II SA/Po 1027/03
WyrokWSA w Poznaniu2005-07-14
Skład orzekający: Maria Hrycaj, Maciej Dybowski, Danuta Rzyminiak - Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku okresowego z powodu ograniczenia środków finansowych jest dopuszczalna bez przedstawienia kryteriów pierwszeństwa w korzystaniu z zasiłków uznaniowych i bez wykazania podjęcia wszelkich możliwych działań w celu uzyskania dodatkowych środków?Ratio decidendi
Ograniczoność środków finansowych nie zwalnia organów pomocy społecznej z obowiązku hierarchizacji celów i sprawiedliwego rozdziału dostępnych środków. Organy muszą przedstawić kryteria pierwszeństwa w uzasadnieniu decyzji oraz wykazać, że podjęły wszelkie możliwe działania w celu uzyskania dodatkowych środków, jeśli przyznane fundusze nie pozwalają na realizację ustawowych zadań. Odmowa przyznania pomocy osobie bez dochodów bez spełnienia tych wymogów narusza przepisy ustawy o pomocy społecznej.Stan faktyczny
Skarżąca T.K., zarejestrowana jako bezrobotna bez prawa do zasiłku, złożyła wniosek o przyznanie zasiłku okresowego. Organy pomocy społecznej odmówiły przyznania zasiłku ze względu na ograniczone środki finansowe. Skarżąca zarzuciła brak środków do życia i brak ofert pracy. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Hrycaj (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Maciej Dybowski as. sąd. Danuta Rzyminiak - Owczarczak Protokolant: sekretarz sądowy Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2005 r. sprawy ze skargi T.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego uchyla zaskarżona decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej w G. z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/M.Hrycaj /-/M.Dybowski
4/II SA/Po 1027/03
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] marca 2003 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 1998 r. Nr 64 poz. 414 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania T.K. od decyzji Dyrektora Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej w G. z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...], odmawiającej przyznania zasiłku okresowego - utrzymało tę decyzję w mocy, opierając się na następujących ustaleniach.
T.K ., urodzona [...], z zawodu nauczycielka, rozwiedziona, od [...] nie pracuje i nie ma żadnego dochodu. Zarejestrowana jest jako bezrobotna, poszukująca pracy, bez prawa do zasiłku. Od dnia zarejestrowania w Powiatowym Urzędzie Pracy nie otrzymała odpowiedniej oferty pracy. Do grudnia 2002 r. pobierała zasiłek okresowy w kwocie 50,- złotych miesięcznie.
Wymienionymi na wstępie decyzjami organy obu instancji odmówiły przyznania jej zasiłku okresowego od stycznia 2003 r. ze względu na ograniczone możliwości G. Centrum Pomocy Rodzinie. Przekazane przez Wojewodę środki finansowe na realizację świadczeń zleconych, do których należy także zasiłek okresowy wynoszą miesięcznie 741.000,- złotych, podczas gdy zobowiązania centrum z tytułu świadczeń obowiązkowych kształtują się na poziomie 747,591,- złotych. Zauważając złą sytuację materialną bezrobotnej, organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję o odmowie przyznania zasiłku okresowego polecił organowi I instancji rozważenie przyznania innego rodzaju pomocy.
T.K. zaskarżyła decyzję organu II instancji do sądu administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. Zarzuciła, że nie ma żadnych środków do życia. Mimo starań nie otrzymuje ofert pracy, choruje na nerwicę żołądka i okresowe depresje. Nie ma nikogo, kto mógłby jej pomóc.
Odpowiadając na skargę i wnosząc o jej oddalenie, organ odwoławczy podtrzymał argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego została rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1261 ze zm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd (por. wyrok z dnia 15 listopada 1995 r. sygn. akt SA/Ł 1422/95), że ograniczoność środków jakimi dysponują organy pomocy społecznej nakłada na te organy obowiązek hierarchizacji celów pomocy społecznej, dokonywanej w taki sposób aby osoby, którym odmawia się pomocy mogły poznać kryteria pierwszeństwa w korzystaniu z zasiłków uznaniowych. Kryteria takie organ pomocy społecznej winien przedstawić w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z obowiązkiem określonym w art. 107 § 3 kpa.
Decyzje organów obu instancji w niniejszej sprawie nie zawierają takiego uzasadnienia. Wprawdzie organy wykazały, że potrzeby przekraczają środki przyznane na realizację świadczeń zleconych, nie wiadomo jednak czy w ramach przyznanych środków dokonano sprawiedliwego rozdziału i czy w szczególności wszyscy, którym przyznano zasiłki okresowe są w gorszej sytuacji od skarżącej. Ustalenie, że brak środków uniemożliwia przyznanie skarżącej zasiłku okresowego uchyla się w tej sytuacji spod kontroli Sądu.
Nadto zauważyć należy, na co także zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok z dnia 15 listopada 2000 r. sygn. akt II SA/Łd 737/99), że w sytuacji gdy przyznane na realizację zadań zleconych środki nie pozwalają na wykonywanie zadań ustawowych, organ administracji publicznej powinien podejmować wszelkie możliwe działania aby środki te uzyskać. Zaniechanie takich starań i odmowa przyznania pomocy osobie, która nie ma żadnych dochodów narusza przepisy art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 i art. 31 ust.1 ustawy o pomocy społecznej w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
Z powyższych motywów zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegają uchyleniu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c i art. 135 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozpoznając sprawę ponownie organy pomocy społecznej winny dokonać hierarchizacji potrzeb i ocenić czy w ramach posiadanych środków mogą przyznać skarżącej żądaną pomoc i ustalenia w tym zakresie przedstawić w uzasadnieniu decyzji.
/-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/M.Hrycaj /-/M.Dybowski
KB/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło