II SA/Po 105/15

WyrokWSA w Poznaniu2016-04-28

Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Barbara Drzazga, Danuta Rzyminiak – Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na budowę, nie badając uprzednio kwestii zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uznał, że organ pierwszej instancji nie zbadał w sposób pogłębiony, czy wnioskodawcy dochowali terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Niespełnienie tego wymogu wstępnego uniemożliwia merytoryczne przychylenie się do wniosku o wznowienie postępowania. Wszczęcie postępowania wznowieniowego pomimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa, godząc w zasadę trwałości decyzji administracyjnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody odmawiającą uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji Starosty z 2009 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę elektrociepłowni biogazowej. Mieszkańcy wnieśli o wznowienie postępowania z uwagi na rzekome wady, wskazując na przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 i 4 K.p.a. Starosta wznowił postępowanie, ale nie zbadał kwestii zachowania terminu do złożenia wniosku. Wojewoda uchylił decyzję Starosty, uznając, że organ pierwszej instancji nie zbadał terminu. WSA oddalił skargę spółki na decyzję Wojewody.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak (spr.) Protokolant ref. stażysta Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Wojewody z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie odmowy uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę Decyzją z dnia (...) października 2011 r., (...), Starosta P. (dalej jako: "Starosta"), działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako "K.p.a."), odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Starosty P. z dnia (...) stycznia 2009 r. znak: (...), zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorowi – "A" Sp. z o. o., (...),(...) (poprzednio – "B" S.A., ul. (...),(...)) pozwolenia na budowę elektrociepłowni biogazowej, w skład której wchodziły obiekty: budynek elektrociepłowni, budynek stacji przyjęć, zbiorniki, laguna wraz z infrastrukturą techniczną na działkach o nr geodezyjnych (...), (...) wraz ze zjazdami z drogi powiatowej zlokalizowanej na działce o nr geodezyjnym (...) w miejscowości S. gm. S. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie wyjaśniono, że Starosta P. decyzją z dnia (...) stycznia 2009 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi – "A" Sp. z o. o. pozwolenia na budowę dla opisanej powyżej inwestycji. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu (...) lutego 2009 r. Pismem z dnia (...) grudnia 2010 r. (data wpływu do organu – (...) grudnia 2010 r.) mieszkańcy Sołectwa S., reprezentowani przez T. P., wnieśli o stwierdzenie nieważności lub uchylenie wszystkich decyzji, postanowień, ustaleń i uzgodnień związanych z przedmiotową inwestycją, w tym pozwolenia na budowę z dnia (...) stycznia 2009 r. Jako podstawę prawną żądania wskazano art. 145 § 1 pkt 1 oraz art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Starosta wyjaśnił przy tym, że organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia (...) stycznia 2009 r. był Wojewoda oraz scharakteryzował zainicjowane powyższym wnioskiem postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie elektrociepłowni biogazowej. W dalszej części decyzji wskazano, że postanowieniem z dnia (...) lutego 2011 r. Starosta wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia (...) stycznia 2009 r. udzielającej pozwolenia na budowę elektrociepłowni biogazowej, wskazując jako podstawę wznowienia postępowania przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Następnie organ scharakteryzował prowadzone postępowanie, wskazując m.in., że w jego toku ustalono, na podstawie pisma "A" z dnia (...) lutego 2011 r., że Spółka nie posiada informacji na temat ewentualnych protestów przeciwko realizacji inwestycji polegającej na budowie elektrociepłowni biogazowej w S., gm. S. Jak wyjaśniono w powyższym piśmie, w styczniu 2011 r. wizytę na terenie budowy złożyli T. P. i sołtys, natomiast od momentu rozpoczęcia prac budowlanych, tj. od stycznia 2010 r., na terenie budowy umieszczona była tablica informacyjna zawierająca m.in. informację o numerze pozwolenia na budowę, a fakt prowadzenia prac budowlanych był dla wszystkich mieszkańców Sołectwa Skrzatusz jawny i oczywisty. Stąd, w ocenie Spółki, brak jest podstaw do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę biogazowni w S. z uwagi na fakt, iż wnioskodawcom w niniejszym postępowaniu nie przysługuje status strony, a wniosek o wznowienie został złożony z naruszeniem miesięcznego terminu do jego złożenia. Starosta następnie wyjaśnił, ze analiza pobranych w dniu (...) stycznia 2011 r. z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej wykazów właścicieli i władających oraz map ewidencyjnych wskazuje, że jedynie część osób, które udzieliło pełnomocnictwo T. P. jest właścicielem lub współwłaścicielem działek budowlanych w S.. Jak podkreślono, jest to o tyle istotne, że w stanie prawnym na dzień wpłynięcia wniosku o pozwolenie na budowę omawianej inwestycji, tj. na dzień 07 lipca 2008 r., krąg osób mających przymiot strony ustalono na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), zgodnie z którym stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Starosta zwrócił uwagę, że stosownie do treści art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, za obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie odrębnych przepisów, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu lego terenu. Organ I instancji dokonał następnie wykładni powyższych przepisów, odwołując się przy tym do treści orzeczeń sądów administracyjnych, konkludując następnie, że zakres oddziaływania przedmiotowej inwestycji nie powoduje ograniczeń w użytkowaniu terenów sąsiadujących, a co za tym idzie, w sprawie nie doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Odnosząc się do pozostałych zarzutów stawianych w toku postępowania przez pełnomocnika wnioskodawców, w tym wadliwości wcześniejszych postępowań, poprzedzających uzyskanie decyzji o pozwoleniu ba budowę, organ wyjaśnił, że decyzja z dnia (...) stycznia 2009 r. udzielająca inwestorowi pozwolenia na budowę elektrociepłowni biogazowej na działkach o nr (...). (...) wraz ze zjazdami z drogi powiatowej na działce o nr (...) została oparta na wydanej przez Wójta Gminy S. decyzji o warunkach zabudowy z dnia (...) listopada 2006 r., znak: (...), zmienionej decyzjami z dnia (...) maja 2007 r., znak: (...) i (...) czerwca 2008 r., znak: (...), następnie przeniesionej w dniu (...) listopada 2008 r., znak: (...) i ponownie zmienionej w dniu (...) listopada 2008 r., znak: (...). Przechodząc do zarzutu dotyczącego rozbieżności pomiędzy nazwą inwestycji "elektrociepłownia biogazowi" a "elektrownia biogazowa" (tak, jak określono ją w decyzji o warunkach zabudowy), wskazano, że jest to rozbieżność pozorna, gdyż obie powyższe nazwy dotyczą tej samej inwestycji. W nawiązaniu zaś do uwag T. P. z dnia (...) października 2011 r., dotyczących oparcia się przez Starostę na wadliwych decyzjach o środowiskowych uwarunkowaniach wyjaśniono, że Wójt Gminy S. wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia (...) sierpnia 2007 r. dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrociepłowni biogazowej. W treści powyższej decyzji istotnie wskazano, że inwestycja ma być zlokalizowana na działkach (...) i (...), jednakże decyzja powyższa została zmieniona w dniu (...) maja 2008 r., decyzja znak: (...), w zakresie nr działek (...) i (...) oraz aktualizacji danych inwestora i sposobu odprowadzenia wód opadowych. Decyzją z dnia (...) sierpnia 2008 r. znak: (...) uchylono decyzję z dnia (...) maja 2008 r. ze względu na brak wyjaśnienia m. in. zmiany numerów działek. Po wyeliminowaniu z obrotu prawnego wadliwej decyzji z dnia (...) maja 2008 r., postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2008 r. znak: (...) o sprostowaniu oczywistej omyłki w decyzji z dnia (...) sierpnia 2007 r., Wójt Gminy S. poprawił numery działek na (...) i (...). Z kolei decyzją z dnia (...) sierpnia 2008 r., znak: (...), Wójt zmienił ostateczną decyzję z dnia (...) sierpnia 2007 r. w części aktualizacji danych inwestora, zmiany nr działki (...) na (...) (w związku z podziałem działki (...)) i sposobu odprowadzenia wód opadowych. W uzasadnieniu wskazano wreszcie, że podnoszona w toku postępowania sprawa fałszywości raportu, jako dokumentu będącego podstawą do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, nie należy do właściwości Starosty. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł T. P. w imieniu własnym oraz reprezentowanych przez niego osób: J. Ł., E. T., W. G., A. T., B. G., P. M., L. M., E. K., T. K., S. Ł., E. O., S. H., E. H., K. P., I. P., Z. S., M. S., Z. K., M. K., Z. D., J. M., S. A., D. A., D. A., C. A., C. A., J. M., M. P., B. P., F. B., W. F., T. P., M. P., M. P., M. P., S. R., E. M., E. M., Z. P., S. R., D. Ł., I. R., F. B., B. T., Z. S., P. Ł., B. L., E. L., Z. O., L. G., K. B., B. R., I. B., Z. D., J. D., H. B., B. R., A. R., P. C., S. C., J. S. W treści odwołania zakwestionowano wszystkie ustalenia poczynione przez organ I instancji, wskazując, że w sprawie spełnione zostały przesłanki do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. Wojewoda decyzją z dnia (...) marca 2012 r., nr (...), działając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję Starosty z dnia (...) października 2011 r. i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia, wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją ostateczną tylko wówczas, jeżeli postępowanie, w którym ta decyzja została wydana, było dotknięte kwalifikowaną wadą określoną w K.p.a. Podanie o wznowienie postępowania uruchamia postępowanie wstępne, którego celem jest ustalenie przez organ, czy nie zachodzą przedmiotowe, bądź podmiotowe przesłanki niedopuszczalności wznowienia oraz czy zachowany został wymóg terminowości podania. Właściwy organ zobligowany jest zatem do zbadania czy decyzja, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania, jest ostateczna, czy wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od strony, czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów określonych w art. 148 § 1 i 2 K.p.a. oraz czy żądanie wznowienia postępowania oparte jest na przyczynie wznowienia określonej przepisami prawa. Zgodnie z art. 148 § 1 K.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W myśl art. 145 § 2 K.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała w nim udziału. Wojewoda w dalszej kolejności wyjaśnił, że w związku z żądaniem mieszkańców Sołectwa z dnia (...) grudnia 2010 r. i jego uzupełnieniem z dnia (...) grudnia 2010 r. (z datą wpływu odpowiednio: (...) grudnia 2010 r. oraz (...) grudnia 2010 r.), organ I instancji pismem z dnia (...) grudnia 2010 r. wezwał T. P. między innymi do podania, kiedy mieszkańcy sołectwa dowiedzieli się o ww. decyzji o pozwoleniu na budowę. W piśmie z dnia (...) stycznia 2011 r. T. P. podał, iż "Mieszkańcy sołectwa dowiedzieli się o ww. decyzji Starosty P. po dniu (...) listopada 2010 r.". Pismem z dnia (...) stycznia 2011 r. organ I instancji, wskazując na treść art. 148 § 1 i § 2 K.p.a., wezwał T. P. o wskazanie dowodów potwierdzających datę dowiedzenia się o dacie wydania kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę przez mieszkańców Sołectwa S., których jest pełnomocnikiem, bowiem samo podanie daty jest niewystarczające. W piśmie z dnia (...) stycznia 2011 r. T. P. wskazał, iż "dowodem potwierdzającym datę dowiedzenia się o dacie wydania kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę jest notatka sporządzona przez pracownika P. S. M., znajdująca się w Wydz. Adm. i Bud. Starostwa, która to pani w dniu (...) listopada 2010 r. udostępniła do wglądu ww. pozwolenie. Informację o tym pozwoleniu j.w. przekazałem na zebraniu w dniu (...).12.2010 r. i indyw. osobom, których jestem pełnomocnikiem". W następstwie, postanowieniem z dnia (...) lutego 2011 r. organ I instancji wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty z dnia (...) stycznia 2009 r. Jak jednak zauważył organ odwoławczy, w postanowieniu powyższym organ nie wypowiedział się w kwestii zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Starosta powołał się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., pomijając fakt, iż pismo z dnia (...) grudnia 2010 r. zawierało żądanie wznowienia postępowania także w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. (w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe). Mając powyższe na względzie organ odwoławczy uznał, iż Starosta nie zweryfikował zgromadzonego materiału dowodowego w celu ustalenia, czy został zachowany termin do złożenia podania o wznowienie postępowania. Wskazuje na to treść postanowienia o wznowieniu postępowania z dnia (...) lutego 2011 r. oraz zaskarżonej decyzji, w których organ I instancji nie odniósł się do powyższej kwestii. Wojewoda podkreślił dodatkowo, że w piśmie z dnia (...) grudnia 2010 r. wskazano dwie przesłanki wznowienia postępowania – określone w art. 145 § 1 pkt 1 i 4 K.p.a. W przypadku pierwszej z powyższych przesłanek (dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe), miesięczny termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Kwestia zachowania tak liczonego terminu nie została wyjaśniona przez organ I instancji, który skupił się jedynie na ustaleniu (i to w ograniczonym zakresie) terminu dowiedzenia się przez wnioskodawców o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Podsumowując swoje rozważania organ odwoławczy wyjaśnił, że Starosta nie zbadał kwestii zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, a w ocenie Wojewody, wnioskodawcy, działający przez pełnomocnika, nie udowodnili, że zachowali ten termin. Wojewoda podkreślił, iż wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu do złożenia podania o wznowienie, stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu "A" Sp. z o.o., reprezentowany przez radcę prawnego – I. G. M. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 147, art. 148 oraz art. 151 K.p.a. poprzez stwierdzenie, że organ I instancji niezasadnie odstąpił od badania, czy w sprawie zachowany został termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania oraz naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. poprzez uznanie, że w sprawie zostały spełnione przesłanki do jego zastosowania. Zdaniem strony skarżącej w sytuacji, gdy organ ustalił, że wniosek o wznowienie postępowania nie został złożony przez strony postępowania, nie istniało żadne procesowe uzasadnienie dla badania, czy podmiot składający wniosek dochował ustawowego terminu na jego złożenie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Postępowanie sądowoadministracyjne prowadzone w niniejszej sprawie było zawieszone: w okresie od dnia 12 marca 2013 r. do dnia 09 stycznia 2014 r. z uwagi na śmierć uczestników postępowania; w okresie od dnia 30 kwietnia 2014 r. do dnia 05 lutego 2015 r. z uwagi na brak Zarządu "A" Sp. z o.o.; w okresie od dnia 27 sierpnia 2015 r. do dnia 28 stycznia 2016 r. z uwagi na brak Zarządu "A" Sp. z o.o. Na rozprawie sądowoadministracyjnej przeprowadzonej w dniu 28 kwietnia 2016 r. uczestnicząca w niej pełnomocnik skarżącej Spółki podtrzymała skargę i jej zarzuty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. (...) § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu skargi jest prawidłowość rozstrzygnięć organów administracji publicznej w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji Starosty z dnia (...) stycznia 2009 r. znak: (...), zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorowi – "A" Sp. z o. o. pozwolenia na budowę elektrociepłowni biogazowej. Kontrolowane rozstrzygnięcie zostało wydane w ramach postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania. Sama instytucja wznowienia postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzja ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa (zob. W. Dawidowicz, Ogólne postępowanie administracyjne. Zarys systemu. Warszawa 1962, s. 230). Z uwagi na fakt, że wzruszenie decyzji ostatecznej stanowi wyjątek od ogólnej zasady ich trwałości, ustawodawca wprowadza dodatkowe wymogi, uzależniając w tej mierze skuteczność wniosku o wznowienie postępowania m.in. od upływu czasu. Zgodnie bowiem z art. 148 § 1 K.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w danej sprawie decyzję w I instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności będącej podstawą do wznowienia postępowania. Termin ten rozpoczyna swój bieg w przypadku art. 145 § 1 pkt 4 kpa w dniu, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 K.p.a.). Trzeba zarazem podkreślić, iż niespełnienie tego wymogu wstępnego uniemożliwia z prawnego punktu widzenia merytoryczne przychylenie się do wniosku o wznowienie postępowania. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że użyty w przytoczonym przepisie zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi tu więc o takie dane jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli chodzi o tą ostatnią informację, to nie jest tu konieczne aby strona tu dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy jeśli posiadała informację czego dana decyzja dotyczy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2014 r. sygn. akt II OSK 674/13, Baza NSA). Organ administracji jest przy tym obowiązany z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 2043/12, Baza NSA). Sama kwestia zachowania terminu, o którym mowa w art. 148 K.p.a., winna podlegać ocenie na podstawie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W szczególności organ winien poddać analizie twierdzenia i stanowisko zgłoszone w tym zakresie przez wnoszącego podanie oraz winien ocenić czy twierdzenia wnioskodawcy są logiczne i spójne z pozostałym materiałem dowodowym. Przenosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy podzielić należy stanowisko Wojewody, że Starosta nie rozważył w sposób pogłębiony, czy składając wniosek o wznowienie postępowania wnioskodawcy dochowali terminowi, o jakim mowa w art. 148 K.p.a. I tak, zwrócić należy uwagę, że po złożeniu wniosku (pismem z dnia (...) grudnia 2010 r., uzupełnionym pismem z dnia (...) grudnia 2010 r.) organ I instancji pismem z dnia 29 grudnia 2010 r. wezwał T. P. do podania, kiedy mieszkańcy sołectwa Skrzatusz dowiedzieli się o ww. decyzji o pozwoleniu na budowę. W piśmie z dnia (...) stycznia 2011 r. T. P. wyjaśnił, że "Mieszkańcy sołectwa dowiedzieli się o ww. decyzji Starosty po dniu (...) listopada 2010 r.". Pismem z dnia (...) stycznia 2011 r. organ I instancji, wskazując na treść art. 148 § 1 i § 2 K.p.a., wezwał T. P. o wskazanie dowodów potwierdzających datę dowiedzenia się o dacie wydania kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę przez mieszkańców Sołectwa, których jest pełnomocnikiem, bowiem samo podanie daty jest niewystarczające. W piśmie z dnia (...) stycznia 2011 r. T. P. wskazał, iż "Dowodem potwierdzającym datę dowiedzenia się o dacie wydania kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę jest notatka sporządzona przez pracownika P. S. M., znajdująca się w Wydz. Adm. i Bud. Starostwa, która to pani w dniu 18 listopada 2010 r. udostępniła do wglądu to ww. pozwolenie. Informację o tym pozwoleniu j.w. przekazałem na zebraniu w dniu (...).12.2010 r. i indyw. osobom, których jestem pełnomocnikiem". Starosta uznał powyższe wyjaśnienia za wystarczające i w rezultacie, postanowieniem z dnia (...) lutego 2011 r. organ I instancji wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją z dnia (...) stycznia 2009 r. Co znamienne, zarówno w samym postanowieniu, jak i w treści decyzji z dnia (...) października 2011 r., Starosta nie wypowiedział się w kwestii zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Powołał się także wyłącznie na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., pomijając fakt, iż pismo z dnia (...) grudnia 2010 r. zawierało żądanie wznowienia postępowania także w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. (w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe). Innymi słowy, organ nie wskazał dlaczego uznał, że termin, o jaki mowa w art. 148 K.p.a., został dochowany, a więc, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie miesiąca od dnia, w którym wnioskodawcy dowiedzieli się o decyzji o pozwoleniu na budowę (przesłanka wznowienia postępowania, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.) lub też terminie miesiąca od dnia, w którym stwierdzono, że dowody na podstawie których wydana została wydana decyzja okazały się fałszywe (przesłanka wznowienia postępowania, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a.). Kwestia powyższa jest o tyle istotna, że jak wynika z akt sprawy prace budowlane związane z realizacją biogazowi rozpoczęły się w styczniu 2010 r. Od tego też momentu na terenie budowy umieszczona była tablica informacyjna zawierająca m. in. informację o numerze pozwolenia na budowę. Sąd podziela przy tym pogląd, do którego odwołał się również Wojewoda, a który został wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Po 878/11, Baza NSA, że przepis art. art. 42 ust. 2 pkt 2 Prawo budowlane nakazuje kierownikowi budowy umieszczenie w widocznym miejscu tablicy informacyjnej. Uszczegółowieniem tego uregulowania jest § 13 rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki, tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia (Dz. U. z 2002 r. Nr 108 poz. 953). Zgodnie z tym przepisem na tablicy informacyjnej powinien się znaleźć numer pozwolenia na budowę oraz dane osobowe i adresowe inwestora, wykonawcy, kierownika budowy, inspektora nadzoru czy projektantów. Ustawodawca przewiduje nadto, iż tablica ma być zapisana czytelnie i umieszczona w widocznym miejscu od strony drogi publicznej lub dojazdu do takiej drogi, a także na wysokości pozwalającej na jej odczytanie. Celem tego precyzyjnego uregulowania jest umożliwienie względnie szerokiemu kręgowi osób zainteresowanych zapoznania się z planowaną inwestycją, w tym w szczególności z pozwoleniem na budowę. Oznacza to, że zweryfikowania wymagało, czy wnioskodawcy, zdający sobie niewątpliwie sprawę z realizacji inwestycji, jaką jest biogazownia, posiadali wiedzę o wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę szybciej niż w 2010 r. Możliwość dysponowania przez wnioskodawców wiedzą na temat wydanej decyzji o pozwoleniu potwierdza dodatkowo pismo skarżącej z dnia (...) lutego 2011 r., gdzie wskazano, że w jej ocenie fakt prowadzenia robót budowlanych był dla wszystkich mieszkańców Sołectwa Skrzatusz jawny i oczywisty i nie można twierdzić, iż dowiedzieli się oni o prowadzeniu procesu inwestycyjnego dopiero w listopadzie 2010 r. (wiedzę tę posiadali bowiem przez cały okres od stycznia 2010 r.). Zdaniem skarżącej zagadnienie prowadzenia przedmiotowej inwestycji było poruszane już w trakcie spotkań wyborczych przy okazji wyborów samorządowych 2010 r., a więc przed dniem (...) listopada 2010 r. Odnosząc się do stawianego w skardze zarzutu naruszenia art. 138 § 2 K.p.a. Sąd wyjaśnia, że realizacja zasady dwuinstancyjności, o jakiej mowa w art. 15 K.p.a. sprowadza się do oceny przez organ odwoławczy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pod względem ustalenia, czy pozwala on na rozstrzygnięcie sprawy. Ocena powyższa powinna opierać się w pierwszej kolejności na wyjaśnieniu, czy zebrane dowody są kompletne. Innymi słowy, konieczne jest rozważanie, czy organ I instancji, przy wydawaniu decyzji dysponował "całokształtem materiału dowodowego" niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy. Jedynie brak wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy umożliwia organowi odwoławczemu podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie. Natomiast negatywna odpowiedź na pytanie, co do kompletności materiału dowodowego powoduje, że organ odwoławczy winien uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać ją do ponownego rozpoznania, przy spełnieniu warunków określonych w art. 138 § 2 K.p.a. Uchylenie zaskarżonej decyzji będzie miało miejsce w szczególności w sytuacji, gdy organ odwoławczy dojdzie do przekonania, że organ I instancji, pomimo, że nie dysponował niezbędnymi dowodowymi, jak i nie przeprowadził postępowania dowodowego w celu ich uzyskania. Wskazuje na to sama redakcja art. 138 § 2 K.p.a., zgodnie z którą uchylenie zaskarżonej decyzji powinno mieć miejsce gdy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływu na jej rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy nie może bowiem w wyjaśnieniu sprawy, w tym jej okoliczności faktycznych, zastąpić w całości organu I instancji, gdyż naruszałoby to samą istotę zasady dwuinstancyjności. W ocenie Sądu sytuacja powyższa miała miejsce w niniejszej sprawie, gdyż konieczność wyjaśnienia, kiedy wnioskodawcy dowiedzieli się o realizowanej inwestycji, oznacza konieczność wyjaśnienia zakresu sprawy mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organ, do którego wpłynęło podanie, obowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać, czy podanie wypłynęło w terminie, bowiem przepisy stawiają wymóg co do terminu, a także wiążą z nim określone skutki. Złożenie przez stronę podania o wznowienie postępowania po terminie określonym w art. 148 § 1 K.p.a. ma ten skutek, że postępowanie nie może być wznowione, chyba że uchybiony termin zostanie przywrócony. Niedotrzymanie terminu powodowało w stanie prawnym obowiązującym w dacie wniesienia przedmiotowego wniosku o wznowienie postępowania wyłącznie wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania, zgodnie z art. 149 § 3 K.p.a. Wznowienie stanowi bowiem podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, zaś zachowanie lub nie terminu do wniesienia podania o wznowienie żadną z tych okoliczności nie jest i badane we wznowionym postępowaniu być nie może. Tym samym zastąpienie działań Starosty przez organ odwoławczy doprowadziłoby do naruszenia art. 15 K.p.a. Konsekwentnie, stawiane zarzuty naruszenia art. 138 § 2 K.p.a. uznać należało za nietrafne. Podsumowując dotychczasowe rozważania powtórzyć należy, że organ odwoławczy prawidłowo uznał, iż Starosta nie zebrał i nie zweryfikował zgromadzonego materiału dowodowego w celu ustalenia, czy został zachowany termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wskazuje na to zarówno treść postanowienia o wznowieniu postępowania z dnia (...) lutego 2011 r., jak i zaskarżonej decyzji, w których organ I instancji nie odniósł się do powyższej kwestii. Tym samym merytoryczną ocenę wniosku o wznowienie postępowania, w tym w kwestii oceny interesu prawnego po stronie wnioskodawców, uznać należało za przedwczesną. Oceny organu I instancji wymagało również wystąpienie drugiej z przesłanek wymienionej we wniosku o wznowienie postępowania, na co zasadnie zwrócił uwagę organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a.). W tym zakresie Starosta w uzasadnieniu swojej decyzji wyjaśnił, że sprawa fałszywości raportu, jako dokumentu będącego podstawa wydanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia była już rozpatrywana przez Wójta Gminy S. i Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a o podstawach i zasadach wnoszenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, Starosta poinformował strony postanowieniem z (...) stycznia 2011 r. Mając powyższe na uwadze Sąd podzielił stanowisko Wojewody, iż w tym zakresie wniosek o wznowienie nie został rozpatrzony. Należy bowiem mieć na uwadze, że tryby nadzwyczajne weryfikacji decyzji ostatecznych nie są w stosunku do siebie konkurencyjne. Uruchomienie każdego z nich oparte jest na innych przesłankach i mogą być uruchomione jednocześnie, jeżeli w jednej sprawie zachodzą przesłanki do wszczęcia kilku postępowań nadzwyczajnych lub gdy strona twierdzi, że takie przesłanki występują. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło