II SA/Po 102/12
WyrokWSA w Poznaniu2012-06-05
Skład orzekający: Maria Kwiecińska, Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Jakub Zieliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki części altany budowlanej, której powierzchnia zabudowy przekracza dopuszczalny limit 25 m², jest zgodna z prawem, jeśli inwestor twierdzi, że budynek powstał przed wejściem w życie obecnej ustawy Prawo budowlane?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły, iż budynek altany o powierzchni zabudowy przekraczającej 25 m² został wybudowany w latach 2004-2006, a zatem zastosowanie mają przepisy obecnej ustawy Prawo budowlane. Wobec braku możliwości legalizacji samowoli budowlanej (nieuzyskanie tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością, brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, brak decyzji o warunkach zabudowy), zasadne było wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę części obiektu przekraczającej dopuszczalną powierzchnię zabudowy. Sąd uznał, że zakres nakazanej rozbiórki został prawidłowo uzasadniony i jest technicznie wykonalny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę części altany budowlanej, której powierzchnia zabudowy przekraczała 25 m². Inwestor, P. C., twierdził, że budynek został wzniesiony przed wejściem w życie obecnej ustawy Prawo budowlane i że jedynie go wyremontował. Organy nadzoru budowlanego ustaliły, że budynek został wybudowany w latach 2004-2006, co skutkowało wszczęciem postępowania legalizacyjnego. Z uwagi na brak możliwości legalizacji (m.in. odmowę udzielenia tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością), wydano decyzję nakazującą rozbiórkę części obiektu. Skarżący kwestionował ustalenia faktyczne organów oraz sposób prowadzenia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant St. sekretarz sądowy Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi P. C. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego; oddala skargę.
Decyzją z dnia 20 czerwca 2011 r., nr 300/11, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P., na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst. jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa), nakazał właścicielowi budynku altany, znajdującego się na działce nr [...] Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] przy ul. [...] w [...]– P. C. – rozbiórkę części budynku altany, stanowiącej pomieszczenie wejściowe, pokój znajdujący się w [...] części budynku oraz część pokoju znajdującego się w prawej części budynku o powierzchni w wymiarach zewnętrznych [...] m2, oznaczonej kolorem czerwonym na załączniku graficznym dołączonym do decyzji.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, iż w dniu [...] czerwca 2007 r. wpłynęło do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. pismo Z. Ś. – przedstawiciela Zarządu [...] Polskiego Związku Działkowców, informujące o wybudowaniu przez P. C. budynku altany o powierzchni zabudowy przekraczającej 25 m2 na użytkowanej przez niego działce nr [...], zlokalizowanej na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] przy ul. [...] w [...]. Następnie w dniu [...] czerwca 2007 r. do organu wpłynęło podanie I. H., która zamieszkując na nieruchomości przy ul. [...] w [...] (posesja położona naprzeciwko działki nr [...]), również wskazała, iż na powyższym ogródku działkowym powstał budynek altany o powierzchni zabudowy przekraczającej 25 m2. Mając powyższe na względzie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził czynności kontrolne przedmiotowej nieruchomości. W toku kontroli ustalono, iż na działce nr [...] znajduje się murowany jednokondygnacyjny budynek altany, posiadający betonowe wylewane fundamenty, ściany zewnętrzne i wewnętrzne z bloczków gazobetonowych. Budynek posiada dach [...] o konstrukcji drewnianej i jest wyposażony w następujące instalacje: wodno – kanalizacyjną ([...]), elektryczną, centralnego ogrzewania ([...]). Powierzchnia zabudowy budynku wynosi [...] m2. Uczestniczący w czynnościach kontrolnych P. C. oświadczył, że jest inwestorem robót budowlanych, polegających na wybudowaniu opisanego wyżej budynku altany, a roboty te prowadził w latach 2004 – 2006 i nie zostały one poprzedzone uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę bądź dokonaniem zgłoszenia w Wydziale Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P.
Wobec stwierdzenia, że przedmiotowe roboty budowlane prowadzone były nielegalnie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, w dniu 19 stycznia 2009 r. wydał postanowienie nr [...], w którym wstrzymał inwestorowi – P. C. prowadzenie robót budowlanych związanych z budową opisanego obiektu budowlanego oraz zobowiązał go do przedłożenia, w terminie 60 dni od dnia otrzymania postanowienia, dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego tj:
1. czterech egzemplarzy projektu budowlanego budynku altany o powierzchni zabudowy [...] m2,
2. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,
3. zaświadczenie Prezydenta Miasta P. o zgodności zabudowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
W dniu 02 marca 2009 r. inwestor złożył do akt sprawy sporządzoną w listopadzie 2007 r. inwentaryzację przedmiotowego budynku - altany, kopię decyzji Zarządu Rodzinnych Ogródków Działkowych [...] z dnia 08 kwietnia 2005 r. w sprawie przydziału działki nr [...] oraz wyciąg z przepisów dotyczących funkcjonowania Rodzinnych Ogrodów Działkowych w Polsce. Z załączonego pisma przewodniego wynikało, iż dokumenty powyższe stanowią, w ocenie inwestora, wykonanie obowiązków określonych w postanowieniu z dnia 19 stycznia 2009 r. Organ nadzoru budowlanego pismem z dnia 17 marca 2009 r. poinformował P. C. o tym, iż złożone przez niego materiały nie stanowią dokumentów niezbędnych do zalegalizowania samowoli budowlanej. Inwestor, w dniu 20 kwietnia 2009 r., został pouczony w siedzibie organu o konieczności wydania nakazu rozbiórki, wynikającego z niezrealizowania przez niego przesłanek legalizacyjnych. P. C. nie wniósł zastrzeżeń do wskazanego przez pracowników organu I instancji sposobu wykonania rozbiórki, tj. określenia części budynku kwalifikującej się do rozbiórki i wybranej przy uwzględnieniu konstrukcji budynku oraz jak najmniejszej dolegliwości. Inwestor nie wniósł również o uzupełnienie materiału dowodowego zgromadzonego dotąd w sprawie, złożył jednak do akt sprawy kopię swojego wniosku z dnia 19 marca 2009 r. o udzielenie mu tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością (terenem działki nr [...]) na cele budowlane, skierowanego do Krajowej Rady Polskiego Związku Działkowców oraz kopię wniosku z dnia 16 kwietnia 2009 r., skierowanego do Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. W dniu 11 maja 2009 r. do organu wpłynęło stanowiące odpowiedź na wniosek inwestora z dnia 19 marca 2009 r. pismo Krajowej Rady Polskiego Związku Działkowców, z którego wynika, iż organ ten nie wyraża zgody na zachowanie przez inwestora powierzchni zabudowy altany znacznie przekraczającej 25m2, a tym samym nie udziela mu tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Mając powyższe na uwadze Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w dniu [...] 2009 r. decyzję nr [...], w której zobowiązał inwestora do wykonania obowiązku rozbiórki części budynku altany, znajdującej się na działce nr [...] Rodzinnych Ogródków Działkowych [...] w [...].
Na skutek odwołania P. C. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu, decyzją z dnia 07 lipca 2009 r., uchylił zaskarżoną decyzję z maja 2009 r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy uznał, iż wyjaśnienia wymagało, kiedy doszło do budowy przedmiotowego budynku, a więc kiedy doszło do naruszenia prawa. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zarzucił również organowi I instancji nienależyte uzasadnienie wyboru części obiektu przeznaczonego do rozbiórki.
Ponownie rozpoznając sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] 2011 r., nr [...], nałożył na P. C. obowiązek rozbiórki całego budynku altany, zlokalizowanego na przedmiotowej nieruchomości.
Rozpoznając złożone przez inwestora odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. ponownie uchylił zaskarżoną decyzję z [...] 2011 r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. wydając decyzję z dnia [...] 2011 r. w sposób nieuzasadniony orzekł o konieczności rozbiórki całego obiektu budowlanego, podczas gdy wyjaśnienia wymaga możliwość nakazania rozbiórki jedynie części budynku. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż organ I instancji winien ponownie poddać analizie zgromadzony materiał dowodowy w celu jednoznacznego wyjaśnienia, która część obiektu może pozostać jako legalna, a w stosunku do której części obiektu winien nakazać rozbiórkę. Ponadto organ odwoławczy, odnosząc się do podnoszonych w toku postępowania zarzutów dotyczących wadliwego wskazania adresata decyzji, wyjaśnił, iż fakt czy P. C. nabył obiekt w obecnej formie czy też go rozbudował, mógłby mieć znaczenie jedynie dla określenia zakresu rozbiórki. Skoro P. C. nabył działką wraz z obiektem budowanym posadowionym przez poprzedniego właściciela to jest następcą prawnym inwestora, a co za tym idzie adresatem wydawanych rozstrzygnięć.
Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji wskazał, iż okolicznością bezsporną jest, że skontrolowany w dniu [...] listopada 2007 r. obiekt budowlany, zlokalizowany na terenie działki nr [...] Rodzinnych Ogródków Działkowych [...], o powierzchni zabudowy [...] m2 stanowi samowolę budowlaną. Przepis art. 29 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane wskazuje bowiem, iż budowa altan i obiektów gospodarczych na działkach w rodzinnych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 25 m2 w miastach i do 35 m2 poza granicami miast oraz wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich nie wymaga uzyskania przez inwestora ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę czy dokonania zgłoszenia zamiaru prowadzenia tego typu robót. W sytuacji zatem, gdy w przedmiotowej sprawie, powstał budynek altany o powierzchni zabudowy znacznie przekraczającej 25 m2, zgodnie z regułą ogólną zawartą w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, jego wzniesienie musi zostać poprzedzone uzyskaniem przez inwestora ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Inwestor decyzji takiej nie uzyskał, co oświadczył podczas kontroli i czego nigdy nie kwestionował. Równocześnie zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż inwestorem robót budowlanych związanych z wzniesieniem budynku altany jest P. C.. Świadczy o tym nie tylko jego oświadczenie złożone do protokołu kontroli z dnia [...] listopada 2007 r., ale także inicjujące postępowanie pismo przedstawiciela Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Działkowców z dnia [...] czerwca 2007 r. Zdaniem organu I instancji okolicznością bezsporną jest także czas powstania tego budynku, gdyż inwestor w dniu 13 listopada 2007 r. oświadczył, że budynek ten powstał w latach 2004 - 2006. Twierdzenie to jest zgodne z decyzją Zarządu Rodzinnych Ogródków Działkowych [...] o przydziale działki, wydanej wprawdzie w dniu 08 kwietnia 2005 r., z której treści wynika jednak, iż P. C. dysponuje działką nr [...] od dnia 11 sierpnia 2004 r. Na tej też podstawie organ dokonując oceny materiału dowodowego odmówił wiarygodności twierdzeniu inwestora zawartemu w treści odwołań od decyzji organu I instancji z dnia [...] 2009 r. i [...] 2011 r., mówiącemu o tym, iż budynek został postawiony przez poprzedniego użytkownika działki.
W dalszej części uzasadnienia wskazano, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala wyprowadzić wniosku, co do tego, że budynek altany na działce nr [...] pierwotnie został wzniesiony jako mniejszy, po czym został rozbudowany. Inspektorzy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dokonując w dniu [...] listopada 2007 r. kontroli w przedmiotowym budynku nie stwierdzili, aby obiekt ten został kiedykolwiek rozbudowany. Stwierdzono, że obiekt ten od początku został wybudowany w obecnym obrysie i od momentu jego powstania posiadał powierzchnię zabudowy znacznie przekraczającą 25m2. Tym samym momentem w którym doszło do naruszenia przepisów prawa budowlanego był moment przystąpienia do budowy obiektu, który od początku miał posiadać obecną powierzchnię zabudowy i nigdy nie został rozbudowany a contrario nigdy nie został wykonany jako mniejszy. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w świetle oświadczeń P. C. zawartego w protokole kontroli z dnia [...] listopada 2007 r., kiedy to inwestor oświadczył, że budynek został wybudowanych w latach 2004 – 2006. Pracownicy organu przeanalizowali ponadto inwentaryzację przedmiotowego obiektu budowlanego, sporządzoną w listopadzie 2007 r., z której nie wynika, aby budynek ten został kiedykolwiek rozbudowany.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał następnie, iż z uwagi na fakt pozostawania w obrocie prawnym postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych i nałożenia obowiązków z dnia [...] 2009 r. możliwa była legalizacja przedmiotowej nieruchomości. Jednakże pismem Wydziału Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta P. z dnia [...] listopada 2010 r. poinformowano organ, iż właściciel nieruchomości, na której posadowiony jest budynek – Miasto P., odmawia P. C. udzielenia tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością (terenem działki nr [...]) na cele budowlane. Tym samym w przedmiotowej sprawie brak było możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, gdyż inwestor nie przedłożył dokumentów wymaganych w postanowieniu z dnia [...] 2009 r. Okoliczność powyższa przesądziła również o konieczności wydania decyzji o nakazie rozbiórki.
W treści decyzji wskazano również, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P., przy uwzględnieniu stanowiska organu II instancji wyrażonego w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r., postanowił wrócić do pierwotnej koncepcji rozbiórki części budynku altany, zgodnej z treścią (i załącznikiem graficznym) decyzji organu z dnia [...] 2009 r. Przy ocenie zakresu nakazu rozbiórki (wyboru pomiędzy rozbiórką całości budynku lub jego części) organ oparł się na ustaleniach w zakresie konstrukcji budynku, zawartych w protokole kontroli z dnia [...] listopada 2007 r. oraz przede wszystkim na sporządzonej w listopadzie 2007 r. na zlecenie P. C. inwentaryzacji budynku. Z dokumentacji tej wynika, że rozbiórka części budynku stanowiącej pomieszczenie wejściowe, pokój znajdujący się w [...] części budynku oraz część pokoju znajdującego się w prawej części budynku o powierzchni w wymiarach zewnętrznych [...] m2 jest możliwa do wykonania i nie spowoduje istotnej ingerencji w część budynku wolną od nakazu rozbiórki. Konieczność dokonania rozbiórki wskazanej wyżej części budynku jest uzasadnione technologicznie z uwagi na konstrukcję dachu, ułożenie fundamentów oraz usytuowanie kominów. Pozostawienie pomieszczeń m.in. o funkcji łazienki i części pokoju jest również w ocenie organu najmniej dolegliwe dla użytkowników budynku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił również, iż obowiązek rozbiórki nałożono, zgodnie na właściciela budynku altany – P. C., które jest użytkownikiem działki nr [...]. Zgodnie bowiem z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2005 r., nr 169, poz. 1491 ze. zm.), nasadzenia, urządzenia i obiekty znajdujące się na działce, wykonane lub nabyte ze środków finansowych użytkownika działki, stanowią jego własność.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł P. C. wnosząc o jej uchylenie z uwagi na wydanie decyzji o treści już uchylonej, naruszenie prawa strony do obrony oraz naruszenie odpowiednich przepisów prawa budowlanego i umorzenie postępowania w sprawie.
Zdaniem skarżącego za niedopuszczalne uznać należało wydanie decyzji w tej samej treści, co decyzja uchylona przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...] lipca 2009 r., jak i połączenie w jednym piśmie wezwania do złożenia wyjaśnień oraz wezwania do zapoznania się z aktami sprawy. Jak podkreślono złożenie wyjaśnień wymagało odniesienia się do wiadomości specjalnych, a to wymagało pozostawienia skarżącemu niezbędnego czasu. Ponadto organ, wbrew uzyskanym od pełnomocnika i skarżącego informacjom, o niemożności ich osobistego stawiennictwa, nie wyznaczył nowego terminu złożenia wyjaśnień, lecz wydał zaskarżona decyzję. W dalszej części odwołania podniesiono, iż już poprzedni użytkownicy przedmiotowej działki kupili ją wraz z budynkiem. Skarżący jedynie wyremontował istniejący budynek – nie burzył istniejącej uprzednio konstrukcji, lecz zaadoptował ją do swoich potrzeb w celu umożliwienia dłuższego korzystania z działki. Twierdzenie powyższe potwierdza również inwentaryzacji budynku, wskazująca, iż budynek stoi na działce prawdopodobnie od momentu powstania ogródków działkowych, a więc został wniesiony jeszcze przez momentem wejścia w życie obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane. Poddano tym samym w wątpliwość prawidłowość zastosowania art. 48 obowiązującej obecnie ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Skarżący wskazał na wadliwość twierdzeń organu, zawartych w zaskarżonej decyzji oraz podniósł, iż za niedopuszczalne uznać należało zarzuty, jakoby skarżący składał nieprawdziwe oświadczenia. Jak wyjaśniono złożone w dniu [...] listopada 2007 r. oświadczenie dotyczyło wyłącznie przeprowadzonego przez niego remontu, nie zaś wybudowania nowego budynku. Skarżący wskazał wreszcie, iż wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę stanowiłoby pogwałcenie prawa własności oraz wyjaśnił, iż rolą organów prowadzących postępowanie jest prowadzenie rzetelnego postępowania dowodowego oraz informowanie o nim stron.
Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] 2011 r.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie przytoczono dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazano, iż w przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że budynek altany o pow. zabudowy [...] m2. został posadowiony w latach 2004 – 2006. Okoliczność powyższą potwierdza uzyskane przez organ odwoławczy oświadczenie I. H. z dnia [...] października 2011 r. oraz pismo Prezesa Rodzinnych Ogródków Działkowych [...] z dnia [...] października 2011 r. Wobec faktu, iż obowiązujące przepisy prawne dopuszczają możliwość budowy bez pozwolenia na budowę altan i obiektów gospodarczych na działkach w rodzinnych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 25 m2 w miastach, konieczne było prowadzenie postępowania legalizacyjnego, w oparciu o treść art. 48 ustawy Prawo budowlane. Wobec niezrealizowania postanowienia organu I instancji z dnia [...] 2009 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązany był do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę części obiektu budowlanego, przekraczającą dozwoloną powierzchnię zabudowy. Równocześnie, zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wyznaczony zakres rozbiórki jest możliwy do zrealizowania i nie spowoduje ingerencji w część budynku wolną od nakazu.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu P. C. zarzucając zaskarżonej decyzji błąd w ustaleniach faktycznych i w ocenie zebranego materiału dowodowego, sprzeczność z ustawą Prawo budowlane oraz z zasadami postępowania administracyjnego. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.
W treści skargi podtrzymano zarzuty zawarte w odwołaniu, iż przedmiotowy budynek stoi na działce prawdopodobnie od momentu powstania ogródków działkowych, a więc został wniesiony jeszcze przez momentem wejścia w życie obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane. Konsekwentnie w sprawie nie powinny mieć zastosowania przepisy ustawy Prawo budowlane z lipca 1994 r. Jak podniesiono organy nie udowodniły w toku postępowania, iż budynek został wybudowany w latach 2004 – 2006 r., lecz opierały się wyłącznie na swoich gołosłownych twierdzeniach. Podtrzymano zarzut, iż przedmiotowa decyzja stanowi niedopuszczalną ingerencję w prawo własności skarżącego oraz wskazano, iż niedopuszczalne jest utrzymanie w obrocie prawnym decyzji, która już raz została uchylona przez organ II instancji.
Odpowiadając na skargę Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Podczas trwania rozprawy sądowoadministracyjnej w dniu 05 czerwca 2012 r. pełnomocnik skarżącego – radca prawny P. M., podtrzymał zarzuty skargi oraz wyjaśnił, iż z ekspertyzy technicznej wynika, że budynek został posadowiony w całości, i w takim też stanie został kupiony przez skarżącego.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to konieczność dokonania przez sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony.
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia prawidłowości rozstrzygnięcia rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki części budynku altany, znajdującej się na działce nr [...] Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] przy ul. [...] w [...].
W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje, iż posadowiony na powyższej nieruchomości budynek ma powierzchnię zabudowy [...] m2. Przekracza on więc wielkość 25 m2, a więc określoną w art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane powierzchnię zabudowy altan i obiektów gospodarczych na działkach w rodzinnych ogrodach działkowych położonych w mieście, dla realizacji których nie jest konieczne uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Konsekwentnie uznać należało, iż organy administracji budowlanej prawidłowo wszczęły postępowanie legalizacyjne. W opinii skarżącego organy wadliwie jednakże uznały, iż przedmiotowy budynek został wybudowany w latach 2004 – 2006. Zdaniem skarżącego budynek o przedmiotowej powierzchni zabudowy powstał już w momencie realizacji ogródków działkowych, a więc jeszcze pod rządami uprzednio obowiązującej ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W ocenie Sądu twierdzenie powyższe nie znajduje jednakże potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym.
Jak wskazuje analiza akt sprawy, podczas przeprowadzonych w dniu 13 listopada 2007 r. czynności kontrolnych, z których sporządzono podpisany przez skarżącego protokół, oświadczył on, że przedmiotowy budynek został wybudowanych w latach 2004 – 2006. Twierdzenie powyższe potwierdzają również uzyskane przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu oświadczenia I. H. z dnia [...] października 2011 r. oraz pismo Prezesa Rodzinnych Ogródków Działkowych [...] z dnia [...] października 2011 r. I tak I. H., będąca właścicielką nieruchomości leżącej naprzeciw działki nr [...] wskazał[a], iż przedmiotowy budynek został wybudowany w obecnym kształcie i wielkości przez obecnego użytkownika działki. Natomiast Prezes Rodzinnych Ogródków Działkowych [...] oświadczył, iż w dniu [...] września 2004 r. P. C. zwrócił się, w trakcie prowadzenia inwestycji, o wyrażenie zgody na wybudowanie altany. Do pisma z dnia [...] października 2011 r. załączono wniosek skarżącego, w którym zwraca się on o wyrażenie zgody na wybudowanie altany murowanej na terenie działki [...], gdyż budowany domek przekracza gabaryty standardowe. We wniosku tym mowa jest wyraźnie o "budowanym domku" i znajduje się na nim adnotacja, iż pismo wypłynęło w dniu [...] września 2004 roku. Co więcej, z przedłożonej inwentaryzacji przedmiotowego obiektu budowlanego, sporządzonej w listopadzie 2007 r. nie wynika, aby budynek ten został kiedykolwiek rozbudowany. A contrario, został on od razu pobudowany w wielkości [...] m2. Tym samym uznać należało, jak prawidłowo wskazały organy administracji publicznej, iż budynek został wybudowany w latach 2004 – 2006, a do prowadzonego postępowania legalizacyjnego winny znaleźć zastosowanie przepisy obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane.
Rozstrzygając przedmiotową sprawę mieć również należy na względzie, iż skarżący nigdy nie przedstawił dowodów wskazujących na fakt pobudowania przedmiotowego budynku przed wejściem w życie ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Choć podstawowa zasada postępowania administracyjnego, zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa, zobowiązuje organy do podejmowania działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, to jednakże przepis powyższe nie przenosi ciężaru dowodu wyłącznie na organ prowadzący postępowanie. Jak bowiem podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1131/10, LEX 784265, w postępowaniu administracyjnym ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. Tym samym skarżący, chcąc wykazać, że wbrew zgromadzonym przez organ dowodom i wcześniejszym oświadczeniom skarżącego, iż budynek o wielkości przekraczającej dopuszczalną wielkość zabudowy został wybudowany pod rządami uprzednio obowiązującej ustawy zobowiązany był do przedstawienia dowodów potwierdzających powyższą okoliczność. Dowodami powyższymi mogła być w szczególności dokumentacja zdjęciowa, czy też dokumenty potwierdzające fakt nabycia zabudowanej działki. Skarżący takich dowodów jednakże nie przedłożył, nie załączył również innych wniosków dowodowych na potwierdzenie swojego twierdzenia, iż budynek "stoi prawdopodobnie na wymienionej działce od kilkudziesięciu lat". Zgromadzony materiał dowodowy, na który składają się zarówno oświadczenia jak i pisma składane przez skarżącego, a także wyjaśnienia osób bezpośrednio zainteresowanych przedmiotową sprawą wskazuje, iż budynek został posadowiony już pod rządami obecnie obowiązującej ustawy.
Uznanie, iż na przedmiotowej sprawie doszło do pobudowania obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia, a w sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane, skutkowało koniecznością przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego w oparciu o treści art. 48 ustawy Prawo budowlane. Jednakże wobec nieprzedłożenia przez skarżącego dokumentów, wymaganych postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r., oraz stanowiska Wydziału Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta P. wyrażonego w piśmie z dnia [...] listopada 2010 r. w którym wskazano, iż właściciel nieruchomości, na której posadowiony jest budynek – Miasto P., odmawia P. C. udzielenia tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością (terenem działki nr [...]) na cele budowlane, a także wobec ustalenia, że dla przedmiotowego terenu nie istnieje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a skarżący nie uzyskał pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy, konieczne było wydanie decyzji o nakazie rozbiórki przedmiotowej altany, w części, w jakiej przekraczała ona dopuszczalną powierzchnię zabudowy.
Sąd wskazuje, iż zarówno w treści zaskarżonej decyzji, jak i w poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P., w sposób przekonywujący wyjaśniono zakresu nakazu rozbiórki. W szczególności oparto się na ustaleniach w zakresie konstrukcji budynku, zawartych w protokole kontroli z dnia [...] listopada 2007 r. oraz na sporządzonej w listopadzie 2007 r. na zlecenie P. C. inwentaryzacji budynku. Dokumentacja powyższa wskazuje, iż rozbiórka części budynku altany stanowiącej pomieszczenie wejściowe, pokój znajdujący się w [...] części budynku oraz część pokoju znajdującego się w prawej części budynku o powierzchni w wymiarach zewnętrznych [...] m2 jest możliwa do wykonania i nie spowoduje istotnej ingerencji w część budynku wolną od nakazu rozbiórki. Co więcej, konieczność dokonania rozbiórki wskazanej wyżej części budynku jest uzasadnione technologicznie z uwagi na konstrukcję dachu, ułożenie fundamentów oraz usytuowanie kominów. Pozostawienie pomieszczeń m.in. o funkcji łazienki i części pokoju jest również w ocenie organu najmniej dolegliwe dla użytkowników budynku.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego, wskazującego, iż za niedopuszczalne uznać należało wydanie przez organ I instancji decyzji o takiej samej treści, jak decyzja uprzednio uchylona, wskazać należy, iż Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2009 r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia wskazując na konieczność wyjaśnienia, kiedy doszło do budowy przedmiotowego budynku oraz niezbędność uzasadnienia wyboru części obiektu przeznaczonego do rozbiórki. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznając ponownie sprawę zrealizował powyższe wytyczne uzasadniając, w sposób szczegółowy, kiedy, w jego ocenie doszło do naruszenia prawa (budowy przedmiotowego budynku) oraz zakresu obowiązku nałożonego na inwestora. W powyższym świetle uznać należało, iż podnoszony w skardze zarzut nie znajduje uzasadnienia.
Podsumowując dotychczasowe rozważania wskazać należy, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo uznały, iż wobec stwierdzonej samowoli budowlanej, polegającej na pobudowaniu budynku altany, znajdującej się na działce nr [...] Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] przy ul. [...] w [...], należało orzec o rozbiórce części powyższego obiektu, w zakresie, w jakim wielkość zabudowy przekracza dopuszczalną wielkość 25m2. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło