wyznaczonym terminie i dało to podstawy do wydania przez organy celne decyzji z dnia [...] r. w której określono kwotę wynikającą z długu celnego. Następnie przedmiotowy samochód został objęty zajęciem zgodnie z postanowieniem z dnia [...] r., gdyż postępowanie strony nie dawało gwarancji uiszczenia należności celnych. Wyjaśnił, że dnia 27.07.2001r. Dział Finansowy Urzędu Celnego został poinformowany, że należności celno-podatkowe wynikające z decyzji nr [...] z dn. [...] r. zostały uregulowane. Pismem z dnia 24.08.2001 roku K. Ch. właściciel Biura Usług Celnych "A" odwołał się od przedmiotowej decyzji, wniósł o jej uchylenie w całości. Zarzucił, że zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej. Wyjaśnił, że należności celne, w tym cło, podatek oraz odsetki zostały uregulowane przez agencję celną. Zaś zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 12.07.2001 r. sygn. akt I Co 637/01 dokonano zabezpieczenia roszczenia o zapłatę kwoty 16.152,94 złotych przysługującego K.Ch. od A.Z. poprzez zajęcie poprzez komornika sądowego samochodu osobowego marki Alfa Lancia rok produkcji 1991 nr [...]. Zdaniem odwołującego winien on w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym uczestniczyć w postępowaniu na prawach strony. Decyzją z dnia [...] roku nr [...] Prezes Głównego Urzędu Ceł umorzył postępowanie odwoławcze. Uzasadniając decyzję podał, że pojęcie strony postępowania celnego określone zostało w art. 133 i 134 ordynacji podatkowej. Zdaniem organu fakt uiszczenia długu celnego przez K. Ch. Biuro Usług Celnych "A" nie czyni tego podmiotu stroną postępowania celnego, albowiem procedurą tranzytu objęto samochód osobowy marki Alfa Lancia, a podmiotem korzystającym z procedury był główny zobowiązany A. Z. W sytuacji gdy A. Z. nie wykonał obowiązków wynikających z procedury tranzytu, powstała konieczność uregulowania sytuacji towaru i określenia kwoty długu celnego. Uiszczenie należności celnej przez agencję celną ( odwołującego się) spowodowało, że należało wydać towar- przedmiotowy samochód A. Z. Na decyzję nr [...] Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] r. K. Ch., właściciel biura Usług Celnych "A" złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu i wniósł o jej uchylenie i uchylenie decyzji jej poprzedzającej Dyrektora Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...]r. jako niezgodnej z prawem. Przedstawiając obszernie w uzasadnieniu stan sprawy podniósł, że zaskarżona decyzja i ją poprzedzająca naruszają art. 28 kpa, gdyż organy celne błędnie przyjęły, że agencja celna nie jest stroną postępowania. Zdaniem skarżącego fakt, iż agencja celna, której jest właścicielem w momencie zgłoszenia towaru i objęcia go procedurą tranzytu złożyła zabezpieczenie powoduje, iż ma interes prawny i jest stroną postępowania celnego. W odpowiedzi na skargę ( pismo z dnia 4.07.2002 r. ) Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Doktryna prawa administracyjnego i orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawiają dwie koncepcje udziału strony w postępowaniu administracyjnym. Jedna zakłada przyznanie statusu strony od ustalenia istnienia interesu prawnego mającego źródło w prawie materialnym, druga przyjmuje założenie, że stroną postępowania może stać się każdy zainteresowany załatwieniem sprawy. Na podstawie art., 133 ordynacji podatkowej można przyjąć ze stroną postępowania w sprawach celnych jest osoba ( w rozumieniu art. 3§ 1 pkt. 10 kodeksu celnego), która z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu celnego, do której czynności organu celnego się odnosi lub której interesu działanie organu celnego chociażby pośrednio dotyczy. A zatem pojęcie strony postępowania celnego wiąże się z istnieniem interesu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w całości podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażony w wyroku z dnia 6.09.1999 r. ( IV SA2473/48, LEX nr 47873, w którym to przyjęto, że posiadanie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalił przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamierzeniem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Interes prawny powinien być rozumiany jako zobiektywizowana, czyli istniejąca potrzeba ochrony prawnej. W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że strona skarżąca jako przedstawiciel bezpośredni działając na podstawie udzielonego pełnomocnictwa ( upoważnienie z dnia 30.05.2000 k. 16 akt administracyjnych) została uprawniona jako agencja celna do podejmowania na rzecz A. Z. czynności związanych z obrotem towarowym w granicach art. 256 § 1 pkt. 2,5, i 6 kodeksu celnego i w związku z objęciem procedurą tranzytu samochodu osobowego Alfa Lancia złożyła zabezpieczenie w kwocie 4944 złotych. Z uwagi na fakt, że główny zobowiązany A. Z. nie wykonał obowiązków związanych z procedurą tranzytu spowodowało to konieczność uregulowania sytuacji towaru i określenia kwoty długu celnego- decyzja z dnia [...] r. nr [...] i decyzja z dnia [...] r. nr [...]. Strona skarżąca działając w imieniu A. Z. wystąpiła z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia [...] r. nr [...], która to decyzja określono dług celny, który to wniosek został uwzględniony, gdyż strona skarżąca złożyła zabezpieczenie w formie gwarancji "B". Zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz przyznany przez obie strony postępowania bezsporny fakt uiszczenia należności celnych wynikający z decyzji z dnia 11.10.2000 r. przez stronę skarżacą pozwalają zdaniem Sądu na przyjęcie a priori, że zgodnie z art. 201 kodeksu celnego K.Ch. ( agencja celna) jako gwarant zobowiązał się na piśmie do wpłacenia solidarnie z dłużnikiem, bezwarunkowo i nieodwołalnie na każde wezwanie organu celnego zabezpieczonej kwoty wynikającej z długu celnego, jeżeli jej zapłacenie stanie się wymagalne. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie strona skarżąca stała się dłużnikiem w rozumieniu art. 3 § 1 pkt. 3 kodeksu celnego i decyzja Dyrektora Urzędu Ceł z dnia [...]r. nr [...] odnosi się do interesu prawnego skarżącego. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt. 1 lit. a i c i 152 ustawy z dnia 30.08.2002 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270) przyjmując, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, w szczególności art. 133 ordynacji podatkowej w zw. z art. 201 i art. 3 § 1 pkt. 3 kodeksu celnego. /-/ W. Długaszewska /-/ T. M. Geremek /-/ M. Kosewska K.P.