I SA/Po 996/08

WyrokWSA w Poznaniu2009-02-06

Skład orzekający: Karol Pawlicki, Katarzyna Nikodem, Małgorzata Bejgerowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków w celu ustalenia, czy najem lokalu użytkowego trwał w kwietniu 2004 r., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy dotyczącej zaliczenia wydatków na czynsz do kosztów uzyskania przychodu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania (art. 122, 187 § 1, 191 Ordynacji podatkowej) poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków (wynajmujących lokal), mimo że istniały możliwości ustalenia ich adresów i uzyskania informacji o trwaniu najmu w kwietniu 2004 r. Brak tych ustaleń mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy dotyczącej zaliczenia wydatków na czynsz do kosztów uzyskania przychodu. W pozostałym zakresie ustalenia organów zostały uznane za prawidłowe.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i określiła podatnikowi zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. Organ odwoławczy zakwestionował zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków na usługi marketingowe, czynsz za lokal w marcu i kwietniu 2004 r. oraz usługi telefoniczne. Podatnik w skardze zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, domagając się m.in. zaliczenia do kosztów wydatków na czynsz za kwiecień 2004 r. oraz usług telekomunikacyjnych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Asesor sądowy WSA Małgorzata Bejgerowska Protokolant st. sekr. sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2009r. sprawy ze skargi MD-D na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego MD-D kwotę [...]zł ([...]złotych 00/100 ) tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ M. Bejgerowska /-/ K. Pawlicki /-/ K. Nikodem Decyzją z dnia .. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. określił M.D.. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2004 w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu podano, że podatnik w zeznaniu rocznym PIT-36 L zawyżył koszty uzyskania przychodów o kwotę [...] zł. Do kosztów zaliczono wydatki: - [...] zł – poniesione na podstawie faktur wystawionych przez firmę "F. – A. K. za badanie rynku sprzedaży, doradztwo marketingowe, z tytułu prowizji handlowej za pozyskanie klienta ( łączna kwota [..] zł) oraz na podstawie faktury wystawionej przez "I." sp. z o. o. w W.za przygotowanie strategii marketingowej ( na kwotę [...] zł). W toku postępowania podatnik nie przedłożył umów zawartych z w/w kontrahentami ani dokumentów potwierdzających wykonanie usług. Z kolei przesłuchania w charakterze świadka A. K. zeznała, że nie wie czym zajmowała się "F." ponieważ tylko firmowała działalność pod tą nazwą. Faktycznie firmą "F." kierował jej wuj – S. R.. Przesłuchany w charakterze świadka S. R.–prezes spółki "I.", zeznał, że nie pamięta czego dotyczyła umowa określona w fakturze VAT wystawionej dla firmy "D.", ani kto ją podpisał ze strony spółki. Nie pamiętał również jaką faktycznie wykonano usługę oraz jaką sporządzono w związku z tym dokumentację. Jednocześnie świadek w odniesieniu do okazanych faktur wystawionych przez "F." zeznał, że nie pamięta jakie wydarzenia dokumentują. W toku postępowania podatnik przedłożył wykaz firm sporządzony przez "F.". Oceniając zebrany materiał dowodowy organ stwierdził, że strona nie udowodniła, aby usługi wymienione w fakturach wystawionych przez "F." i "I." zostały wykonane, a tym samym, by wydatki w kwocie [...] zł stanowiły koszty uzyskania przychodu w 2004r. - [...] zł – poniesione na czynsz i wywóz śmieci na podstawie faktur wystawionych w dniach 15 marca, 15 kwietnia i 15 czerwca 2004r. Faktury dotyczyły czynszu za lokal przy ul. T. w P., w którym podatnik prowadził działalność gospodarczą , i obejmowały marzec i kwiecień 2004r. Przedłożona przez stronę umowa najmu zawarta została na okres od [....] czerwca 1998 do [...] maja 2002r. Umowę tę podatnik wypowiedział w dniu 30 października 2003r. Ponadto podatnik zeznał, ze w dniu 28 lutego 2004r. opuścił ostatnie pomieszczenie wynajmowane przy ul. T.. W tej sytuacji organ przyjął, mimo braku innych dowodów, że podatnik prowadził działalność w w/w lokalu do końca lutego 2004r. i tym samym ponosił koszty z tym związane. Nie uznano natomiast za koszty uzyskania przychodu wydatków dotyczących marca i kwietnia 2004r. - [...] zł – poniesione za usługi telefoniczne na podstawie faktur wystawionych przez P.sp. z o.o. w W.. Z faktur nie wynika, jakiego numeru dotyczą. Podatnik nie przedłożył umowy o świadczeniu usług z w/w operatorem rachunków, szczegółowych rachunków ani bilingów rozmów. Wobec powyższego wydatków w poniesionej kwocie nie zaliczono do kosztów uzyskania przychodu. W ocenie organu zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000r. Nr 14,poz. 176 ze zm.) kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Powyższa definicja oznacza w praktyce, iż kosztami są wszelkie koszty, a więc bezpośrednio i pośrednio związane z uzyskiwaniem przychodów. Aby dany wydatek mógł zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów, podatnik musi wykazać jego bezpośredni związek z prowadzoną działalnością oraz to, że jego poniesienie miało lub mogło mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu. Koszty uzyskania przychodu muszą być powiązane z celem ich poniesienia, jakim jest osiągnięcie przychodów. W odwołaniu z dnia 2 grudnia 2007r., wniesionym przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika, zarzucono decyzji naruszenie art. 120, 121 i 122 Ordynacji podatkowej oraz art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Odnośnie kosztów poniesionych na czynsz i wywóz śmieci w marcu i kwietniu 2004r. podatnik stwierdził, że w trakcie kontroli nie przesłuchano osób wystawiających faktury na okoliczność, czy w okresie tym wynajmowano lokal przy ul. T.. Podniesiono również, iż kontrola nie wykazała jednoznacznie, że firma "F." nie wykonała prac dla strony skarżącej. Nie podważono też przekonywująco, iż swoich usług nie wykonała spółka "I.". Decyzją z dnia [....]. Dyrektor Izby Skarbowej w P. działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit . "a" Ordynacji podatkowej, uchylił decyzję organu I instancji i określił zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2004 w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu organ uznał, że podatnik miał prawo zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu wydatki poniesione na czynsz i wywóz śmieci za marzec 2004r. w wysokości [...] zł. Organ przyjął, że skoro czynsz płacono miesięcznie (zgodnie z art. 673 § 2 kodeksu cywilnego), to wypowiedzenie najmu w dniu 30 października 2003 r. spowodowało ustanie najmu z dniem 30 listopada 2003r., a wypowiedzenie najmu pozostałych pomieszczeń z dniem 28 lutego 2004r. spowodowało ustanie najmu z dniem 31 marca 2004r. W odniesieniu do pozostałych zakwestionowanych przez organ I instancji kosztów uzyskania przychodu organ odwoławczy potwierdził ustalenia zawarte w zaskarżonej decyzji. W skardze z dnia 30 czerwca 2008r. decyzji zarzucono naruszanie art. 121, 122, 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej oraz art. 22 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podatnik podniósł następujące zarzuty: - uznanie, iż nie wykonano usług świadczonych przez firmy "F." i "I.", -niezaliczenie do kosztów uzyskania przychodu wydatków na czynsz i wywóz śmieci w kwietniu 2004r., - uznanie, że usługi telekomunikacyjne nie były związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. W ocenie skarżącego dzięki przesłuchaniom świadków – właścicieli lokalu przy ul. T. w P., można było ustalić, czy najem trwał jeszcze w kwietniu 2004r. Z kolei przesłuchanie podatnika oraz zwrócenie się do operatorów telefonii komórkowej pozwoliłoby na ustalenie, czy usługi związane były z prowadzoną działalnością gospodarczą. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i potwierdził swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracji zważył, co następuje. Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodność z prawem. Z kolei w oparciu o art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przedmiotowej sprawie skarga okazała się zasadna w odniesieniu do jednego z jej zarzutów, a mianowicie niezaliczenia przez organ podatkowy do kosztów uzyskania przychodów wydatków na czynsz za lokal przy ul. T. w P.. W ocenie Sądu nie było przeszkód do przeprowadzenia, wnioskowanego przez stronę skarżącą, dowodu z przesłuchania świadków osób wynajmujących lokal przy ul. T .w P.. W postanowieniu organu odwoławczego z dnia [....]. stwierdzono, że podatnik, mimo trzykrotnego wezwania, nie wskazał adresów zamieszkania w/w osób. Tymczasem adresy wynajmujących podane zostały w "Umowie najmu lokalu użytkowego" z dnia [...] maja 1998r., którą załączono do pisma strony z dnia 7 sierpnia 2007r. (k. 190-195 tomu I akt administracyjnych). Ponadto adresy widnieją na pieczątkach sprzedawcy, umieszczonych na fakturach za najem i śmieci (t.I, k. 184-189). W tych okolicznościach organ miał możliwości dotarcia do osób, które wystawiały faktury i uzyskania od nich informacji o tym, czy w kwietniu 2004r. trwał nadal najem przedmiotowego lokalu. Brak powyższych ustaleń powoduje, że – w ocenie Sądu- organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów art.122, 187 § 1 oraz 191 Ordynacji podatkowej. W odniesieniu do pozostałych zarzutów skargi Sąd stwierdza, że ustalenia organów podatkowych są prawidłowe i oparte na rzetelnie zebranym materiale dowodowym. Odnośnie zakwestionowania usług świadczonych przez firmy "F." i "I." wskazać należy , iż w aktach sprawy znajdują się: - pismo strony skarżącej z dnia [...]listopada 2007r., do którego załączono wykaz firm , sporządzony – wg oświadczenia strony – przez firmę "F." (t.I, k. 271-278), - zeznanie M. D.z dnia [..] lipca 2007r. (t.I, k.38-40). - zeznanie S. R. z [...] lipca 2007r.(t.,K.52-56), -zeznanie A.i K. z [...] lipca 2007r. (t.,k.57-61), - wyciąg z protokołu kontroli podatkowej u A. K. (t. I, k. 114-118). Z zeznań A. K. wynika, że prowadzona przez nią firma "F." służyła faktycznie wujowi S. R., działającemu na podstawie udzielonego mu przez siostrzenicę pełnomocnictwa. Z kolei S. R. nie potwierdził, aby kierowana przez niego spółka "I." wykonała na rzecz skarżącego konkretną usługę. Sam skarżący zaś, poza w/w wykazem firm, nie wskazał innych dowodów potwierdzających wykonanie usług przez firmy "F." i "I.". W tych okolicznościach organy prawidłowo uznały, że usługi wymienione w fakturach wystawionych przez w/w firmy nie zostały wykonane. Tym samym wydatki w kwocie [...] zł nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów zgodnie z treścią art. 22 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Odnośnie zakwestionowania przez organy wydatków na usługi telefoniczne, to stwierdzić należy, iż na podstawie czterech faktur ( t. I, k.180-183) nie sposób ustalić, czy wystawione zostały one na numer telefonu należący do skarżącego. Sam podatnik zaś nie przedłożył innych dowodów potwierdzających zawarcie z operatorem umowy o świadczeń usług telekomunikacyjnych. Tak więc i w tych wypadkach prawidłowo nie uznano kwoty 1.619,92 zł za koszt uzyskania przychodu. W tych okolicznościach, uznając skargę za zasadną w wyżej opisanym zakresie, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazane bowiem naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, a o wykonalności decyzji – na podstawie art. 152 w.w ustawy. /-/M. Bejgerowska /-/K. Pawlicki /-/K.Nikodem

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło