II SA/Po 1048/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Wojewody Wielkopolskiego o wykładnię wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Po 1048/08 w sprawie ze skargi H. K., A. K., J. K. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] października 2008 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia odmówić wykładni wyroku z dnia 21 maja 2009 r. Wyrokiem z dnia 21 maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę H. K., A. K. i J. K. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] października 2008 r., nr [...], w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Pismem z dnia [...] grudnia 2011 r., znak [...], Wojewoda Wielkopolski zwrócił się w trybie art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) o wykładnię powyższego wyroku z dnia 21 maja 2009 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż prawomocnym wyrokiem z dnia 21 maja 2009 r. Sąd oddalił skargę H. K., A. K. i J. K. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] października 2008 r., znak [...], mocą której uchylona została poprzedzająca ją decyzja Starosty P. z dnia [...] października 2007 r., znak [...], w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a sprawę przekazano do rozpoznania organowi I instancji. Na tym tle organ zauważył, iż według decyzji z dnia [...] października 2008 r. wszelkie nakłady znajdujące się na nieruchomości w chwili orzekania – niezależnie, czy powstały przed, czy też po złożeniu wniosku o zwrot nieruchomości – wymagają uwzględnienia podczas dokonywania rozliczeń z art. 140 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261 poz. 2603 z późn. zm.). Sąd wskazał natomiast w wyroku z dnia [...] maja 2009 r. tylko to, iż w sprawie wtedy rozpatrywanej organ I instancji ograniczył się wyłącznie do wymienienia kwoty odszkodowania, bez powołania rzeczoznawcy majątkowego, pomimo że na terenie objętym postępowaniem zwrotowym wybudowane zostały 24 domki jednorodzinne, co bezwątpienia wpłynęło na wartość nieruchomości w momencie jej zwrotu. Wobec tego zachodzi w ocenie Wojewody Wielkopolskiego konieczność dokonania wykładni wyroku z dnia 21 maja 2009 r. Na potrzeby postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości sporządza się bowiem wycenę tego gruntu, obejmująca trzy wartości: wartość nieruchomości wedle stanu z dnia wywłaszczenia i cen z dnia zwrotu, wedle stanu z dnia zwrotu i cen z dnia zwrotu (art. 140 ust. 4 zd. powołanej ustawy), a także aktualną wartość nieruchomości (art. 217 ust. 2 tejże ustawy). Powstaje więc pytanie, czy Sąd podzielił opinię organu odnośnie potrzeby uwzględnienia w rozliczeniach pomiędzy osobami uzyskującymi zwrot nieruchomości a zwracającymi również tych nakładów na gruncie, które powstały w trakcie trwającego postępowania zwrotowego; czy też Sąd wskazał tylko, iż wartość wszelkich nakładów należy oszacować dla uzyskania aktualnej wartości nieruchomości, natomiast nie rozstrzygnął zagadnienia rozliczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Wniosek okazał się bezzasadny. Zgodnie z art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem także wątpliwości co do jego treści. Konieczność dokonania wykładni zachodzi zatem wtedy, gdy treść konkretnego orzeczenia została sformułowana w sposób niejasny i niezrozumiały, a przy tym budzi wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej lub co do wykonania tego orzeczenia. Strona powinna przy tym określić, który element orzeczenia wymaga w jej ocenie dokonania wykładni Odnosząc te uwagi do specyfiki niniejszej sprawy, Sąd uznał, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 158 cytowanej ustawy. Należy bowiem stwierdzić, iż wyrok z dnia 21 maja 2009 r. jest jasny i zrozumiały, a zaprezentowana w nim argumentacja nie powinna budzić wątpliwości interpretacyjnych. Wskazuje na to zresztą w części sam Wojewoda Wielkopolski we wniosku z dnia [...] grudnia 2011 r. o wydanie wykładni, cytując fragment powyższego orzeczenia z dnia [...] maja 2009 r. oraz fragment decyzji własnej z dnia [...] października 2008 r., znak [...] (k. 235v akt sądowych). Zestawiając obie wypowiedzi należy odnotować, że wyrażają one tę samą myśl w bardzo podobnej formie. Trudno jest zatem mówić by akurat ta kwestia budziła zasadne wątpliwości organu, który zajął w wydanym przez siebie akcie administracyjnym zbliżone stanowisko. Wniosek Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] grudnia 2011 r. koncentruje się natomiast wokół pytania, czy zachodzi potrzeba uwzględnienia w rozliczeniach pomiędzy osobami otrzymującymi zwrot nieruchomości a zwracającymi nakładów na gruncie, które powstały w toku postępowania zwrotowego czy też wartość nakładów należy oszacować dla uzyskania aktualnej wartości nieruchomości. W wyroku z dnia 21 maja 2009 r. Sąd podzielił tymczasem stanowisko organu w tym zakresie, w jakim wyraża ono ogólną zasadę o konieczności wzięcia pod uwagę uczynionych nakładów w trakcie dokonywania rozliczeń. Udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie wykracza natomiast poza ramy instytucji wykładni wyroku, która służy do usuwania niejasności, a nie do wydawania organom administracji publicznej pouczenia odnośnie toczącego się przed nimi postępowania czy też rozstrzygania sprawy na nowo albo poszerzania uzasadnienia wyroku. Taki pogląd podzielany jest także w orzecznictwie (zob. postanowienie NSA z dnia 14 września 2011 r., sygn. akt II OZ 767/11, niepubl., Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; postanowienie NSA z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt II GSK 757/10, niepubl., tamże; postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt. II FSK 1224/10, niepubl., tamże). Biorąc pod uwagę powyższe, należy zatem stwierdzić, iż we wniosku z dnia [...] grudnia 2011 r. Wojewoda Wielkopolski nie wskazał na konkretne elementy wyroku z dnia 21 maja 2009 r., które mogłyby budzić uzasadnione wątpliwości interpretacyjne. Do udzielenia odpowiedzi na zadane przez organ pytanie nie jest natomiast właściwy tryb wykładni wyroku z art. 158 powołanej ustawy, a w pozostałym zakresie wniosek nie zawiera żadnych podstaw, przemawiających za zastosowaniem tego przepisu. W tej sytuacji Sąd orzekł jak w sentencji na mocy art. 158 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.