I SAB/Po 1/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska /spr./ Sędziowie NSA Janusz Ruszyński as. sąd. WSA Roman Wiatrowski Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi S. F. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w P. w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2002r. oddala skargę /-/ R.Wiatrowski /-/ M.Skwierzyńska /-/ J.Ruszyński Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. określił S. F. zaległość podatkową w podatku VAT za miesiąc kwiecień 2002 roku, w wysokości [...] zł oraz odsetki za zwłokę od tej zaległości w kwocie [...] zł. Z uzasadnienia przedmiotowej decyzji wynikało, iż organ podatkowy zakwestionował, po przeprowadzeniu czynności kontrolnych, prawo podatnika do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w fakturze VAT nr [...] z dnia [...] (dotyczącej podatku VAT za miesiąc kwiecień 2002r.) i dokonał odmiennego niż to wykazał podatnik rozliczenia podatku-VAT za miesiąc kwiecień 2002r. Kwota zobowiązania podatkowego została przez S. F. zapłacona. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu Ośrodek Zamiejscowy w K., po rozpatrzeniu odwołania podatnika utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.. Decyzja organu odwoławczego została następnie zaskarżona przez S. F. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P., który wyrokiem z dnia [...] sygn. akt I [...] oddalił skargę. Od wymienionego wyżej orzeczenia WSA strona wniosła skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia [...] sygn. akt [...] uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wyrokiem z dnia [...] sygn. akt [...] uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. Ośrodek Zamiejscowy w K. z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 2002 r. Następnie Dyrektor Izby Skarbowej w P. decyzją z dnia [...] roku uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu ww. decyzji organ odwoławczy wskazał m.in. na konieczność poprawy błędu proceduralnego powstałego wskutek naruszenia przez Urząd Skarbowy w S. przepisów art. 157, 190 i 196 § 3 Ordynacji podatkowej. W dniu 12.09.2007r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wydał postanowienie, w którym wezwał stronę do przedstawienia dowodów i złożenia wyjaśnień w sprawie, jednak S. F. nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia. Pismem z dnia [...] które wpłynęło do adresata w dniu [...] podatnik wystąpił do Dyrektora Izby Skarbowej w P. "o ponaglenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. do zwrotu nadpłaty w kwocie [...] wraz z odsetkami." W piśmie tym skarżący zarzucił temu organowi, że nie dokonał zwrotu nadpłaty w ww. kwocie w terminie 30 dni od wydania przez Dyrektora Izby Skarbowej w P. decyzji z dnia[...] ., lub też nie zwrócił jej w terminie przewidzianym w art. 77 § 4 Ordynacji podatkowej -tj. bez zbędnej zwłoki. W związku ze złożonym pismem organ podatkowy II instancji pismem z dnia 28 listopada 2007r. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. o przesłanie wyjaśnień w sprawie oraz kopii akt dotyczących postępowania. Następnie, z uwagi na konieczność analizy dokumentów, Dyrektor Izby Skarbowej w P. pismem z dnia [...]. zawiadomił skarżącego o przedłużeniu terminu do udzielenia odpowiedzi do dnia [...]. (pismo doręczono żonie skarżącego w dniu[...].). Dyrektor Izby Skarbowej w P., kwalifikując złożone "ponaglenie" jako skargę na opieszałe działanie Naczelnika Urzędu Skarbowego S., w sprawie zwrotu nadpłaty, w dniu [...] poinformował skarżącego, iż uznaje jego skargę za zasadną zaznaczając jednocześnie, że zwrotowi bez zbędnej zwłoki podlega wyłącznie kwota wpłacona przez podatnika na podstawie uchylonej decyzji, a nie kwota przez niego zadeklarowana. Dyrektor Izby Skarbowej przyznał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. winien dokonać zwrotu nadpłaty, bez zbędnej zwłoki ponieważ nie wydał zgodnie z art. 77 § 3 Op. nowej decyzji w terminie trzech miesięcy od dnia uchylenia pierwotnej decyzji, tj. do dnia [...] Decyzja naczelnika Urzędu Skarbowego w S. określająca stronie zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2002r. w wysokości [...] zł została wydana [...]. W dniu [...] S. F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w P. "ze względu na nie rozpatrzenie wniesionego ponaglenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. do zwrotu nadpłaty w kwocie [...] zł wraz z należnymi odsetkami". Skarżący zarzucił Dyrektorowi Izby Skarbowej naruszenie art. 139 § 2 Op., gdyż organ ten nie rozpatrzył ponaglenia niezwłocznie. Zdaniem strony przewidziane w art. 141 § 1 Op. ponaglenie należy uznać za wezwanie do naruszenia prawa, w związku z czym zwlekanie z jego rozpoznaniem skutkuje prawem do wniesienia skargi na podstawie art. 53 § 2 ppsa Sądzić należy, że skarżący domagał się usunięcia naruszenia prawa. W piśmie procesowym z dnia 8.02.2008. S. F. wskazał nadto, iż w sprawie uchybiono przepisom: art. 77 § 4 Op. i art. 21 ust. 6 ustawy o VAT. W ocenie skarżącego zwrotowi na rachunek podatnika winna podlegać kwota przez niego zadeklarowana, a nie zapłacona. Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Przedmiot niniejszej sprawy stanowi skarga S. F. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w P., który przez okres 31 dni tj. do dnia sporządzenia skargi, nie spowodował zwrotu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. kwoty z tytułu wpłaconej przez niego zaległości podatkowej oraz nadwyżki w podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2002r. Punktem wyjścia do rozważań, czy w sprawie miała miejsce bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej jest określenie pojęcia "bezczynność". Należy za nią uważać w aspekcie przepisów art. 139 Ordynacji podatkowej oraz art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej ppsa - niepodjęcie przez organ podatkowy określonych działań, mimo prawnego obowiązku do ich podjęcia tj. w niniejszej sprawie do nakazania organowi podatkowemu I instancji wypłacenia skarżącemu określonej kwoty z tytułu VAT w określonym terminie wobec niewywiązania się przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z tego obowiązku. Pismo skarżącego z dnia 12 listopada 2007r. faktycznie miało charakter ponaglenia, o którym traktuje przepis art. 141 Ordynacji podatkowej, wobec czego organ wyższego stopnia uznając ponaglenie za uzasadnione winieni wyznaczyć dodatkowy termin załatwienia sprawy przez podległy mu organ i zarządzić wyjaśnienie przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie i ustalenie osób winnych temu stanowi rzeczy. Dyrektor Izby Skarbowej potraktował je jako skargę, którą - po uzyskaniu wyjaśnień od organu I instancji - rozpoznał na podstawie art. 237 § 3 i art. 238 kpa i uznając ją za zasadną co do kwoty [...] zł z tytułu wpłaconej przez podatnika zaległości podatkowych oraz [...] zł z tytułu odsetek, zobowiązał Naczelnika Urzędu Skarbowego do załatwienia sprawy w terminie do dnia [...]. Trybu skargi nie można uznać za niezgodny z prawem (vide stanowisko wyrażone przez A. Ł. Dor. Pod. 2004.9.56 - "Bezczynność organu podatkowego"). W. w. pismo Dyrektora Izby Skarbowej zostało wydane w dniu[...] ., a więc po wniesieniu skargi przez S. F., wobec czego nie będzie stanowiło przedmiotu oceny sądu, skoro nie stanowi ono przedmiotu zaskarżenia. Jest nim bowiem jedynie bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie zobligowania organu podatkowego I instancji do wypłacenia mu wpłaconej tytułem podatku VAT kwoty. Wobec tego rozpatrując sprawę w granicach skargi, do czego sąd jest zobligowany w myśl art. 134 ppsa zauważyć należy, że analiza akt administracyjnych sprawy prowadzi do wniosku, że w okresie od 14 listopada 2007r. do dnia sporządzenia skargi tj. do [...] wskazany organ podejmował czynności zmierzające do prawidłowego załatwienia sprawy i nie pozostawał w bezczynności. W szczególności zobowiązany był do uzyskania wyjaśnień od organu I instancji, zapoznania się z nimi i ze skomplikowanym stanem faktycznym sprawy oraz z aktami sprawy. Wobec niemożliwości załatwienia sprawy z w. w. przyczyn w terminie 1 miesiąca (art. 237 kpa) powiadomiono podatnika, pismem z dnia [...] o terminie załatwienia sprawy - 21.XII.2007r. Termin ten został dotrzymany lecz przed jego upływem S. F. wniósł skargę do sądu administracyjnego. Z tych względów brak podstaw do uznania, że wskazany organ pozostawał w bezczynności tym bardziej, że "ponaglenie" podatnika zostało załatwione po 3 dniach od dnia wniesienia skargi.. Odnosząc się do treści pisma skarżącego z dnia [...] w kwestii bezzasadności przedłużenia przez Dyrektora Izby Skarbowej terminu załatwienia sprawy skoro postępowanie wyjaśniające przeprowadził on w ciągu 7 dni (28.XI.07 do 05.XII.07) zauważyć należy, że zarzut ten jest niezasadny, skoro rozstrzygnięcie sprawy wymagało jej dokładnej analizy. Data nadesłania wyjaśnień przez organ I instancji nie może przesądzać o tym, że z dniem tym sprawa winna być załatwiona. Przyjmując, że pismo skarżącego z dnia 12 listopada 2007r. było ponagleniem, o którym traktuje przepis art. 141 Ordynacji podatkowej, należy zauważyć, że przepis ten nie przewiduje terminu do jego załatwienia. Uzasadnione więc byłoby odniesienie terminu załatwienia ponaglenia zgodnie ze wskazaniami przepisu art. 139 § 2 Ordynacji podatkowej czyli niezwłocznie. Termin ten jest jednak nieostry, co może budzić kontrowersje wobec czego można przyjąć, że "niezwłocznie" tzn. bez nieuzasadnionej zwłoki. Zdaniem skarżącego zaś zwłoka organu II instancji nie była uzasadniona. Fakt przesłania przez podatnika ponaglenia z 12 listopada 2007r. do wiadomości Ministerstwa Finansów 11 grudnia 2007r. tj. przed wniesieniem skargi można by uznać za swego rodzaju wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, tj. bezczynności Dyrektora Izby Skarbowej, bowiem skierowane do organu nadrzędnego nad Dyrektorem Izby Skarbowej. Tylko bowiem przyjęcie takiego stanowiska uzasadnia ewentualne uznanie skargi za dopuszczalną, w myśl przepisu art. 52 § 2 ppsa po zastosowaniu w interesie skarżącego dość daleko idącej analogii (vide postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2006r. sygn. akt I FSK 588/05). W przeciwnym wypadku skargę należałoby odrzucić, gdyby uznać ją za złożoną na bezczynność organu podatkowego w sprawie niezałatwienia ponaglenia w trybie art. 141 Ordynacji podatkowej. Odnosząc się do argumentów skarżącego zawartych w piśmie procesowym dotyczących skutków podatkowych jakie wystąpiły dla niego w związku ze zbyt przewlekłym, jego zdaniem, załatwieniem ponaglenia przez organ II instancji zauważyć należy, że działania organu I instancji dotyczące zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowej wynikającej z decyzji z dnia 17 grudnia 2007r. po pierwsze są zgodnie z prawem, a po drugie nie są bezpośrednio związane z przedmiotem skargi. Z tych względów, nie podzielając zarzutu skargi co do bezczynności organu podatkowego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. /-/ R. Wiatrowski /-/ M. Skwierzyńska /-/ J. Ruszyński AR