II SA/Po 1008/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2014 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę II SA/Po 1008/13 Uzasadnienie Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w G. przesłał w dniu 30 października 2012 r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej u A. J., zatrudnionej w chwili zgłoszenia w Uniwersyteckim Centrum Klinicznym w G.. W zgłoszeniu wskazano, że narażenie zawodowe, będące powodem zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej, wystąpiło w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w L. W dniu [...] 2012 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. wszczął postępowanie z urzędu w sprawie choroby zawodowej na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Następnie pismem z dnia 27 grudnia 2012 r. ww. organ inspekcji sanitarnej przesłał akta sprawy A. J. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. jako organu właściwego miejscowo, wskazując, że zakładem pracy w którym A. J. wykonywała pracę w narażeniu na czynnik biologiczny - prątek gruźlicy był Wojewódzki Szpital Zespolony w L. Organ powołał się przy tym na art. 21 k.p.a. oraz § 3 ust. 1 i § 8 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca w sprawie chorób zawodowych. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. w dniu [...] 2013 r. wszczął postępowanie w sprawie choroby zawodowej u A. J., a następnie, po zgromadzeniu materiału dowodowego, decyzją z dnia [...] 2013 r. stwierdził u A. J. chorobę zawodową, wymienioną w poz. 26 chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 Kodeksu pracy. Odwołanie od powyższej decyzji organu pierwszej instancji wniósł Wojewódzki Szpital Zespolony w L. Po rozpoznaniu odwołania, Wielkopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uchylił w całości zaskarżoną decyzję i umorzył w całości postępowanie prowadzone przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że podstawą rozstrzygnięcia w przedmiocie choroby zawodowej są przepisy art. 237 Kodeksu pracy oraz wydane na ich podstawie przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2009 r. Nr 105, poz. 869 ze zm.). Rozporządzenia powyższe określa wykaz chorób zawodowych, okres w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej, pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, sposób i tryb postępowania dotyczący zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia podejrzenie choroby zawodowej zgłasza się właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu, którego właściwość ustala się według miejsca, w którym praca jest lub była wykonywana przez pracownika, lub według krajowej siedziby pracodawcy, w przypadku gdy dokumentacja dotycząca narażenia zawodowego jest gromadzona w tej siedzibie. Natomiast zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia postępowanie w sprawie choroby zawodowej wszczyna właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej. Organ odwoławczy, rozpoznając sprawę ponownie zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, stwierdził, że zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości - art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej zostało przedłożone Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w G. zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Przytoczony przepis, zdaniem organu odwoławczego, jednoznacznie wskazuje, że właściwość miejscową państwowego powiatowego inspektora sanitarnego ustala się według miejsca, w którym praca jest lub była wykonywana przez pracownika, a co za tym idzie, nie ocenia się jej przez pryzmat wystąpienia narażenia zawodowego w miejscu pracy. Aktualnym pracodawcą A. J. jest Uniwersyteckie Centrum Kliniczne w G., a tym samym właściwym powiatowym inspektorem sanitarnym w przedmiotowej sprawie jest Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. Dalej organ odwoławczy podniósł, że gdy organ pierwszej instancji wydał decyzję w sprawie, w której nie jest właściwy, organ drugiej instancji, uchylając decyzję, powinien umorzyć postępowanie pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., a następnie na żądanie strony przekazać organowi właściwemu na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. Powyższa decyzja organu odwoławczego jest przedmiotem skargi A. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, podnosząc iż organ odwoławczy nie uwzględnił zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wskazującego na związek wykonywania przez skarżącą pracy zawodowej w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w L. ze stwierdzoną u niej chorobą zawodową. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie w dniu 26 lutego 2014 r. pełnomocnicy uczestników postępowania Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w L. i Szpitala Klinicznego im. [...] w P. wnieśli o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) Na sądzie zatem ciąży obowiązek kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z prawem we wszystkich aspektach, nie tylko tych podniesionych w skardze, przy czym zasady słuszności czy celowości nie mogą być podstawą orzekania. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie pozostawania jej zgodności z przepisami prawa, stwierdzić należy, że została ona wydana zgodnie z prawem. Podkreślić też należy, że w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie kwestionował decyzji organu pierwszej instancji pod względem merytorycznym, bowiem nie badał czy były podstawy do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej, uznając że decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. z dnia [...] 2012 r. została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji były przepisy art. 2351 Kodeksu pracy oraz przepisy, wydanego na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 237 § 1 pkt 3 – 6 i § 11 Kodeksu pracy, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, zwanego dalej rozporządzeniem. Ww. wymienione przepisy rozporządzenia określają m.in. sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia podejrzenie choroby zawodowej zgłasza się właściwemu państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu, którego właściwość ustala się według miejsca, w którym praca jest lub była wykonywana przez pracownika, lub według krajowej siedziby pracodawcy, w przypadku gdy dokumentacja dotycząca narażenia zawodowego jest gromadzona w tej siedzibie. Właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej, do jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia ( § 4 ust. 1). W niniejszej sprawie niespornym było, że skarżąca w chwili zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej była pracownikiem Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w G., a więc zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej u skarżącej zostało prawidłowo skierowane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w G. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G., zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia. Trafnie wskazał organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, że ww. przepis rozporządzenia nie uzależnia właściwości państwowego powiatowego inspektora sanitarnego od wystąpienia narażenia zawodowego w zakładzie pracy, położonym na terenie właściwości miejscowej danego organu inspekcji sanitarnej. Bez znaczenia zatem dla ustalenia właściwości organu było podejrzenie (na tym etapie postępowania) narażenia chorobą zawodową w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w L. Wydanie przez organ decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości jest przesłanką pozytywną stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Przepis ten nie wprowadza żadnego elementu kwalifikującego naruszenie właściwości, a wobec tego każdy taki przypadek, w odniesieniu do wszystkich rodzajów właściwości i niezależnie od jej podstaw, będzie przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji przy wydawaniu decyzji administracyjnej powoduje jej nieważność, bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 19.04.2012 r. sygn. akt 114/12, LEX nr 1258654). Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę merytorycznie, z zastrzeżeniem sytuacji określonej w art. 138 § 2 k.p.a. Art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. wprowadza wyjątek od zasady obowiązku rozstrzygnięcia istoty sprawy, pozwalając organowi odwoławczemu na ograniczenie się tylko do wyeliminowania decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy nie ma jednak swobody w wyborze tego sposobu zakończenia postępowania odwoławczego. Ograniczenie wypływa z kryterium umorzenia postępowania prowadzonego przez organ I instancji, a zatem tylko do przypadków, gdy to postępowanie było bezprzedmiotowe. Przesłanka bezprzedmiotowości wystąpi natomiast w sytuacji, gdy nie było podstaw do merytorycznego rozpoznania danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do rozpoznania jej w drodze postępowania administracyjnego, czy też tylko w drodze postępowania administracyjnego prowadzonego przed tym organem. W tym katalogu mieści się zatem sytuacja, gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Zatem w przypadku gdy organ pierwszej instancji wydał decyzję w sprawie, w której nie jest właściwy, organ odwoławczy, uchylając tę decyzję, powinien umorzyć postępowanie pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., a następnie żądanie strony przekazać organowi właściwemu (por. wyrok NSA z dnia 8.08.1995 r. sygn. akt SA/Wr 96/95, OSP 1997, Nr 11, poz. 201, wyrok WSA w Warszawie z dnia 2.04.2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 233/08, LEX 512914). Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z ww. przepisami rozporządzenia, a nadto organ odwoławczy prawidłowo zastosował przepisy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i w związku z tym, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. .