II SA/Po 102/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 sierpnia 2015 r. wniosku: T. K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 21 lutego 2006r. (II SA/Po 102/05); w sprawie ze skargi: D. i S. R. na postanowienie: Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2004r. (Nr [...]); w przedmiocie: opłaty legalizacyjnej postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej /-/ J. Zieliński Wyrokiem z 21 lutego 2006r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Po 102/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2004r. (Nr [...]) i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...] 2004r. (Nr [...]). Orzeczenie to zostało doręczone między innymi uczestnikowi postępowania T. K. 9 maja 2006r., a korespondencja została odebrana przez dorosłego domownika (k. 34). Pismem z 6 sierpnia 2014r. T. K. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. wyroku, wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż nie był obecny podczas ogłoszenia wyroku w dniu 21 lutego 2006r. z uwagi na zabieg kardiologiczny. Przedstawił również zarzuty merytoryczne dotyczące postępowania sądowoadministracyjnego. Postanowieniem z 19 lutego 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przyznał T. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Pismem z 3 sierpnia 2015r pełnomocnik z urzędu T. K. wniósł sporządzoną przez siebie skargę kasacyjną, od wskazanego na wstępie wyroku. Wojewódzki Sad Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2012 . poz. 270 ze zm. – dalej: P.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Natomiast zgodnie z art. 87 §1 tej ustawy pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych, (art. 87 § 5) Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Zarówno w orzecznictwie, jak i w literaturze przedmiotu przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody nagłej i niespodziewanej, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Przywrócenie uchybionego terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy. Jak wskazał Naczelny Sad Administracyjny w postanowieniu z dnia 19 września 2011 r. o sygn. akt II OZ 985/11 ( dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ) do okoliczności usprawiedliwiających uchybienie terminowi do dokonania czynności nie zalicza się długotrwałej choroby, bowiem osoba chora od długiego czasu i świadoma swojego stanu zdrowia, powinna zadbać o odpowiednią reprezentację w prowadzonym postępowaniu, tak aby uniknąć negatywnych konsekwencji ewentualnego uchybienia terminu. T. K. miał zdaniem Sądu obiektywną możliwość zaskarżenia wskazanego na wstępie wyroku, nie wskazał żadnej okoliczności, która uniemożliwiłaby mu doprowadzenie do wniesienia skargi kasacyjnej, mimo, iż na to na nim jako osobie składającej wniosek o przywrócenie terminu, ciążył taki obowiązek. Okoliczność poddania się zabiegowi medycznemu hipotetycznie mogłaby usprawiedliwić spóźnienie wniesienia skargi kasacyjnej, jedynie w krótkim okresie, natomiast w żadnym wypadku nie może usprawiedliwić wniesienia skargi kasacyjnej osiem lat po upływie terminu. Jak wykazano powyżej fakt wydania przedmiotowego wyroku był T. K. znany, orzeczenie to zostało mu doręczone, nadto dowód z akt niniejszej sprawy był przeprowadzany w postępowaniu przed sądem powszechnym w 2007r. w postępowaniu zainicjowanym właśnie przez T. K. (k.52). Uczestnik postępowania nie wykazał, iż w przeciągu 8 lat zaistniała przeszkoda tego rodzaju, iż uniemożliwiała mu doprowadzenie do wniesienia skargi kasacyjnej od przedmiotowego wyroku, nadto z treści jego korespondencji wynika, iż po wydaniu wyroku analizował postępowanie sądowoadministracyjne i zbierał informacje w celu ustalenia pochodzenia dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Zatem nawet gdyby bezpośrednio po doręczeniu mu odpisu przedmiotowego wyroku, zaistniała krótkotrwała przeszkoda uniemożliwiająca wniesienie skargi kasacyjnej, T. K. miał możliwość i obowiązek złożenia wniosku o przywrócenie terminu bezpośrednio po ustaniu tej przeszkody. Mając powyższe na względzie Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 lutego 2006r. o sygn. II SA/Po 102/05. Sądowi znany jest funkcjonujący w doktrynie pogląd, iż niezaistnienie wypadku wyjątkowego przewidzianego w art. 87 § 5 P.p.s.a. skutkuje odrzuceniem wniosku o przywrócenie terminu, jako niedopuszczalnego. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko Sądu Najwyższego zaprezentowane w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 1999 r.,(sygn. I CKN 802/98, OSNC 1999, nr 7–8, poz. 141). Zdaniem Sądu przypadek taki należy rozpatrywać merytorycznie na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. z tym zastrzeżeniem, iż stan faktyczny, stanowiący odpowiednik sytuacji wskazanej w tym przepisie, musi stanowić "przypadek wyjątkowy". Nie da się przy tym rozstrzygnąć czy dany przypadek ma taki "wyjątkowy" charakter, bez merytorycznej oceny okoliczności podniesionych we wniosku o przywrócenie terminu. /-/ J. Zieliński