II SA/Po 1/24

WyrokWSA w Poznaniu2024-09-05

Skład orzekający: Edyta Podrazik, Szymon Widłak, Paweł Daniel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odstąpieniu od nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem może zostać wydana bez wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego, w szczególności zgodności usytuowania budynku i jego elementów z przepisami techniczno-budowlanymi?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy nadzoru budowlanego nie dokonały wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności w zakresie zgodności usytuowania budynku garażowego i jego elementów (okapu, okien) z przepisami § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Brak ten uniemożliwia kontrolę sądową i narusza przepisy postępowania, w tym art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a. dotyczący uzasadnienia decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o odstąpieniu od nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych związanych z budową budynku garażowego, który został wybudowany z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych, w tym usytuowania okapu nad działką sąsiednią. Po prawomocnym stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie naprawcze. Ostatecznie, po wcześniejszym uchyleniu decyzji nakazującej rozbiórkę, wydano decyzję o odstąpieniu od nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych. Skarżący kwestionował prawidłowość tej decyzji, zarzucając m.in. niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego i brak weryfikacji zapisów w dzienniku budowy.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję WINB z dnia 30 października 2023 r. oraz poprzedzającą ją decyzję PINB z dnia 14 lipca 2023 r. Zasądzono od WINB na rzecz strony skarżącej kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Szymon Widłak (spr.) Asesor WSA Paweł Daniel Protokolant: starszy sekretarz sądowy Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2024 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 października 2023 r., nr [...] w przedmiocie odstąpienia od nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia 14 lipca 2023 r., nr [...]; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z 30 października 2023 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej zwany: "WINB ") utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej zwany: "PINB") z 14 lipca 2023 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm. dalej "k.p.a.") oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r. poz. 682 ze zm. dalej "Prawo budowlane") o odstąpieniu od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych związanych z budową budynku garażowego, zlokalizowanego na działce nr [...], obręb K., w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie sprawy. Decyzją nr [...] r. z 8 kwietnia 2010 r. Starosta [...] (dalej "Starosta") zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi A. O. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, garażu, bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe, studni oraz wewnętrznej instalacji gazu i przyłącza wraz ze zbiornikiem 2700 l, w miejscowości K., gminie M., na działce o nr [...]. Decyzją z 30 grudnia 2014 r. nr [...] Starosta zmienił decyzję własną z 8 kwietnia 2010 r., zatwierdził projekt zmian do pozwolenia na budowę oraz projektu budowlanego polegający m.in. na zwiększeniu powierzchni zabudowy i kubatury budynku garażowego na działce nr [...] (powstałej z podziału działki nr [...] na działki o nr [...] i [...]) i usytuowaniu go w granicy z działką nr [...]. Ówczesnymi współwłaścicielami działki nr [...] byli: A. O., A. O. oraz M. N.. W dniu 11 stycznia 2017 r. PINB przeprowadził kontrolę przedmiotowego budynku garażowego, w trakcie której stwierdził nieistotne odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego. W zakresie dwóch okien w elewacji wschodniej, na granicy z działką nr [...], PINB poinformował inwestora o konieczności ich zamurowania, przed oddaniem budynku do użytkowania. Na skutek wniosku M. N., decyzją z 26 czerwca 2017 r. Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Starosty z 30 grudnia 2014 r. Wojewoda w uzasadnieniu decyzji wskazał, że z zamiennego projektu budowlanego wynika, iż przedmiotowy budynek ma zostać wybudowany w granicy działki nr [...]. Poza lico ściany, usytuowanej w granicy działki nr [...], znajduje się okap dachu budynku garażowego. Takie usytuowanie okapu jest, niezgodne z § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Nadto Wojewoda wskazał, że takie usytuowanie budynku, wymaga objęcia wnioskiem inwestycyjnym także działki nr [...] i złożenia przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania ww. nieruchomością na cele budowlane. Wojewoda stwierdził nadto, że z projektu budowlanego wynika, iż budynek nie spełnia również przepisu § 12 ust. 2 rozporządzenia, który przewiduje sytuowanie budynku w odległości minimum 3, bądź 4 metrów od granicy sąsiedniej działki budowlanej. Starosta zatem, w ocenie Wojewody, nie dokonał sprawdzeń, o których mowa w art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zakresie zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami techniczno-budowlanymi, co stanowi rażące naruszenie art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB") decyzją z 6 grudnia 2017 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody. Zdaniem GINB, w związku z nieprzedłożeniem oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością nr [...] na cele budowlane, doszło wprawdzie do naruszenia przepisów Prawa budowlanego, co jednak nie miało charakteru rażącego naruszenia. Jednocześnie stwierdzono, że doszło do rażącego naruszenia przepisów art. 35 ust. 1 pkt 2, art. 32 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 12 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia. W tym zakresie GITB podał, że z projektu zagospodarowania działki wynika, iż elewacja wschodnia, bez otworów okiennych i drzwiowych, została zaprojektowana w granicy z działką nr [...]. Tymczasem okap dachu budynku o szer. 80 cm znajduje się nad działką nr [...], co do której inwestor nie złożył oświadczenia o prawie dysponowania na cele budowlane. Dodał, że na obszarze, na którym znajduje się działka inwestycyjna, nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a z decyzji o warunkach zabudowy nie wynika dopuszczalność lokalizacji budynku w granicy. Od ww. decyzji, A. O. i A. O. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która została oddalona wyrokiem z 16 października 2018 r. wydanym w sprawie VII SA/Wa [...]. Z kolei skarga kasacyjna od ww. wyroku została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 22 lutego 2022r. (sygn. akt II OSK [...]). Z dniem zatem 22 lutego 2022 r. decyzja Wojewody z 26 czerwca 2017 r. stwierdzająca nieważność decyzji Starosty z 30 grudnia 2014 r. zatwierdzającej projekt zmian do pozwolenia na budowę stała się prawomocna. W wyniku uprawomocnienia ww. decyzji PINB przeprowadził w dniu 30 czerwca 2022 r. kontrolę budowy budynku garażowego na działce nr [...]. W wyniku kontroli stwierdzono, że przedmiotowy budynek jest w trakcie budowy, która trwa bez przerw dłuższych niż 3 lata, nie jest użytkowany, trwają roboty wewnętrze w budynku. W trakcie kontroli A. O. przedłożył wypis z protokołu ugody z 24 stycznia 2019 r. zawartej przed Sądem Rejonowym w S., na podstawie której zniesiono współwłasność działki o nr [...], przyznając na wyłączną własność ww. nieruchomość K. G., który swój udział nabył [...] grudnia 2018 r. od M. N.. Jednocześnie ustanowiono na działce nr [...] służebność na rzecz każdoczesnego właściciela działki nr [...], w pasie o szerokości 1,50 m. Za pasem służebności K. G. w kwietniu 2019 r., zgodnie z zapisami ugody, wykonał ogrodzenie z betonowych elementów. PINB w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdził, że lokalizacja i parametry przedmiotowego budynku garażowego są zgodne z wydanym pozwoleniem na budowę nr [...] i ze zmianami z dnia 30 grudnia 2014 r. W dniu 20 lipca 2022 r. PINB wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie odstępstwa od projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku, a postanowieniem z 31 sierpnia 2022 r. wstrzymał A. i A. O. prowadzenie robót budowlanych. W dniu 7 listopada 2022 r. PINB wezwał K. G. do wyjaśnienia czy podtrzymuje ugodę zawartą przez Sądem Rejonowym w S. w dniu 24 stycznia 2019 r. w zakresie wyrażenia zgody na istnienie budynku garażowego wniesionego przez inwestorów A. i A. O. na działce nr [...] oraz w zakresie zgody na dysponowanie działką na cele budowlane w zakresie dokonanej inwestycji polegającej na zwiększeniu powierzchni zabudowy i kubatury przedmiotowego budynku. K. G. złożył pisemne oświadczenie, że podtrzymuje zawartą ugodę. Decyzją z 7 listopada 2022 r. PINB nałożył na A. i A. O. obowiązek wykonania robót budowlanych przedmiotowego budynku w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem poprzez dokonanie częściowej rozbiórki budynku od strony granicy z działką nr [...], w taki sposób, aby ściana zwrócona w stronę tej granicy, usytuowana była w odległości nie mniejszej niż 3 m od granicy działki nr [...] oraz nie posiadała okien i drzwi. Od ww. decyzji inwestorzy wnieśli odwołanie, w wyniku którego WINB uchylił decyzję PINB z 7 listopada 2022 r. i umorzył postępowanie organu I instancji ze względów proceduralnych, z uwagi na upływ terminu na wydanie decyzji. W dniu 20 kwietnia 2023 r. PINB przeprowadził ponowną kontrolę budowy przedmiotowego budynku, która wykazała, że nie zaszły żadne zmiany w stosunku do protokołu kontroli z 30 czerwca 2022 r. Budynek garażowy nie jest użytkowany. Kierownik budowy przedłożył dziennik budowy z ostatnią datą wpisu 10 maja 2022 r. dotyczącą zakończenia betonowania posadzek. PINB wszczął z urzędu postępowanie administracyjne dotyczące budowy przedmiotowego budynku bez decyzji o pozwoleniu na budowę, a postanowieniem z 23 maja 2023 r. wstrzymał inwestorom prowadzenie robót budowlanych przedmiotowego budynku oraz nałożył obowiązek przedstawienia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych oraz ekspertyzy technicznej stanu ochrony przeciwpożarowej budynku. W dniu 6 czerwca 2022 r. A. O. przedłożył żądaną ekspertyzę, a wraz z pismem z 15 czerwca 2023 r. przekazał inwentaryzację budynku. Decyzją z 14 lipca 2023 r. PINB odstąpił od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych związanych z budową przedmiotowego budynku, w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Odwołanie od ww. decyzji wniósł K. G. wskazując, że uprzednio w tej samej sprawie PINB nałożył na inwestorów obowiązek wykonania częściowej rozbiórki przedmiotowego budynku, a w zaskarżonej decyzji organ wydał zupełnie inne rozstrzygnięcie. Nadto K. G. zakwestionował opinię dotyczącą ochrony przeciwpożarowej budynku. Decyzją z 30 października 2023 r. WINB utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że inwestor wykonał roboty budowlane polegające na budowie budynku garażowego na podstawie decyzji Starosty z 30 grudnia 2024 r. uchylonej prawomocną decyzją Wojewody z 26 czerwca 2017 r. W związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego budynku organ wszczął postępowanie naprawcze. W trakcie tego postępowania WINB ustalił, że A. O. legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie realizowanej inwestycji. WINB stwierdził, w oparciu o przedłożoną inwentaryzację i ekspertyzę, a także uwzględniając posiadane przez inwestora prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, że zrealizowany budynek został doprowadzony do stanu zgodnego z prawem. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ wskazał, że decyzja nakazująca rozbiórkę części przedmiotowego budynku została uchylona i umorzona z uwagi na wady proceduralne, a zaskarżona przez K. G. decyzja została wydana w odrębnym postępowaniu, które PINB wszczął 25 kwietnia 2023r. Odnośnie zarzutów dotyczących opinii o spełnieniu warunków przeciwpożarowych to organ wskazał, że została ona prawidłowo oceniona przez PINB, a WINB nie znalazł podstaw, aby ją kwestionować. W skardze wniesionej do tut. Sądu K. G. (dalej: "skarżący") zaskarżył decyzję WINB w całości zarzucając naruszenie przepisów postępowania: - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. gdyż decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania polegającym na niewyjaśnieniu sprawy; - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez ustalenie, że roboty budowlane w obrębie przedmiotowego budynku są nadal wykonywane, gdy tymczasem budynek został już wybudowany, a w konsekwencji niezastosowanie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego; błędne rozpatrzenie materiału dowodowego i ustalenie, że inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością nr [...] na cele budowlane; niezweryfikowanie zapisów w dzienniku budowy. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W piśmie z 23 lutego 2024 r. pełnomocnik uczestników postępowania: A. O. i A. O. wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie od skarżącego na rzecz uczestników postępowania kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pełnomocnik uczestników podniósł, że inwestorzy wykonali roboty budowlane polegające na wybudowaniu budynku garażowego, nie jest wymagane wykonanie dalszych czynności lub robót budowlanych, a zatem organ prawidłowo stwierdził, że nie zachodzi konieczność nałożenia na uczestników obowiązków zgodnie z przepisem art. 51 Prawa budowalnego. Zdaniem uczestników postępowania bezzasadne są twierdzenia skarżącego, że nie posiadał zgody na posadowienie przedmiotowego garażu, które to twierdzenie jest sprzeczne z treścią ugody sądowej 24 stycznia 2019 r. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego wniósł i wywiódł jak w skardze, podtrzymując w całości przytoczoną w niej argumentację. Pełnomocnik uczestników postępowania wniósł jak w piśmie z 23 lutego 2024 r. podkreślając, że strony zawarły ugodę sądową, w której skarżący zaakceptował istnienie przedmiotowego budynku, a od tego czasu parametry budynku nie uległy zmianie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek zasadniczo z innych przyczyn niż w niej wskazano. Kontroli Sądu podlega decyzja WINB utrzymująca w mocy decyzję PINB, który orzekł o odstąpieniu od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych związanych z budową przedmiotowego budynku garażowego, w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. W pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutu proceduralnego skargi dotyczącego nieprawidłowego sposobu zakończenia postępowania naprawczego. Skarżący podnosił bowiem, że organ na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego powinien nakazać rozbiórkę przedmiotowego budynku, bądź też zadecydować o legalizacji obiektu budowlanego. Nie powinien natomiast wydawać rozstrzygnięcia o odstąpieniu od nałożenia na inwestorów określonych obowiązków. Materialnoprawną podstawę decyzji stanowił art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego zgodnie z którym przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pr. bud., organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Z przepisu tego nie wynika jak organ nadzoru budowlanego powinien zakończyć postępowanie w sytuacji, gdy stwierdzi, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa, a wykonane roboty budowlane są zgodne ze sztuką budowlaną i obowiązującymi normami. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażono pogląd, który Sad w niniejszym składzie popiera, zgodnie z którym wydanie decyzji merytorycznej o odstąpieniu od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności z art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, tak jak to uczynił organ w kontrolowanej sprawie, prowadzi do identycznego pod względem formalnym i prawnym skutku wykonanych robót, gdyż uzyskują one status legalnych, czy to ze względu na brak możliwości wydania rozstrzygnięcia merytorycznego (umorzenie postępowania), czy to poprzez wydanie decyzji stwierdzającej brak możliwości wydania nakazu wykonania czynności lub robót. Obie decyzje są zaskarżalne i mogą być zweryfikowane (por. wyrok NSA z 30 listopada 2016 r. II OSK 519/15, wyrok NSA z 12 lutego 2019 r., II OSK 724/18, CBOSA). Tak więc organ wydając decyzję o braku podstaw do nałożenia obowiązków na inwestorów proceduralnie prawidłowo zakończył postępowanie naprawcze. W dalszej kolejności należało odnieść się do kwestionowania przez skarżącego legitymowania się przez inwestorów prawem do dysponowania nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...] na cele budowlane, na którą oddziałuje okap budynku garażowego. Zdaniem skarżącego organ nieprawidłowo przyjął, że prawo inwestorów rozciągało się na wykonywanie robót budowlanych. W ocenie Sądu organ prawidłowo w tym zakresie zebrał materiał dowodowy i poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z przepisem art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego inwestor może wykazać prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane poprzez złożenie oświadczenia. W postępowaniu naprawczym, musi to jednak nastąpić przez przedstawienie dokumentów stwierdzających tytuł prawny do nieruchomości, wskazujący na uprawnienie inwestora do wykonania robót budowlanych. Niespełnienie tego wymogu skutkuje odmową wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, a w przypadkach objętych postępowaniem naprawczym zastosowaniem sankcji określonych w art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane musi istnieć w chwili legalizacji samowoli budowlanej (w czasie postępowania naprawczego), aby można było skutecznie samowolę tę zalegalizować (por. wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1900/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"). Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy to wskazać należy, że organ poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, zgodnie z którymi, inwestorzy A. O. i A. O. legitymują się prawem do dysponowania nieruchomością nr [...], co zostało wykazane dokumentem w postaci ugody sądowej. Organ prawidłowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przytoczył treść zawartej ugody sądowej z 24 stycznia 2019 r. na mocy której K. G. wyraził zgodę na istnienie budynku garażowego na działce [...] i wskazał, że nie będzie wnosił w przyszłości żadnych zastrzeżeń co do tego budynku oraz oświadczył, że przyznaje A. O. i A. O. prawo do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane, w zakresie dokonanej w dniu zawarcia ugody inwestycji, polegającej na zwiększeniu powierzchni zabudowy i kubatury budynku garażowego wraz z daszkiem okapowym przechodzącym na działkę nr [...], przy czym zgoda ta dotyczy tylko i wyłącznie budynku o powierzchni i kubaturze istniejącym w dniu zwarcia ugody. W toku postępowania administracyjnego K. G. oświadczył pisemnie, że powyższe ustalenia ugody podtrzymuje. WINB w toku postępowania odwoławczego uzyskał również oświadczenie A. O. udzielające A. O. prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W ocenie Sądu zapisy ugody sądowej w sposób jednoznaczny wskazują na posiadanie przez inwestorów prawa do dysponowania nieruchomością nr [...] na cele budowlane. Niezależnie od powyższego, Sąd uchylił jednak obie decyzje wydane w sprawie, gdyż zarówno zaskarżona decyzja, jak też poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, nie poddają się kontroli sądowej. Braki te bowiem dotyczą zasadniczej kwestii tj. oceny zgodności budynku z warunkami techniczno-budowlanymi, jakie określone zostały w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.2022.0.1225 t.j. zwanego dalej "rozporządzeniem"). Zgodnie z art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a. decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. W myśl natomiast art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a uzasadnienie prawne wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W konsekwencji motywy organu zarówno w zakresie ustalenia stanu faktycznego jak i jego oceny prawnej powinny zostać przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w ten sposób, aby umożliwić zarówno stronie, jak i sądowi poznanie toku rozumowania organu. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie decyzji administracyjnej ma również znaczenie dla stosowania zasady przekonywania, wyrażonej w art. 11 K.p.a., na mocy której organ jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Jednocześnie należy wskazać, że również z zasady dwuinstancyjności wynikają określone wymagania co do treści uzasadnienia rozstrzygnięcia organu odwoławczego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zabrakło ustaleń faktycznych dotyczących usytuowania przedmiotowego budynku od strony granicy z działką nr [...]. Tymczasem to organ obowiązany jest dokonać analizy materiału dowodowego pod kątem przepisów techniczno-budowlanych. Sąd nie może go w tym zakresie wyręczać. W szczególności organ nie ustalił w jakiej odległości znajduje się ściana budynku od strony granicy z działką nr [...] oraz czy ta odległość jest zgodna z przepisem § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Przepis ten przewiduje bowiem, że jeżeli z przepisów § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować od granicy tej działki: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy; 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy. 3) 5 m - w przypadku budynku mieszkalnego wielorodzinnego o wysokości ponad 4 kondygnacji nadziemnych, zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy; 4) 5 m - w przypadku budynku mieszkalnego wielorodzinnego o wysokości ponad 4 kondygnacji nadziemnych, zwróconego ścianą bez okien lub drzwi w stronę tej granicy. Nadto przepis § 12 ust. 3 rozporządzenia przewiduje, że dopuszcza się, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, § 19, § 23, § 36, § 40, § 60 i § 271-273, sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał całą długością swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jednocześnie organy powinny ustalić czy w elewacji budynku od strony z działką nr [...] znajdują się okna, a jeżeli tak to czy taki stan rzeczy spełnia wymagania w szczególności § 12 ust. 4 rozporządzenia zgodnie z którym w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, dopuszcza się: 1) budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej; 2) nadbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy tej działki budowlanej, o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy, nie może być okien i drzwi; 3) budowę budynku gospodarczego lub garażu o długości nie większej niż 6,5 m i wysokości nie większej niż 3 m bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez okien i drzwi. Z fotografii znajdujących się w aktach sprawy nie wynika czy w elewacji budynku, od strony granicy z działką nr [...] są okna, bądź drzwi. Fotografia może sugerować, że istnieją taki otwory. Powyższe nie wynika również ze znajdującego się w aktach sprawy dziennika budowy. Nadto organy nie ustaliły, czy usytuowanie okapu dachu budynku garażowego poza lico ściany, usytuowanej w granicy działki nr [...], jest zgodne z § 12 ust. 6 rozporządzenia, które to rozważania organu w tym zakresie powinny także znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji. W myśl bowiem przepisu § 12 ust. 6 rozporządzenia odległość od granicy działki budowlanej nie może być mniejsza niż: 1) 1,5 m do okapu lub gzymsu zwróconego w stronę tej granicy, a także do balkonu, daszku nad wejściem galerii, tarasu, schodów zewnętrznych, rampy lub pochylni - z wyjątkiem pochylni przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych; 2) 4 m do okna umieszczonego w dachu zwróconego w stronę tej granicy; 3) 3 m do balkonu w budynku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 i 4. Zgodnie natomiast z § 12 ust. 7 rozporządzenia w przypadkach, o których mowa w ust. 2 i 4, dopuszcza się zmniejszenie odległości okapu zwróconego w stronę granicy działki budowlanej do 1 m. W ocenie Sądu, organy nie dokonując wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy, przedwcześnie stwierdziły, że zrealizowany budynek garażowy został doprowadzony do stanu zgodnego z prawem. Ponownie rozpoznając sprawę organy powinny zatem rozważyć czy doszło do doprowadzenia budynku garażowego do stanu zgodnego z prawem w zakresie przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w szczególności w zakresie przepisu § 12 tego rozporządzenia. Rozpoznając sprawę ponownie organy powinny dokonać wyczerpującej oceny czy projekt budowlany spełnia wymogi techniczno-budowlane w szczególności w zakresie wybudowania budynku garażowego w granicy z działką nr [...]. Wydając ponownie decyzję, organ powinien sporządzić uzasadnienie zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a. m.in. w zakresie ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy. Reasumując organy nadzoru budowlanego nie dokonały dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i ustalenia wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego załatwienia sprawy. Powyższe powoduje naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., oraz art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu i wynikające z niego wskazania, co do dalszego postępowania. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j. z 2024 r. poz. 935 ze zm. dalej: "P.p.s.a."), uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, o czym orzeczono w pkt I wyroku. O kosztach postępowania, Sąd orzekł w pkt II wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1964). Na koszty te złożyły się: wpis od skargi w kwocie 500 zł, kwota 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz kwota 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło